Çekirdeksiz Üzüm Islahında Son Gelişmeler

Öz

Sofralık ve kurutmalık üzüm çeşitlerinde çekirdeksizlik aranılan özelliklerden biridir. Tüketici talepleri doğrultusunda çekirdeksizlik üzümlerin pazarlama şansını arttıran önemli bir özellik olmaya devam etmektedir. Türkiye ve dünya pazarlarında değerlendirilen kuru üzümün tamamına yakını çekirdeksiz üzümlere aittir. Bunun yanı sıra, sofralık üzüm ticaretinde çekirdeksiz çeşitlere olan talep son yıllarda artış göstermektedir. Bu nedenle, sofralık tüketime uygun, iri taneli yeni çekirdeksiz üzüm çeşitlerin elde edilmesi, bağcılıktaki ıslah çalışmalarının önemli amaçlarından birini oluşturmaktadır. Bu araştırmada ülkemizde ve dünyada son yıllarda ıslah edilerek piyasaya sunulan yeni çekirdeksiz üzüm çeşitleri hakkında bilgiler verilmiş, ayrıca çekirdeksiz üzüm ıslah yöntemleri özetlenerek, ıslah yöntemlerindeki son gelişmeler hakkında bilgiler verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Üzüm
• çekirdeksizlik
• ıslah
• çeşit

New Development in Seedless Grape Breeding

Öz

Seedless ness is one of the most important desired characteristics in the varieties of the table grapes and raisins. Furthermore, it is an important feature that increases the marketing chance of the grapes in the direction of consumer demands. Almost all of the raisins that consumed in global and Turkish markets are belong to seedless varieties. In addition, that, the demand for seedless varieties in the trade of table grapes has been increasing. For these reasons, obtaining new seedless and coarse table grapes is one of the important aims of the grape breeding studies. In this study, newly registered seedless grape varieties were presented. In addition, seedless grape breeding methods were summarized and information about the recent developments in the breeding methods was given.

Anahtar Kelimeler

• Grape
• seedless ness
• breeding
• variety

Kaynakça

1. Striem, M.J., G. Ben-Hayyim and P. Spiegel-Roy, 1996. Identifying Molecular Genetic Markers Associated with Seed lessness in grape. Journal of the American Society for Horticultural Science, 121(5): 758-763.
2. Barticevic, R., M. Zavala, S. De Felice, B. Valenzuela and R. Hinrichsen, 2004. Caracterización Fenotípica de Segregantes Identificados con Marcadores de Microsatélites, con Enfasis en Apirenia y Respuesta a Acido Giberélico en Crecimiento de Bayas de uva. Agricultura Técnica, 64(1): 3-16.
3. Scott, K.D., P. Eggler, G. Seaton, M. Rossetto, E.M. Ablett, L.S. Lee and R.J. Henry, 2000. Analysis of SSRs Derived from Grape ESTs. TAG Theoretical and Applied Genetics, 100(5): 723-726.
4. Adam-Blondon, A.F., F. Lahogue-Esnault, A. Bouquet, J.M. Boursiquot and P. This 2001. Usefulness of two SCAR Markers for Marker-Assisted Selection of Seedless Grapevine Cultivars. Vitis Geilweilerhof, 40(3): 147-156.
5. Mejia, N. and P. Hinrichsen, 2003. A New, Highly Assertive SCAR Marker Potentially Useful to Assist Selection for Seedlessness in Table Grape Breeding. 8. International Conference on Grape Genetics and Breeding 603: 559-564.
6. Fatahi, R., Z. Zamani, A. Ebadi and S.A. Mehlenbacher, 2003. The Inheritance of Seedless SCC8-SCAR and SSRS loci Alleles in Progeny of Muscat Hamburg × Bidane Quermez Grapes. 1. International Symposium on Grapevine Growing, Commerce and Research 652: 329-335.
7. Lahogue, F., P. This and A. Bouquet, 1998. Identification of a Codominant Scar Marker Linked to the Seedlessness Character in Grapevine. TAG Theoretical and Applied Genetics 97(5): 950-959.
8. Cabezas, J.A., Cervera, M.T., Ruiz Garcia, L., Carreno, J. and J.M. Martinez Zapater, 2006. A Genetic Analysis of Seed and Berry Weight in Grapevine. Genome, 49(12): 1572-1585.

9. Mejía, N., Soto, B., Guerrero, M., Casanueva, X., Houel, C., de los Ángeles Miccono, M. and A.F. Adam-Blondon, 2011. Molecular, Genetic and Transcriptional Evidence for a Role of VvAGL11 in Stenospermocarpic Seedlessness in Grapevine. BMC plant biology, 11(1): 57.
10. Karaagac, E., Vargas, A.M., de Andrés, M.T., Carreño, I., Ibáñez, J., Carreño, J. and J.A. Cabezas, 2012. Marker Assisted Selection for Seedlessness in Table Grape Breeding. Tree Genetics and Genomes, 8(5): 1003-1015.
11. Akkurt, M., Çakır, A., Shidfar, M., Çelikkol, B.P. and G. Söylemezoğlu, 2012. Using SCC8, SCF27 and VMC7f2 Markers in Grapevine Breeding for Seedlessness Via Marker Assisted Selection. Genetics and Molecular Research, 11(3): 2288-2294.
12. Akkurt, M., Çakır, A., Shidfar, M., Mutaf, F., Söylemezoğlu G., 2012: Using Seedlessness-Related Molecular Markers in Grapevine Breeding for Seedlessness via Marker-Assisted Selection (MAS) into Muscat of Hamburg × Sultani Progeny. Turkish Journal of Biology.
13. Bergamini, C., Cardone, M.F., Anaclerio, A., Perniola, R., Pichierri, A., Genghi, R. and A. Blanco 2013. Validation assay of p3_VvAGL11 Marker in a Wide Range of Genetic Background for Early Selection of Stenospermocarpy in Vitis vinifera L. Molecular Biotechnology 54(3): 1021-1030.
14. Değirmenci, D., Marasalı Kunter, B., 2007. Üzümlerde Çekirdeksizlik ve Islah Amaçlı Kullanımı. Alatarım: 10.
15. Ji, W. and Y. Wang, 2013. Breeding for Seedless Grapes using Chinese Wild Vitis spp. 2. in vitro Embryo Rescue and Plant Development. Journal of the Science of Food and Agriculture 93(15): 3870-3875.
16. Ulaş, S., Kesgin, M. and Y. Dilli, 2015. The Success of in vitro Embryo Rescue Technique in Hybridization of Seedless Grape Varieties. In Bio Web of Conferences 5: 1008. Edp Sciences.
17. Uquillas, C., Torres, E., Ibacache, A. and B. G. Defilippi, 2013. Inia grape-one, a New Chilean Table Grape Cultivar. Hort Science 48(4): 501-503.
18. Özalp, Z.O. ve O. Ergönül, 2013. Asma Islahında Poliploidi Çalışmaları. Trakya University Journal of Natural Sciences 14(2).
19. Zhao, S.J., Zhang, X.Z., Guo, Z.J. and A.H. Ma, 2006. Characteristics of New Triploid Seedless Table Grape Cultivar Champıon Seedless Released in China. 9. International Conference on Grape Genetics and Breeding 827: 451-456.
20. Rassoulli, V.A. and H. Mahmoodzadeh, 2005. Induced Mutation in Grape (Vitis vinifera var. Bidaneh) by Using Colchicine. In International Workshop on Advances in Grapevine and Wine Research 15-17.
21. Bilir, E.H., 2010. Trakya İlkeren ve Flama Seedless Üzüm Çeşitlerinde Co⁶⁰ ve Kolhisin Kullanılarak Mutasyon ve Poliploidi Oluşturma Olanakları (Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
22. Anonymous, 2017. http://www.vivc.de (Erişim: 03.09.2017).