Araştırma Makalesi

İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi

Cilt: 27 Sayı: 2 30 Ağustos 2025
PDF İndir
TR EN

İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışma açık havada çalışma, orman yangınlarına doğrudan müdahale eden ve yangınla mücadele ekibinin sorumluluğunu alan olan Orman Mühendislerinin tükenmişlik ve iklim değişikliği anksiyetesini ölçmek ve önlemler alınmasına dikkat çekmek amacıyla yürütülmüştür. Literatür incelenmiş, ölçülmek istenen yapı belirlenerek ölçek seçimi yapılmıştır. Elde edilen ölçekler ile hedeflenen bilgilere ulaşılıp ulaşılamayacağı konusunda tartışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 101 Orman Mühendisinden veri elde edilmiş, elde edilen verilerin istatistiği için IBM SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Kolmogorov-Smirnov testi uygulanarak normallik dağılımındaki sapma sebebiyle Outlier testi uygulanarak 4 veri çalışmadan çıkarılarak Tükenmişlik Ölçeği için 0,077 ve İklim Değişikliği Anksiyetesi Ölçeği için 0,177 olarak elde edilmiş normal dağıldı varsayılmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış olmasına karşın açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yinelenmiş Kaiser-Mayer-Olkin değeri 0,866 olarak elde edilmiş ve Barlett küresellik testi de anlamlı olarak görülmüştür. İki ölçeğin bir arada kullanılması sebebi ile Cronbach Alpha katsayıları yeniden hesaplanarak 0,947 bulunmuştur. Ölçeklerin tek faktörlü kullanılması sebebi ile alt faktörlerine test yinelenmemiştir. Orman Mühendislerinin; yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma, meslek yılı, orman yangınlarına maruz kalma ve mevsimin stres düzeylerine etkileri t-testi ve ANOVA yöntemleri kullanılarak irdelenmiştir. Elde edilen verilerin ışığında Orman Mühendislerinin yangında kayıp yaşamalarının tükenmişliklerini arttırdığı, yaz mevsimlerinde kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmış, yapılandırılmamış yüz yüze derinlemesine görüşme tekniği ile Orman Mühendislerinin yaz dönemlerinde ailesel problemlerinin arttığı iş streslerinin eve yansıdığı öğrenilmiş, çalıştıkları kurumlarda destek alabilecekleri ruh sağlığı profesyonellerinin olması ve periyodik olarak psikososyal görüşmelerin yapılması çalışanların geleceği açısından önem arz ettiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Saha tecrübelerini paylaşan ve desteklerini esirgemeyen Sn. Osman AYANOĞLU ve sn. Cem BAYSAN’a, güvenirlik ve geçerlilik çalışmalarını yapıp ilgili ölçekleri literatüre kazandıran ve çalışmamızda kullanmamıza izin veren Prof. Dr. Burhan ÇAPRİ ve Dr. Fatih CEBECİ’ye, psikoloji alanıyla ilgili desteklerini esirgemeyen Psk. Berkan KIRNAK’a vermiş oldukları desteklerden dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Acar, H. H., ve Üçüncü, K. (2020). İş sağlığı ve güvenliği. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri, 297–343. Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamaları. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık.
  2. Alkayış, M. H., Karslıoglu, A., ve Onur, M. İ. (2022). Muğla ili Menteşe yöresi orman yangını risk potansiyeli haritasının coğrafi bilgi sistemleri ile belirlenmesi. Geomatik Dergisi, 7(1), 10–16.
  3. Amoadu, M., Ansah, E. W., Sarfo, J. O., ve Hormenu, T. (2023). Impact of climate change and heat stress on workers’ health and productivity: A scoping review. The Journal of Climate Change and Health, 12, 100249. https://doi.org/10.1016/j.joclim.2023.100249. Arrhenius, S. (1896). On the influence of carbonic acid in the air upon the temperature of the ground. Philosophical Magazine and Journal of Science, 41, 237–276.
  4. Baum, S. D. (2024). Climate change, uncertainty, and global catastrophic risk. Futures, 162, 103432. https://doi.org/10.1016/j.futures.2024.103432.
  5. Besnili Memiş, O. (2024). Doğal afetlerin iklim değişikliği algısına etkisi: Sosyal medya verileri ile Türkiye’de durum. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 15(42), 570–592. https://doi.org/10.21076/vizyoner.1311327.
  6. Brooks, S. K., ve Greenberg, N. (2023). Climate change effects on mental health: Are there workplace implications? Occupational Medicine, 73(3), 133–137. https://doi.org/10.1093/occmed/kqac100.
  7. Büyüköztürk, Ş. (2024). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. (31. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  8. Cebeci, F., Karaman, M., Öztürk, A. F., Uzun, K., Altın, M. O., Arıcı, A., ve Artan, T. (2022). İklim değişikliği anksiyetesi ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22(1), 20–42. https://doi.org/10.54961/uobild.1129602.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Yangın Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

21 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2024

Kabul Tarihi

11 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şahin, B., Barışık, T., & Acar, H. H. (2025). İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 27(2), 169-182. https://doi.org/10.24011/barofd.1594422
AMA
1.Şahin B, Barışık T, Acar HH. İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2025;27(2):169-182. doi:10.24011/barofd.1594422
Chicago
Şahin, Burak, Tolga Barışık, ve Hafiz Hulusi Acar. 2025. “İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 27 (2): 169-82. https://doi.org/10.24011/barofd.1594422.
EndNote
Şahin B, Barışık T, Acar HH (01 Ağustos 2025) İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 27 2 169–182.
IEEE
[1]B. Şahin, T. Barışık, ve H. H. Acar, “İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 2, ss. 169–182, Ağu. 2025, doi: 10.24011/barofd.1594422.
ISNAD
Şahin, Burak - Barışık, Tolga - Acar, Hafiz Hulusi. “İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi 27/2 (01 Ağustos 2025): 169-182. https://doi.org/10.24011/barofd.1594422.
JAMA
1.Şahin B, Barışık T, Acar HH. İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 2025;27:169–182.
MLA
Şahin, Burak, vd. “İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi”. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, c. 27, sy 2, Ağustos 2025, ss. 169-82, doi:10.24011/barofd.1594422.
Vancouver
1.Burak Şahin, Tolga Barışık, Hafiz Hulusi Acar. İklim Değişikliğinin Orman Yangınlarına Etkisi: Orman Mühendisleri Üzerine Psikososyal Riskler Açısından İncelenmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi. 01 Ağustos 2025;27(2):169-82. doi:10.24011/barofd.1594422


 

Bartin Orman Fakultesi Dergisi Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr