Araştırma Makalesi

Peyzajın Görsel Estetik Değeri ve Peyzaj Çeşitliliği Arasındaki İlişkinin Objektif Paradigma ile Değerlendirilmesi

Cilt: 22 Sayı: 3 15 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

Peyzajın Görsel Estetik Değeri ve Peyzaj Çeşitliliği Arasındaki İlişkinin Objektif Paradigma ile Değerlendirilmesi

Öz

İnsan ve peyzaj arasında etkileşimli bir ilişki vardır. Bu ilişki, analitik yöntemlerle değerlendirilebilir ve sonuçları gelecek peyzajların tasarlanmasını/planlanmasını etkileyecek şekilde kullanılabilir. Bu araştırma, doğal ve kültürel peyzaj özellikleri ile dikkat çeken Bafa Gölü ve yakın çevresini kapsayan Herakleia ad Latmos’da yürütülmüştür. Bu araştırmanın iki amacı vardır: 1) insan ve peyzaj arasındaki etkileşimi görsel peyzajın estetik değerine dayandırarak insanların beğenisini akıcılık teorisine bağlı olarak tahmin etmek, 2) peyzajın görsel estetik değeri ile peyzaj kompozisyonu arasındaki ilişkiyi belirlemek. Bu araştırmada, insanların peyzajdaki mekânsal dağılımını Kernel yoğunluğu yöntemi ile değerlendirmek ve insanların görsel tercihlerine dayanan peyzajın estetik değerini tahmin etmek için yersel işaretli sosyal medya fotoğrafları (YİF) analiz edilmiştir. Peyzajın görsel estetik değeri doğrusal regresyon modellerinden en küçük kareler yöntemi (OLS) ile tahmin edilmiştir. Bu araştırmada, peyzaj metriklerini hesaplamak amacıyla üretilen 2020 yılına ait arazi örtüsü haritası, Sentinel 2-A görüntüsü kullanılarak yapay sinir ağları yöntemi ile % 99 doğrulukla sınıflandırılmıştır. Peyzaj çeşitliliğinin değerlendirilmesinde, peyzaj metriklerinden peyzaj çeşitliliğini değerlendiren Shannon çeşitlilik endeksi (SHDI) ve peyzajın şekilsel kompozisyonunu ölçen şekil endeksi (SHAPE) kullanılmıştır. Sonuç, YİF yoğunluğunun Bafa Gölü’nün doğusundaki Kapıkırı Köyü ve çevresinde yoğunlaştığını göstermektedir. Peyzaj çeşitliliği ile insanın görsel beğenisi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuş (p < 0,05), ancak ilişkilerin zayıf ve negatif yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. YİF yoğunluğunun aynı ya da birbirine yakın karaktere sahip peyzajlar üzerinde olmasının, peyzajın görsel estetik değeri ile peyzaj çeşitliliği arasındaki ilişkiyi belirlerken önyargı oluşturabileceği tahmin edilmiştir. Bu nedenle, peyzajın görsel estetik değerini analiz ederken objektif paradigmaya sübjektif paradigmanın entegre edilmesinin gerekliliği tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Akıcılık metriklerinin hesaplanmasında teknik destek sağlayan Prof. Dr. Stefan Mayer’e ve Prof. Dr. Jan R. Landwehr’e teşekkürler. İstatistik analiz sonuçlarını kontrol eden ve modelleme üzerine değerli fikirlerini paylaşan istatistik uzmanı Dr. Ian Bercovitz’e teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Appleton, J. (1975a). The Experience of Landscape, Revised Editon (1996), Wiley, pp.282, England.
  2. Appleton, J. (1975b). Landscape Evaluation: The Theoretical Vacuum, Transactions of the Institute of British Geographers, No. 66: 120- 123.
  3. Arslan, E. S., Örücü, Ö. K. (2020). MaxEnt modelling of the potential distribution areas of cultural ecosystem services using social media data and GIS. Environment, Development and Sustainability, 1-13.
  4. Atik, M., Işıklı, R. C., Ortaçeşme, V., Yıldırım, E. (2017). Exploring a combination of objective and subjective assessment in landscape classification: Side case from Turkey. Applied Geography, 83, 130-140.
  5. Aydın Valiliği, (2019). Aydın İli 2018 Yılı Çevre Durum Raporu. Aydın Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü. https://webdosya.csb.gov.tr/db/ced/icerikler/aydin_cdr_2018_sonn-20191118140602.pdf. (20.07.2020).
  6. Bell, S. (2001). Landscape pattern, perception and visualisation in the visual management of forests. Landscape and Urban Planning, 54(1-4), 201-211.
  7. Benediktsson, J. A., Sveinsson, J. R. (1997). Feature extraction for multisource data classification with artificial neural networks. International Journal of Remote Sensing, 18(4), 727-740.
  8. Berlyne, D. E. (1974). The new experimental aesthetics. In: Berlyne, D. E. (Ed.): Studies in the New Experimental Aesthetics: Steps Towards an Objective Psychology of Aesthetic Appreciation. 1st ed. Washington, DC: Hemisphere, pp. 1-25.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

4 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gülçin, D. (2020). Peyzajın Görsel Estetik Değeri ve Peyzaj Çeşitliliği Arasındaki İlişkinin Objektif Paradigma ile Değerlendirilmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(3), 802-818. https://doi.org/10.24011/barofd.785561

Cited By


 

Bartin Orman Fakultesi Dergisi Editorship,

Bartin University, Faculty of Forestry, Dean Floor No:106, Agdaci District, 74100 Bartin-Turkey.

Tel: +90 (378) 223 5094, Fax: +90 (378) 223 5062,

E-mail: bofdergi@bartin.edu.tr