Matematiksel Modelleme Yaklaşımı ile Yetenek Bazlı Fizyoterapist ve Hasta Atama Modeli: Bir Rehabilitasyon Merkezi Uygulaması

Öz

Öz Fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezleri hem çeşitli sebeplerle hastalanan hem de yaşlılıktan dolayı hareket zorluğu çeken bireylerin tedavilerinin yapıldığı sağlık kuruluşlarıdır. Günden güne artan hasta sayısı ve sınırlı sayıdaki fizyoterapistin mevcut olmasından dolayı hasta atama ve randevu çizelgeleme süreçlerinde zorluklar yaşanmaktadır. Bu çalışma hem fizyoterapistlerin verimliliğini artırmak hem de hasta memnuniyetini sağlamak amacıyla kapsamlı bir çözüm sunmayı hedeflemiştir. Çalışma, Ankara’da bulunan bir fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında öncelikle fizyoterapistlerin yetkinlikleri detaylı bir şekilde değerlendirilmiş ve her bir fizyoterapistin uzmanlık alanlarına göre puanlanması yapılmıştır. Bu puanlama sistemi, hastaların ihtiyaç duydukları tedavi türlerine uygun fizyoterapistlerle eşleştirilmesinde kullanılmıştır. Fizyoterapistlerin ataması için matematiksel model önerilmiştir ve her fizyoterapiste olabildiğince eşit sayıda hastanın atanması amaçlanmıştır. Modelde hastaların memnuniyetini artırmak için fizyoterapistlerin uzmanlıklarına göre atamayı sağlayacak kısıtlar eklenmiştir. Çalışmanın sonuçları hasta atama sürecinin iyileştirilmesini, rehabilitasyon merkezlerinin hizmet kalitesinin artırılmasını ve fizyoterapistlerin iş yükünü dengelemesini sağlamıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Fizyoterapi merkezi
• fizyoterapist çizelgeleme
• yetkinlik
• matematiksel model

A Skill-Based Physiotherapist and Patient Assignment Model Using a Mathematical Modeling Approach: A case in a Rehabilitation Center

Öz

Abstract Physical therapy and rehabilitation centers are healthcare institutions where individuals suffering from various conditions or experiencing mobility difficulties due to aging receive treatment. With the increasing number of patients and the limited availability of physiotherapists, challenges arise in patient assignment and appointment scheduling processes. This study aims to provide a comprehensive solution to enhance the efficiency of physiotherapists and ensure patient satisfaction. The research was conducted at a physical therapy and rehabilitation center located in Ankara. As part of this study, the competencies of physiotherapists were thoroughly evaluated, and each physiotherapist was scored based on their areas of expertise. This scoring system was used to match patients with physiotherapists suitable for the required type of treatment. A mathematical model was proposed for the assignment of physiotherapists, aiming to allocate patients as evenly as possible among the physiotherapists. Constraints were added to the model to ensure assignments were made according to the physiotherapists' expertise to improve patient satisfaction. The results of the study demonstrated improvements in the patient assignment process, enhanced service quality of rehabilitation centers, and balanced workloads for physiotherapists. 

Anahtar Kelimeler

• Physical therapy center
• physiotherapist scheduling
• competency
• mathematical model

Kaynakça

1. Agyei, W., Denteh, W.O. and Andaam, E. A., (2015). Modeling Nurse Scheduling Problem Using 0-1 Goal Programming: A Case Study Of Tafo Government Hospital, kumasighana. Internatıonal journal of scıentıfıc & technology research, 03, 5-10.
2. Azaiez, M.N. and Al Sharif, S.S., (2005). A 0-1 Goal Programing Model for Nurse Scheduling, Computers and Operations Research, 32(3), 491-507. https://doi.org/10.1016/S0305-0548(03)00249-1
3. Bayraktar, E. ve Aytaç Adalı, E. (2022). Hemşire çizelgeleme probleminde tam sayılı hedef programlama modeli ve çocuk acil bölümünde bir uygulama. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(2), 246-260. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.855824
4. Bulduk, E. Ö., Bulduk, S., ve Soylu, M. (2013). Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezlerine Başvuran Yaşlıların Başvurma Nedenlerinin Araştırılması. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 3(2), 23-30.
5. Burke, E., De Causmaecker, P., Petrovic, S. and Berghe, G.V. (2003). Variable Neighborhood Search for Nurse Rostering Problems. In: Metaheuristics: Computer Decision-Making. Applied Optimization, vol 86. Springer, Boston, MA. https://doi.org/10.1007/978-1-4757-4137-7_7
6. Ceylan, Z., Yüksel, A. ve Yıldız, A. ve Şimşak, B. (2019). Sınav Çizelgeleme Problemi için Hedef Programlama Yaklaşımı ve Bir Uygulama. Erzincan University Journal of Science and Technology, 12(2), 942-956. https://doi.org/10.18185/erzifbed.513981
7. Cürebal, A., ve Eren, T. (2021). COVID-19 pandemi riski durumunda yetkinlik bazlı güvenlik personeli vardiya çizelgeleme probleminin çözümü. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 36(3), 1483-1498. https://doi.org/10.17341/gazimmfd.769547
8. Eren, T., Kodanlı, E., Altundağ, B., Malkoç, S.K., Ünlüsoy, S., Biçer, İ. ve Tutuk, K. (2016). Ameliyathane Çizelgeleme ve Örnek Uygulama. Ekonomi İşletme Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 2(1), 71-85.

9. Inoue, T., Furuhashi, T., Maeda, H. and Takaba, M, (2003) A Proposal of Combined Method of evolutionary algorithm and heuristics for nurse Schedule Support System, IEEE Transactions on Industrial Electronics, 50(5), 833-838. https://doi.org/10.1109/TIE.2003.817498
10. Jan, A., Yamamoto, M. and Ohuchi, A., (2000). Evolutionary Algorithms For Nurse Scheduling Problem, Proceedings of the 2000 congress on evolutionary computation, 1, 196-203,. https://doi.org/10.1109/CEC.2000.870295
11. Koçak, M., Calku, F., Gündaş, M., Poyraz, Z., Yazıcı E. ve Alakaş H.M. (2022). Ekip çizelgeleme problemi: Filyasyon ekibi çizelgeleme. Journal of Turkish Operations Management, 6(2), 1314-1326. https://doi.org/10.56554/jtom.1101762
12. Millar, H.H. and Kiragu, M. (1998). Cyclic and non-cyclic scheduling of 12 h shift nurses by network programming, European Journal of Operational Research 104, 582- 592. https://doi.org/10.1016/S0377-2217(97)00006-4
13. Ogulata, S.N., Koyuncu, M. and Karakas, E. (2008). Personnel and Patient Scheduling in the High Demanded Hospital Services: A Case Study in the Physiotherapy Service. J Med Syst 32, 221–228. https://doi.org/10.1007/s10916-007-9126-4
14. Sağlık İstatistikleri Yıllığı (2022). Sağlık Bakanlığı Yayın No : 1279 ISBN : 978-975-590-900-4
15. Speed, D. (2022). Improving administrative outcomes in physiotherapy by adopting open-access booking. Physiotherapy Canada, 74(2), 184-194.
16. Timurtaş, E., Avcı, E. E., Demirbüken, İ., Yıldız, A., Öztürk O., Tarım, M. ve Polat M. G. (2021). Aile sağlığı merkezlerinde fizyoterapist istihdamı: İstanbul ilinde fizibilite araştırması. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(1), 8-13. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sagakaderg/issue/60517/738485
17. Trivedi, V.M., (1981). A Mixed-Integer Programming Model For Nursing Budgeting, Operations Research, 29, 1019-1034. https://doi.org/10.1287/opre.29.5.1019
18. Udhayakumar, A. A. (2022). Reduce the Patient'S Waiting Time and Improve the Patient'S Flow Using Lean Six Sigma in Physiotherapy Department. QAI Journal for Healthcare Quality and Patient Safety 3(2), 29-36. https://doi.org/|10.4103/QAIJ.QAIJ_18_22
19. Varlı, E., Ergişi, B., ve Eren, T. (2017). Özel Kısıtlı Hemşire Çizelgeleme Problemi: Hedef Programlama Yaklaşımı. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (49), 189-206. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.323910.
20. Villamizar, J. R., Coelli, F. C., Pereira, W. C. A., and Almeida, R. M. V. R. (2011). Discrete-event computer simulation methods in the optimisation of a physiotherapy clinic. Physiotherapy, 97(1), 71-77.
21. Warner, D., M. (1976). ‘‘Scheduling Nursing Personnel According to Nursing Preference:A Matematical Programming Approach’’, Operations Research, 24(5), 842-856. https://www.jstor.org/stable/169810