Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor?

Özlem Bakan Demirel; Tuğba Öz; Özlem Can Gürkan

doi:10.53445/batd.1111123

TR EN

Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor?

Öz

Kadın yaşamında önemli bir yere sahip olan menopoz dönemi, kadınların yaşam kalitesini bozarak tedavi olmalarını gerektiren semptomlara neden olmaktadır. Bazı kadınlar, semptomların yönetiminde medikal tedavileri yan etkileri nedeniyle kullanmak istememektedir. Medikal tedavilerden daha güvenilir ve doğal gördükleri için fitoterapi (bitkisel tedaviler) gibi geleneksel ve tamamlayıcı tedavi uygulamalarını seçmekte ve son yıllarda bu yöntemlere ilgi giderek artmaktadır. Menopoz semptomlarının yönetiminde fitoterapi kullanımıyla ilgili hemşirelerin bilgi sahibi olmaları ve kadınlara doğru bir şekilde danışmanlık vermeleri sağlık açısından oldukça önemlidir. Derlemede, kadınların menopoz semptomlarının yönetiminde sıklıkla başvurdukları fitoterapi yöntemleriyle ilgili çalışmaların kanıt düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Menopoz, Fitoterapi, Menopoz semptomları, Hemşirelik

Kaynakça

Abdi F, Kazemi F, Ramezani Tehrani F, Roozbeh N. (2016). Protocol for systematic review and meta-analysis: Hop (Humulus lupulus L.) for menopausal vasomotor symptoms. BMJ Open.; 6:e010734.
Acar RD, Aktoz M, Atamaner O, Aytekin S, Bozçalı Polat E, Çelik HG, Gülmez Ö. (2018). Approach to cardiovascular disease in women. Archives of the Turkish Society of Cardiology. 46 (Supp: 1): 1-44.
Aghamiri V, Mirghafourvand M, Charandabi SMA, Nazemiyeh H. (2016). The effect of Hop (Humulus lupulus L.) on early menopausal symptoms and hot flashes: A randomized placebo-controlled trial. Complementary Therapies in Clinical Practice. 2016; 23: 130-135. doi: 10.1016/j.ctcp.2015.05.001.
Aghamiri V, Mirghafourvand M, Mohammad-Alizadeh-Charandabi S, Nazemiyeh H. (2016). The effect of Hop (Humulus lupulus L.) on early menopausal symptoms and hot flashes: A randomized placebo-controlled trial. Complement Ther Clin Pract.;23:130–5.
Ahsan M, Mallick AK. (2017). The effect of soy isoflavones on the menopause rating scale scoring in perimenopausal and postmenopausal women: A pilot study. J Clin Diagn Res.;11:FC13–6.
Bedi MC, Shenefelt PD. (2002). Herbal therapy in dermatology. Arch Dermatol.;138:232-42.
Bhandari B, Chopra D, Kohli SK. (2013). Pharmacological effects of Tribulus Terrestris: A Review. IJCMR.;1:71–5.
Borrelli F, Ernst E. (2008). Black cohosh (Cimicifuga racemosa) for menopausal symptoms: a systematic review of its efficacy. Pharmacol Res.;58:8–14.
Borrelli F, Ernst E. (2010). Alternative and complementary therapies for the menopause. Maturitas. 2010; 66:333–43.
Choi SY, Kang P, Lee HS, Seol GH. (2014). Effects of inhalation of essential oil of Citrus aurantium L. Var. Amara on menopausal symptoms, stress, and estrogen in postmenopausal women: a randomized controlled trial. Evid Based Complement Alternat Med. 796518:1-7. Doi: 10.1155/2014/796518.

Colli MC, Bracht A, Soares AA, de Oliveira AL, Boer CG, de Souza CG, et al. (2012). Evaluation of the efficacy of flaxseed meal and flaxseed extract in reducing menopausal symptoms. J Med Food.;15:840–5.
Çetin, Ö. E. ve Eroğlu, K. (2015). Menopoz dönemindeki kadınların yaşadıkları sorunlar ve baş etme yolları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 8(4), 219-225.
Dağlar, N., & Dağdeviren, H. N. (2018). Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarında Fitoterapinin Yeri. Eurasian Journal of Family Medicine, 7(3), 73-77.
Dash S, Kadam S. Study of soya (Glycine Max L. Merr.) on menopausal syndrome; an extra pharmacopoeıal drug. ResearchGate. 2017
Demirci H. Menopoz. İçinde: Olgularla Jinekolojik Hastalarda Bakım Editör: B. Karaca Saydam. 2015. I. Baskı, Nobel Tıp kitabevleri, Ankara, sf: 200-208.
Depypere HT, Comhaire FH. (2014). Herbal preparations for the menopause: beyond isoflavones and black cohosh. Maturitas. 2014; 77(2): 191-4.
Durusoy, Ç., & BG, U. (2007). Dermatolojide bitkisel tedavi fitoterapi. Tür Dermatoloji Dergisi, 1, 47-50. Ebrahimi A., Eslami J., Darvishi I., Momeni K., Akbarzadeh M. (2020). Investigation of the role of herbal medicine, acupressure, and acupuncture in the menopausal symptoms: An evidence-based systematic review study.; Journal of Complementary and Integrative Medicine,9;6: 2638-2649.
Ertem, G. (2010). Kadınların menopoz sonrası yaşam kalitelerinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 469-483.
Ghazanfarpour M, Sadeghi R, Latifnejad Roudsari R, Khadivzadeh T, Khorsand I, Afiat M, et al. (2016). Effects of flaxseed and Hypericum perforatum on hot flash, vaginal atrophy and estrogen-dependent cancers in menopausal women: A systematic review and meta-analysis. Avicenna J Phytomed; 6:273–83.
Ghazanfarpour M, Sadeghi R, Roudsari RL, Khorsand I, Khadivzadeh T, Muoio B. (2016). Red clover for treatment of hot flashes and menopausal symptoms: A systematic review and meta-analysis. J Obstet Gynaecol.; 36:301–11.
Ghorbani Z, Mirghafourvand M, Charandabi SM, Javadzadeh Y. (2019). The effect of ginseng on sexual dysfunction in menopausal women: A double-blind, randomized, controlled trial. Complement Ther Med. 2019; 45:57–64.
Gün Ç, Demirci N. (2015). Menopozda bitkisel tedavi kullanımı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi; 24(4): 520-530.
Heyerick A, Vervarcke S, Depypere H, Bracke M, De Keukeleire D. (2006). A first prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled study on the use of a standardized hop extract to alleviate menopausal discomforts. Maturitas.;54:164–75.
Hirose A, Terauchi M, Osaka Y, Akiyoshi M, Kato K, Miyasaka N. (2018). Effect of soy lecithin on fatigue and menopausal symptoms in middle-aged women: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. Nutr J.; 17:4.
Imhof M, Gocan A, Imhof M, Schmidt M. (2018). Soy germ extract alleviates menopausal hot flushes: Placebo-controlled double-blind trial. Eur J Clin Nutr.; 72:961–70.
İlhan, G. A., Yıldızhan, B. (2019). Visceral adiposity indicators as predictors of metabolic syndrome in postmenopausal women. Turkish Journalof Obstetric and Gynecology, 16 (3), 164- 168.
Joanna Briggs Institute. (2013). Grades of recommendation. Retrieved from http://joannabriggs.org/jbi-approach.html - tabbed-nav=Grades-of-Recommendation; Erişim Tarihi:21.06.2021.
Johnson, A., Roberts, L. ve Elkins, G. (2019). Complementary and alternative medicine for menopause. Journal of Evidence-Based Integrative Medicine, 24: 1-14.
Kaba, F., Demirel Bozkurt, Ö. (2020). Menopoz semptomlarında tamamlayıcı ve alternatif tedaviler. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 3 (2), 134-142.
Kal, H. E. (2011). Menopozal dönemlerdeki kadınlarda uyku sorunları ve ilişkili faktörler. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü].
Karakurt, A., Yıldız, C., (2016). Evaluation of neutrophil/lymphocyte ratio changes between pre- and post-menopausal life for cardiovascular risk prediction. Kafkas J Med Sci, 6 (3), 149- 154.
Kilci Ş., Ertem G. (2019). Menopozda Semptom Yönetı̇mı̇nde Kullanılan Kanıta Dayalı Uygulamalar. Sakarya Üniversitesi Holistik Sağlık Dergisi; 3(2):36-54.
Kim SY, Seo SK, Choi YM, Jeon YE, Lim K.J, Cho S, Choi YS, Lee BS. (2012). Effects of red ginseng supplementation on menopausal symptoms and cardiovascular risk factors in postmenopausal women: a double-blind randomized controlled trial. Menopause: The Journal of The North American Menopause Society. 19(4): 461-466.
Lambert MNT, Thorup AC, Hansen ESS, Jeppesen PB. (2017). Combined Red Clover isoflavones and probiotics potently reduce menopausal vasomotor symptoms. PLoS One.; 12:e0176590.
Lee HW, Choi J, Lee Y, Kil KJ, Lee MS. (2016). Ginseng for managing menopausal woman’s health: A systematic review of double‐blind, randomized, placebo‐controlled trials. Medicine (Baltimore); 95:e4914.
Lethaby A, Marjoribanks J., Kronenberg F., Roberts H., Eden J., Brown J., (2013). Phytoestrogens for menopausal vasomotor symptoms. Cochrane Database of systematic Reviews.
Levis S, Strickman-Stein N, Ganjei-Azar P, Xu P, Doerge DR, Krischer J. (2011). Soy isoflavones in the prevention of menopausal bone loss and menopausal symptoms: A randomized, double-blind trial. JAMA Intern Med.;171:1363–9.
Mehrpooya M, Rabiee S, Larki-Harchegani A, Fallahian AM, Moradi A, Ataei S, et al. (2018). A comparative study on the effect of “black cohosh” and “evening primrose oil” on menopausal hot flashes. J Educ Health Promot.;7:36.
Monteleone, P., Mascagni, G., Giannini, A.,Genazzani, AR. ve Simoncini, T.(2018). Symptoms of menopause global prevalence, physiology and implications. Nature Reviews Endocrinology. 14(4), 199-215.
Omaç, M., Güneş, G. ve Aylaz, R. (2009). Malatya il merkezindeki 35 yaş ve üzeri kadınlarda menopoz ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi. e-Journal of New World Sciences Academy, 4(3), 59-66.
Özer, Ü. ve Gözükara, F. (2016). Şanlıurfa’da kadınların menopozla ilgili yaşadıkları sorunların, baş etme yollarının ve bakış açılarının belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 3(1),16-26.
Özgür, G., Yıldırım, S. ve Komutan, A. (2010). Menopoz sonrası kadınların öz bakım gücü ve etki eden faktörler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(1), 35-43.
Pebdani MA, Taavoni S, Seyedfatemi N, Haghani H. (2014). Triple-blind, placebo-controlled trial of Ginkgo biloba extract on sexual desire in postmenopausal women in Tehran. Iran J Nurs Midwifery Res.;19:262–5.
Royal College of Nursing (2014). Menopause: lifestyle and therapeutic approaches. RCN guidance for nurses, midwives and health visitors. https://www.rcn.org.uk/https://www.rcn.org.uk/Professional-Development/publications/rcn-menopause-guidance-for-nurses-midwives-and-health-visitors-uk-pub-009326. Erişim 01.03.2022.
Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG) (2020). https://www.rcog.org.uk/for-the-public/menopause-and-later-life/menopause-a-life-stage Erişim Tarihi: 01.03.2022.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Eğitim ve Sertifikasyon Hizmetleri Daire Başkanlığı. Sağlık alanı Sertifikalı Eğitim Standartları. Fitoterapi. 2015.
Sathyapalan T, Aye M, Rigby AS, Thatcher NJ, Dargham SR, Kilpatrick ES, et al. (2018). Soy isoflavones improve cardiovascular disease risk markers in women during the early menopause. Nutrition, metabolism, and cardiovascular diseases. Nutr Metab Cardiovasc Dis.; 28:691–7.
Shrestha PM, Dhillion SS. (2003). Medicinal plant diversity and use in the highlands of Dolakha district, Nepal. J Ethnopharmacol; 86:81–96.
Stearns V, Beebe KL, Iyengar M, Dube E. (2003). Paroxetine controlled release in the treatment of menopausal hot flashes: a randomized controlled trial. JAMA. 2003; 289(21): 2827- 34.
Terauchi M, Horiguchi N, Kajiyama A, Akiyoshi M, Owa Y, Kato K, Kubota T. (2014). Effects of grape seed roanthocyanidin extract on menopausal symptoms, body composition, and cardiovascular parameters in middle-aged women: a randomized, double-blind, placebo-controlled pilot study. Menopause: The Journal of The North American Menopause Society. 21 (9): 990-996.
TNSA 2018. (2019). 2018 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, T.C. Kalkınma Bakanlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye. Erişim 20.03.2022.
Tunç, N. (2014). Menopoz dönemindeki kadınların menopoz dönemi ile ilgili bilgi, yakınma ve baş etme durumlarının belirlenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü).
Türk Jinekoloji ve Obstetri Derneği (TJOD). (2019). http://www.tjod.org/tjodden-aciklamadunyamenopoz-gunu/ Erişim tarihi: 10.03.2022
Wani BA, Ganai BA, Ganaie AH, Bodha RH, Mohiddin FA. (2011). Plants as repository of aphrodisiacs. J Pharm Res.;4:3882–7.
Wilson DR. Uses and side effects of black cohosh for menopause. Medical News Today. 2017.
World Health Organization (WHO) Scientific Group. Research on the menopause, WHO technical services report series 670. Geneva: World Health Organization. 1981, p: 1-122.
World Health Organization (WHO). Issues guidelines for herbal medicines, Bull World Health Organ 2004;82(3):238.
Yıldırım Y, Tınar S, Yorgun S, Toz E, Kaya B, Sönme S, et al. (2006). The use of complementary and alternative medicine (CAM), therapies by Turkish women with gynecological cancer. Eur J Gynaecol Oncol. ;27(1): 81-5.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Özlem Bakan Demirel ^*
0000-0002-9516-9196
Türkiye

Tuğba Öz
0000-0002-9445-4841
Türkiye

Özlem Can Gürkan
0000-0002-5608-6208
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2022

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.53445/batd.1111123

IZ

https://izlik.org/JA29LU34TB

APA

Bakan Demirel, Ö., Öz, T., & Can Gürkan, Ö. (2022). Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor? Journal of Integrative and Anatolian Medicine, 3(3), 64-78. https://doi.org/10.53445/batd.1111123

AMA

1.Bakan Demirel Ö, Öz T, Can Gürkan Ö. Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor? J. Integr. Anatol. Med. 2022;3(3):64-78. doi:10.53445/batd.1111123

Chicago

Bakan Demirel, Özlem, Tuğba Öz, ve Özlem Can Gürkan. 2022. “Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor?”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 3 (3): 64-78. https://doi.org/10.53445/batd.1111123.

EndNote

Bakan Demirel Ö, Öz T, Can Gürkan Ö (01 Ağustos 2022) Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor? Journal of Integrative and Anatolian Medicine 3 3 64–78.

IEEE

[1]Ö. Bakan Demirel, T. Öz, ve Ö. Can Gürkan, “Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor?”, J. Integr. Anatol. Med., c. 3, sy 3, ss. 64–78, Ağu. 2022, doi: 10.53445/batd.1111123.

ISNAD

Bakan Demirel, Özlem - Öz, Tuğba - Can Gürkan, Özlem. “Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor?”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine 3/3 (01 Ağustos 2022): 64-78. https://doi.org/10.53445/batd.1111123.

JAMA

1.Bakan Demirel Ö, Öz T, Can Gürkan Ö. Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor? J. Integr. Anatol. Med. 2022;3:64–78.

MLA

Bakan Demirel, Özlem, vd. “Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor?”. Journal of Integrative and Anatolian Medicine, c. 3, sy 3, Ağustos 2022, ss. 64-78, doi:10.53445/batd.1111123.

Vancouver

1.Özlem Bakan Demirel, Tuğba Öz, Özlem Can Gürkan. Menopoz Semptomlarının Yönetiminde Fitoterapi: Kanıt Temelli Uygulamalar Ne Söylüyor? J. Integr. Anatol. Med. 01 Ağustos 2022;3(3):64-78. doi:10.53445/batd.1111123