Mesaj Odaklı Tefsir ve Kur’an Kültürünü Topluma Ulaştırmadaki Rolü: Ali Küçük Örneği

Tarihsel süreç içerisinde Kur’ân ayetlerini yorumlamada çok farklı yaklaşımlar gelişmiştir. İslam’ın ilk dönemlerinde, önceleri daha çok rivayetlere dayalı tefsir yöntemleri öne çıkarken daha sonra Arap diline ve aklî çıkarımlara dayalı yorumlama yöntemleri gelişmiş, lügavî, fıkhî, kelamî, işâri, mezhebî, edebî, felsefî vb. tefsir yöntemleri uygulanmıştır. Yakın dönemde ise içtimaî tefsir, bilimsel tefsir, psikolojik tefsir, konulu tefsir vb. yöntemler de gündeme gelmiştir. Ancak son asırda bazı müelliflerce uygulandığı halde çok fazla üzerinde durulmamış olan bir tefsir yöntemi de “mesaj odaklı tefsir” diye tabir edebileceğimiz yöntemdir. Bu yöntem, hâlihazırda tam anlamıyla müstakil bir tefsir türü olarak gündeme getirilmemiş ve derinlemesine irdelenmemiş olsa da son asırda telif edilen bazı eserlerde kendini göstermektedir. İbni Âşûr’un et-Tahrîr ve’t-Tenvîr’i, Muhammed Abduh ve Reşid Rıza’nın Tefsiru’l-Menar’ı, Seyyid Kutub’un Fî Zilâli’l-Kur’ân’ı, Said Havva’nın el-Esâs fi’t-Tefsir’i, Abdurrahman Habenneke’nin Me‘âricu’t-Tefekkür’ü, Mevdûdî’nin Tefhimu’l-Kur’ân’ı ve Muhammed Esed’in Kur’ân Mesaj’ı bu eserler arasında sayılabilir. Kur’ân mesajlarının iyi anlaşılması ve topluma ulaştırılmasında çok önemli bir rolü bulunan bu yöntemin en güzel örneklerinden biri de Ali Küçük’ün Besâiru’l-Kur’ân adlı eseridir. Bu çalışmada, Ali Küçük’ün tefsiri bağlamında mesaj odaklı tefsirin mahiyeti, önemi ve Kur’ân kültürünü topluma iletmedeki rolü ortaya konmaya çalışılmış, bu yapılırken de -çalışmanın doğası gereği-söz konusu eserden örnek mahiyetinde bazı uzun alıntılar yapılmıştır.