Web kamera spektrometresi destekli ardışık öğrenme durakları tekniği ile güneş gözlüğü farkındalık eğitimi

Öz

Güneş gözlükleri, gözleri ultraviyole ışınımının zararlı etkilerinden korumanın en etkili yollarından biridir. Ancak araştırmalar, toplumda bu konudaki farkındalığın hâlâ yetersiz olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, web kamerası spektrometresi destekli Ardışık Öğrenme İstasyonları Tekniğinin öğrencilerin güneş gözlüğü kullanımı ve ultraviyole ışınlardan korunma konusundaki farkındalığı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Farkındalık eğitimi sürecinde, doğrudan ölçüm yapabilen ve görsel olarak dikkat çekici gösterimler sunan bir webcam spektrometresi kullanılmış; öğretim etkinlikleri Ardışık Öğrenme İstasyonları Tekniği temel alınarak yapılandırılmıştır. Çalışma, Çocuk Gelişimi, Optisyenlik ve Diş Protez Teknolojisi programlarında öğrenim gören toplam 96 öğrencinin katılımıyla tek gruplu ön test–son test deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, farkındalık eğitiminin öğrencilerin güneş gözlüğü kullanımına yönelik sağlık temelli bir bakış açısı geliştirmelerine katkı sağladığını, güneş gözlüğü satın alırken ultraviyole koruma düzeyini dikkate alma oranını artırdığını ve ultraviyole ile görünür ışık konusundaki bilgi düzeylerini geliştirdiğini ortaya koymuştur. Genel olarak sonuçlar, kısa süreli ve düşük maliyetli öğretim etkinliklerinin öğrencilerin sağlık farkındalığını artırmada etkili olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göz sağlığı
• güneş gözlüğü farkındalığı
• ultraviyole (UV) ışınları
• web kamera spektrometresi
• ardışık öğrenme durakları tekniği

Proje Numarası

1919B012323025

Sunglasses awareness training using a sequential learning stations technique supported by webcam spectrometry

Öz

Sunglasses are one of the most effective means of protecting the eyes from the harmful effects of ultraviolet radiation. However, previous studies indicate that public awareness of this issue remains insufficient. This study aims to examine the effect of a webcam spectrometry-supported Sequential Learning Stations Technique on students’ awareness of sunglasses use and ultraviolet light protection. During the awareness training, a webcam spectrometer which enables direct measurement and provides visually engaging demonstrations was employed, and instructional activities were structured based on the Sequential Learning Stations Technique. The study was conducted using a one-group pretest–posttest experimental design with a total of 96 students enrolled in the Child Development, Opticianry, and Dental Prosthetics Technology programs. The findings revealed that the awareness training helped students develop a health-oriented perspective toward the use of sunglasses, increased the rate of considering ultraviolet light protection levels when purchasing sunglasses, and improved their knowledge about ultraviolet light and visible light. Overall, the results suggest that short-term and low-cost instructional activities can be effective in promoting students’ health awareness.

Anahtar Kelimeler

• Eye health
• sunglasses awareness
• ultraviolet radiation
• webcam spectrometer
• sequential learning stations technique

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

1919B012323025

Etik Beyan

This study was supported by The Scientific and Technological Research Council of Türkiye (TÜBİTAK) under the 2209-A Research Projects Support Program for University Students (2023, 2nd Term)

Teşekkür

The author gratefully acknowledges the contributions of Özlem Güneş Erdoğu, Selma Yılmaz, and Zeliha Uslu, second-year Opticianry Program students, who served as instructors during the awareness training.

Kaynakça

1. Bhootra, A. K., Ophthalmic Lenses. Jaypee Brothers Medical Publishers, New Delhi, (2009).
2. Özdemir, E. ve Baykın, Y., Güneş gözlüklerinin morötesi ışın filtreleme düzeylerinin satış noktasına göre karşılaştırılması, In: Sönmez, S. (Ed.), Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimlerde Güncel Tartışmalar – 1, Duvar Yayınları, İzmir, 403–415, (2022).
3. Gökoğlan, E., Ekinci, M., Özgenç, E., İlem-Özdemir, D. ve Aşıkoğlu, M., Radyasyon ve insan sağlığı üzerindeki etkileri, Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25(3), 289–294, (2020).
4. Jothiraj, S., Fathimal, M. S. ve Christ, M. C., Design and development of low cost Nano drop UV-Vis spectrometer, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 1033, 012022, (2021).
5. Silva, W. R. F., Suarez, W. T., Reis, C., dos Santos, V. B., Carvalho, F. A., Reis, E. L. ve Vicentini, F. C., Multifunctional webcam spectrophotometer for performing analytical determination and measurements of emission, absorption, and fluorescence spectra, Journal of Chemical Education, 98(4), 1442–1447, (2021).
6. Theremino Open Source System. https://www.theremino.com/en/ (07.11.2023).
7. Bestari, L. F., Sarwanto, Pujayanto, Syam, W. P. ve Harjunowibowo, D., A low-cost spectrometer to analyse the purity of honey, Physics Education, 57, 025004, (2022).
8. Karki, B., Dhobi, S. H. ve Dhobi, I., Optical properties of transparent liquid: Water, oils, and honey, Journal of Materials and Environmental Sciences, 12(12), 1524–1537, (2021).

9. Hobbs, S. W., Paull, D. J. ve McDougall, T., Evaluating low-cost spectrometer designs for utility in reflectance and transmittance applications, International Journal of Remote Sensing, 40(2), 642–669, (2019).
10. Uysal, A., Özsoy, S. A. ve Ergül, Ş., Öğrencilerin cilt kanseri risklerinin ve güneş ışınlarından korunmaya yönelik uygulamalarının değerlendirilmesi, Ege Tıp Dergisi, 43(2), 95–99, (2004).
11. Çetinkaya, Z., Investigation of information, attitudes and behaviors about sunglasses and ultraviolet light protection sunglasses wearing behavior, ODU Medical Journal, 10(2), 74–84, (2023).
12. Kızılırmak, D., Doğan, E., Yörük, F., Kırşan, F. Z., Özkan, H., Tekinemre, M., Ercan, T. M. F., Kaptı, E. G., Şengelen, M. ve Aslan, D., Bir üniversite yerleşkesinin açık alanını kullanan kişilerin güneşten korunma davranışları, Türk Halk Sağlığı Dergisi, 27(1), 11–19, (2018).
13. Çınar, F. İ., Çetin, F. Ş., Kalender, N. ve Bağcıvan, G., Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin güneşten korunmaya ilişkin davranışlarının belirlenmesi, Gülhane Tıp Dergisi, 57(3), 241–246, (2015).
14. Alebrahim, M. A., Bakkar, M. M., Al Darayseh, A., Msameh, A., Jarrar, D., Aljabari, S. ve Khater, W., Awareness and knowledge of the effect of ultraviolet (UV) radiation on the eyes and the relevant protective practices: A cross-sectional study from Jordan, Healthcare, 10, 2414, 1–12, (2022).
15. Shanshal, S. A., Khaleel, S. M. ve Hammoodi, S. H., Sun exposure and usage of sun protection: Knowledge, perception and practice among university students, Malaysian Journal of Medical Sciences, 31(2), 208–221, (2024).
16. Oduntan, O. A., Carlson, A., Clarke-Farr, P. ve Hansraj, R., South African university student knowledge of eye protection against sunlight, South African Optometrist, 68(1), 25–31, (2009).
17. Baltacı, A., Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274, (2018).
18. Yalçın, S., Ölçek geliştirme ve uyarlama süreci bilgi notu, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, https://egitim.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/347/2021/06/Olcek-Gelistirme-ve-Uyarlama.Bilgi-notu.-Doc.-Dr.-Seher-Yalcin.pdf (14.11.2023), (2021).
19. Koca, M. ve Türkoğlu, İ., Altıncı sınıf fen bilimleri dersi hücre konusunun öğretiminde istasyon tekniği uygulamasının öğrencilerin akademik başarısına, kalıcılığına ve tutumlarına etkisi, Sosyal Bilimler Dergisi, 29(1), 91–106, (2019).