Modernist bir yapı örneği, Çorlu Belediye Sarayı
Öz
Türkiye’de modern mimarlık tarihi okumaları
çoğunlukla Erken Cumhuriyet Dönemi olarak adlandırılan 1930’lu yıllar üzerinden
yapılmaktadır. Bu durum Cumhuriyet’in modernleşme projesi çerçevesinde gerçekleştirilen
modern mimarlık yapılarının o yıllarda ortaya koyulmasından kaynaklanır. Ancak bu dönemde yetişmiş ve uzun yıllar
mimarlık pratiğine katkıda bulunmuş sayılı mimarlar da yer almaktadır. Bu
mimarlar tarafından gerçekleştirilen, yakın geçmişimize ait modern mimarlık
örnekleri de mimarlık tarihi okumalarını derinleştiren ve zenginleştiren önemli
veriler sağlamaktadır. Bu noktadan hareketle, Cumhuriyet döneminde yetişmiş ve
ürün vermis mimarların, modernist çizgilerini kaybetmeden, daha sonraki
yıllarda yapmış oldukları çalışmaları da araştırılmaya değer bir çizgi sunmaktadır.
Sözkonusu dönem tarih yazımında, Altan
Ergut’un belirttiği, “çoğunlukla önemli mimarların yaptığı önemli mimari
eserler üzerinden okumaların yapıldığını” vurgulaması dikkat çekicidir [1]. Mimarları
belli olan ve modern mimarlık ürünlerine ait belli yapıların incelenmesi bu
açıdan döneme ait bir katkı sağlamaktadır. Bu bakış açısıyla, bu makalede
modern mimarlık tarihine katkıda bulunmak amacıyla, 1940-1990 yılları arası dönemine
ışık tutan Mimar Maruf Önal’ın, Mimar Hakkı Önel ile tasarladığı “Çorlu Belediye
Sarayı” yapısını tanıtmak ve o dönem için bir değerlendirme yapmak hedeflenmiştir.
Bu anlamda, mimarlığın çok boyutlu
çerçevesine yaptığı katkılarıyla çok yönlü bir mimar olarak tanınan Maruf
Önal’ın mimarlık yazınına çok sayıda katkıları bulunmuştur. Önal, yapılarında
sürekli kendini geliştiren, duyarlı, yere ve zamana bağlı olarak, farklı
şehirlerde kalıcı eserler bırakmış nâdir mimarlardan biridir. Özellikle son yıllarda
ve büyük şehirlerde, yakın tarihimize ait bu yapıların bir çoğunun yıkılması
veya diğerlerinin tehdit altında olması, bu konunun önemini daha da arttırmaktadır.
Bu nedenle bu tip yapıların ortaya koyulmasının modern mimarlık ürünlerinin
belgelenmesi açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Altan E.E., Cumhuriyet’in mekânları/zamanları/ insanları: Mimarlık tarih yazımı üzerine değerlendirme, Altan E. E. ve İmamoğlu, B. (derleyenler), Ankara: *Dipnot Yayınları, ODTÜ MF, 11-24, (2010).
- Uz, F., Mekân-politik bir söylem olarak nostalji, Dosya 33, TMOBB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, 201471, 79, (2014).
- Anonim, Trakya’nın incisi altın topraklar diyarı Çorlu, Çorlu Belediyesi Kültür Yayınları, Çorlu, (2006).
- Eserleri - Maruf ÖNAL (1918-2010), www.marufonal.com/eserleri.php. (erişim tarihi 15.06.2017)
- Bozdoğan, S., Modernizm ve ulusun inşası: Erken cumhuriyet Türkiye'sinde mimari kültür, (çev.) Tuncay Birkan, Metis Yayınları, İstanbul., (2002).
- İnceoğlu, M., Aytuğ, A., Kentsel mekânda kalite kavramı, Megaron Dergisi, 4, 3, 131, (2009).
- Güney, R., Kadıköy Halkevi proje müsabakası, Arkitekt, 2, 43-56, (1938).
- Birol, R., Anma, Mimarlık Dergisi, 357, (2011).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
29 Eylül 2017
Gönderilme Tarihi
29 Eylül 2017
Kabul Tarihi
25 Ağustos 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 19 Sayı: 2