2011 Van depremlerinden sonra yığma yapılarda gözlemlenen hasarlar

Öz

23 Ekim ve 9 Kasım 2011 tarihlerinde, Van ilinde iki yıkıcı deprem meydana gelmiştir.   Etkilenen bölgede yapılan saha çalışmaları, özellikle yığma yapıların bu iki depremden ciddi hasarlar aldıklarını ortaya çıkarmıştır.  Bu sebeple, bu çalışmada 2011 Van depremlerine maruz kalmış yığma yapıların sismik davranışları incelenmek istenmiştir.  Bu kapsamda, ilk önce yer hareketlerinin özellikleri tartışılmıştır.  Takiben, depremden sonra yürütülen saha çalışmalarından elde edilen gözlemler paylaşılmış ve söz konusu yapıların hasar görme nedenleri incelenmiştir.  Tespit edilen hasarlar, düzlem içi ve düzlem dışı davranışlar olmak üzere iki esas başlık altında değerlendirilmiştir.  Ayrıca, 2007 Türk Deprem Yönetmeliği’nde yığma yapılar için bildirilen kuralların ne kadarının yerinde uygulandığı araştırılmıştır.  Saha incelemelerinin neticesinde yapım kalitesinin ve denetim mekanizmasının yığma yapıların deprem performanslarını etkileyen en önemli etmenlerden oldukları sonucuna varılmıştır.  

Anahtar Kelimeler

• Yığma yapı,düzlem dışı davranış,düzlem içi davranış,Van depremleri,saha çalışmaları

Observed damage on the masonry dwellings after 2011 Van earthquakes

Öz

Two devastating earthquakes hit the province of Van on October 23 and November 9, 2011.  The reconnaissance studies in the earthquake affected region revealed the fact that masonry structures were the ones that were subjected to heavy damage.  For this reason, in this study it is aimed to consider the seismic behavior of masonry structures that were subjected to 2011 Van earthquakes.  Within this concept, the properties of the ground motions are discussed first.  Following the preceding, observations of the reconnaissance studies are shared and the reasons of the structural damage are considered.  Observed damages are categorized under two main titles; in-plane and out-of-plane.  Furthermore, the applicability rate of the regulations of the 2007 Turkish earthquake code for masonry structures in the region are investigated.  As a result of the reconnaissance studies, it is concluded that the construction quality and control issues are fundamental factors that affected the performance of masonry dwellings.

Anahtar Kelimeler

• Masonry,out-of-plane,in-plane,Van earthquakes,reconnaissance study

Kaynakça

1. Bruneau, M., Seismic evaluation of unreinforced masonry buildings-a state of the art report, Canadian Journal of Civil Engineering, 21, 512–539, (1994).
2. Oyguc, R., Seismic performance of RC school buildings after 2011 Van earthquakes, Bulletin of Earthquake Engineering, 14, 3, 821–847, (2016).
3. Akbaş, B. ve Uckan, E., Seismic and structural observations from Van earthquakes of October 23 and November 9, 2011, Gebze Teknoloji Enstitüsü, Yapı ve Deprem Mühendisliği Bölümü, Rapor No. 2012/01-1, (2012).
4. Çelebi, E., Aktas, M., Çağlar, N., Özocak, A., Kutanis, M., Mert, N. ve Özcan, Z., October 23, 2011 Turkey/Van–Ercis earthquake: structural damages in the residential buildings, Natural Hazards, 65, 2287-2310, (2013).
5. Oyguc, R. ve Guley, E., Performance assessment of aseismically designed RC school buildings after October 23, 2011 Van earthquake, Journal of Performance of Constructed Facilities, 10.1061/(ASCE)CF.1943-5509.0000938, (2016).
6. Bayraktar, A., Altunisik, A.C. ve Pehlivan M., Performance and damages of reinforced concretebuildings during the October 23 and November 9, 2011 Van, Turkey, Earthquakes, Soil Dynamics and Earthquake Engineering, 53,1, 49−72, (2013).
7. Piroglu, F. ve Ozakgul, K., Site Investigation of Masonry Buildings Damaged during the 23 October and 9 November 2011 Van Earthquakes in Turkey, Natural Hazards and Earth System Sciences, 13, 3, 689-708, (2013).
8. TDY, Deprem bölgelerinde yapılacak binalar hakkında yönetmelik, T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Ankara, Türkiye, (2007).

9. AFAD, Müdahale, iyileştirme ve sosyoekonomik açıdan 2011 Van depremi, T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başbakanlığı, Ankara, Türkiye, (2011).
10. Kıyı ve Liman yapıları, demiryolları, hava meydanları inşaatlarına ilişkin deprem teknik yönetmeliği, T.C. Ulaştırma Bakanlığı, Ankara, Türkiye, (2007).
11. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (Taslak), T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ankara, Türkiye, (2016).
12. Erkan, B.B., Karanci, N., Kalaycıoğlu, S., Özden, A.T., Çalışkan, I. ve Özakşehir G., From emergency response to recovery: multiple impacts and lessons learned from the 2011 Van earthquakes, Earthquake Spectra, 31, 1, 527-540, (2015).
13. EMS (European Macroseismic Scale), EMS-98. Cahiers du Centre Europeen de Geodynamique et de Seismologie, Lüksemburg, (1998).
14. Erdik, M., Kamer, Y., Demircioglu, M. ve Sesetyan K., 23 October 2011 Van (Turkey) earthquake, Natural Hazards, 10.1007/s11069-012-0263-9, (2012).
15. Oyguc, R. ve Oyguc E., 2011 Van earthquakes: Lessons from damaged masonry structures, Journal of Performance of Constructed Facilities, 10.1061/(ASCE)CF.1943-5509.0001057, (2017).
16. Tomazevic, M., Shaking table tests of small-scale models of masonry buildings: advantages and disadvantages, Massivbau 2000: Forschung, Entwicklungen, Anwendungen, (2000).
17. Ayala, D.D. ve Speranza E., Definition of collapse mechanisms and seismic vulnerability of historic masonry buildings, Earthquake Spectra, 19, 3, 479-509, (2003).
18. Ural, A., Doğangün, A., Sezen, H. ve Angın, Z., Seismic performance of masonry buildings during the 2007 Bala, Turkey earthquakes, Natural Hazards, 60, 1013-1026, (2012).
19. Decanini, L., Sortis, A.D., Goretti, A., Langenbach, R., Mollaioli, F. ve Rasulo, A., Performance of masonry buildings during the 2002 Molise, Italy, earthquake, Earthquake Spectra, 20, S1, 191-220, (2004).
20. Bayülke, N., Depremde hasar gören yapıların onarım ve güçlendirilmesi, İnşaat Mühendisliği Odası, İzmir Şubesi, (1995).
21. Homan, J. ve Eastwood, J.W., The 17 August 1999 Kocaeli (Izmit) earthquakes: historical records and seismic culture, Earthquake Spectra, 17, 4, 617-634, (2001).
22. Ferrini, M., Melozzi, A., Pagliazzi, A. ve Scarparo, S., Rilevamento della vulnerabilità sismicadegli edifici in muratura. Manuale per la compilazione della Scheda GNDT/CNR di II livello, Regione Toscana, İtalya, (2003).
23. Sherafati, M.A. ve Sohrabi, M.R., Performance of masonry walls during Kaki, Iran, earthquake of April 9, 2013, Journal of Performance of Constructed Facilities, 10.1061/(ASCE)CF.1943-5509.0000788, (2016).
24. Zhuge, Y., Thambiratnam, D. ve Corderoy, J., Nonlinear dynamic analysis of unreinforced masonry, Journal of Structural Engineering, 124, 3, 270-277, (1998).
25. Parisi, F. ve Augent, N., Earthquake damages to cultural heritage construction and simplified assessment of artworks, Engineering Failure Analysis, 34, 735-760, (2013).