Araştırma Makalesi

Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü

Cilt: 23 Sayı: 1 29 Ocak 2021
  • Demet Gönen Ocaktan *
  • Aslan Deniz Karaoğlan
  • Alper Akça
  • Ali Oral
PDF İndir
EN TR

Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü

Öz

Gün içerisinde gerçekleştirilen işlerin ağırlığı, tekrarlı ve sürekli olması çalışanları zorlamakta ve zamanla kas iskelet sistemi rahatsızlıklarına yol açabilmektedir. Endüstride genelde işin yaratacağı fiziksel etkileri önlemek amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Ancak yapılan işlerin çalışanlara fiziksel etkilerinin yanında zihinsel etkileri de söz konusudur. Oluşabilecek performans ve verim kayıplarının önüne geçebilmek için hem fiziksel hem zihinsel iş yüklerini azaltacak iyileştirmelerin yapılması gereklidir. Bu çalışmada, alternatör üretiminde kullanılan stator sac kesim işlemi esnasında operatörlerin çalışma duruşları ve zihinsel iş yükü incelenmiştir. Alternatör üretim süreci emek yoğun gerçekleştirilen işlerden birisidir. Stator sac kesim işleminde, çalışma duruşu değerlendirildiğinde çalışanın fiziksel olarak çok fazla zorlanmadığı düşünülmektedir. Çalışma duruşunun ergonomik açıdan uygun olduğu düşünülse de gün içerisinde işin sürekli tekrarlanmasının çalışana fiziksel etkisinin yanında bıkkınlık, isteksizlik ve iş motivasyonu düşüklüğü gibi zihinsel etkilerinin de olabileceği düşünülmektedir. Yapılan işin çalışanda oluşturacağı zihinsel iş yükünü değerlendirmek için NASA-TLX yöntemi kullanılmıştır. Yöntemde önem ağırlıklarının belirlenmesinde ikili karşılaştırma süreci yer almaktadır. Bu süreçte belirsizlikler söz konusu olduğundan daha gerçekçi sonuçlar elde etmek üzere bulanık önceliklendirme metodu kullanılmıştır. Zihinsel işyükü boyutlarının ikili karşılaştırması sonucu elde edilen önem ağırlıklarının belirlenmesinde, iki akademisyen ve iki üretim yöneticisinin yer aldığı bir ekibin değerlendirmelerinden yararlanılmıştır. Böylece daha objektif sonuçlar ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmanın gerçekleştirilebilmesini mümkün kılan İŞBİR Elektrik Sanayi A.Ş'ye teşekkür ederiz. Ayrıca katkılarından dolayı Öznur ALKAN'a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Atik, E. ve Akoğlan, M. K., İş Yükü Algısı ve İş Yükünün İnsan Kaynakları Yönetiminde Kullanımı: Eskişehir’de Otel İşletmeleri Örneği, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 5, 341–366, (2016).
  2. Çetinkaya, F. ve Baykent, G., İşyeri Çalışma Ortamı Koşullarının Ergonomik Yönden İncelenmesi (Örnek: Şekerleme Firması), Uşak Üniversitesi Fen ve Doğa Bilimleri Dergisi, 1, 1, 15-31, (2017).
  3. Dağdeviren, M., Eraslan, E. ve Kurt, M., Çalışanların Toplam İş Yükü Seviyelerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Model Ve Uygulaması, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 20, 4, 517-525, (2005).
  4. Kılıç, E. D., Acil Servis Hekimlerinin NASA-RTLX Yöntemi İle Zihinsel İş Yüklerinin Değerlendirilmesi: Bir Uygulama Çalışması, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30, 3, 645-662, (2016).
  5. Ordukaya, H., Fiziksel İş Yükü ve Ergonomi, Anahtar Dergisi, 273-274, 42-47, (2011).
  6. Yener, Y., Can, G. F. ve Toktaş P., Fiziksel Zorlanma ve Algılanan İş Yükü Düzeylerini Dikkate Alan Bir İş Rotasyonu Önerisi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27, 1, 8–18, (2019).
  7. Yağmuroğlu, Z., Günaydın, H.M. ve Kale, S., İş Gereksinim Analizi Yönteminin İş Güvenliği Bağlamında İncelenmesi, 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu, 195-200, Çanakkale, (2011).
  8. Rahman, M. ve Sen, A. K., Effect of job satisfaction on stress, performance and health in self-paced repetitive work, International Archives Occupational Environmental Health, 59, 2, 115-121, (1987).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Demet Gönen Ocaktan * Bu kişi benim
0000-0003-1997-6719
Türkiye

Aslan Deniz Karaoğlan Bu kişi benim
0000-0002-3292-5919
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

16 Nisan 2020

Kabul Tarihi

7 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 23 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gönen Ocaktan, D., Karaoğlan, A. D., Akça, A., & Oral, A. (2021). Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 23(1), 84-95. https://doi.org/10.25092/baunfbed.829853
AMA
1.Gönen Ocaktan D, Karaoğlan AD, Akça A, Oral A. Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2021;23(1):84-95. doi:10.25092/baunfbed.829853
Chicago
Gönen Ocaktan, Demet, Aslan Deniz Karaoğlan, Alper Akça, ve Ali Oral. 2021. “Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 23 (1): 84-95. https://doi.org/10.25092/baunfbed.829853.
EndNote
Gönen Ocaktan D, Karaoğlan AD, Akça A, Oral A (01 Ocak 2021) Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 23 1 84–95.
IEEE
[1]D. Gönen Ocaktan, A. D. Karaoğlan, A. Akça, ve A. Oral, “Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü”, BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi, c. 23, sy 1, ss. 84–95, Oca. 2021, doi: 10.25092/baunfbed.829853.
ISNAD
Gönen Ocaktan, Demet - Karaoğlan, Aslan Deniz - Akça, Alper - Oral, Ali. “Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 23/1 (01 Ocak 2021): 84-95. https://doi.org/10.25092/baunfbed.829853.
JAMA
1.Gönen Ocaktan D, Karaoğlan AD, Akça A, Oral A. Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 2021;23:84–95.
MLA
Gönen Ocaktan, Demet, vd. “Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü”. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 23, sy 1, Ocak 2021, ss. 84-95, doi:10.25092/baunfbed.829853.
Vancouver
1.Demet Gönen Ocaktan, Aslan Deniz Karaoğlan, Alper Akça, Ali Oral. Tekrarlanan işlerde algılanan zihinsel iş yükü. BAUN Fen. Bil. Enst. Dergisi. 01 Ocak 2021;23(1):84-95. doi:10.25092/baunfbed.829853

Cited By