Türkiye’de öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerle ilgili yayınlanmış tezlerin incelenmesi (2018-2024)

Öz

Bu çalışmanın amacı 2018-2024 yılları arasında Türkiye’de eğitim bilimleri alanında öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerle ilgili hazırlanan tezlerin eğilimlerini belirleyebilmektir. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurumu’na (YÖK) ait Ulusal Tez Merkezi’nde yer alan ve 2018-2024 yılları arasında tamamlanmış toplam 72 tez analiz edilmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılmak üzere bir değerlendirme formu hazırlanmış ve erişim sağlanan tezler bu forma göre incelenmiştir. Formda yer alan alt başlıklar; tez ait bilgiler (yıl, üniversite, eğitim kademesi), kullanılan yöntem ve model, veri toplama araçları ve örneklem/çalışma grubundan oluşmaktadır. Araştırma bulgularına göre; öğretim programlarının güncellendiği tarih olan 2018 yılından itibaren öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerin tespitine yönelik hazırlanan tezlerin en fazla 2019 yılında yayınlandığı, konuyla ilgili 39 üniversitede tez çalışması yapıldığı, tezlerin en çok yüksek lisans düzeyinde olduğu ve en fazla tezin Gazi Üniversitesi’nde (7) üretildiği belirlenmiştir. Araştırma kapsamında tezlerde elde edilen verilerin en çok nitel araştırma yöntemiyle ve öğretmenlerden oluşan örneklem/çalışma gruplarından elde edildiği belirlenmiştir. Bu bağlamda incelenen tezler, kriterlere göre değerlendirilerek ortak ve farklılaşan sonuçlara çalışmada yer verilmiştir. Öğretim programlarının uygulanmasında yaşanan güçlüklerin tespitine yönelik gelecekte gerçekleştirilecek çalışmalar için araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Program değerlendirme
• Programa bağlılık
• Uygulamada güçlükler

An examination of theses related to the difficulties experienced in the implementation of curricula in Türkiye (2018-2024)

Öz

This study aims to examine the trends of theses on the difficulties experienced in the implementation of curricula in the field of educational sciences in Türkiye between 2018 and 2024. In this context, a total of 72 graduate theses in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK) completed between 2018 and 2024 were analysed. This study was conducted as a case study, one of the qualitative research designs. A descriptive analysis technique was used to analyse the data. An evaluation form was prepared to be used within the scope of the research, and the accessed theses were analysed according to this form. The subheadings in the form consist of information about the thesis (year, university, level of education), method and model used, data collection tools, and sample/study group. According to the findings of the research, it was determined that the theses on the implementation of curricula from 2018, when the curricula were updated, were mostly published in 2019, theses were conducted in 39 universities, theses were mostly published at the master's degree, and the highest number of theses were produced at Gazi University (7). In this context, theses examined were evaluated according to the criteria, and common and differentiating results were included in the study. In the research, it is seen that the theses on the difficulties experienced in the implementation of curricula are concentrated on the themes of ‘challenges caused by the elements and structure of the curriculum’, ‘ challenges caused by school and budget’, ‘ challenges caused by students’ and ‘ challenges caused by communication and pre-service/in-service training’. Some suggestions were made to researchers for future studies to examine the difficulties experienced in the implementation of curricula.

Anahtar Kelimeler

• Curriculum evaluation
• Adherence to curriculum
• Difficulties in implementation

Kaynakça

1. Abell, S. K. (2008). Twenty Years Later: Does pedagogical content knowledge remain a useful idea? International Journal of Science Education, 30(10), 1405-1416. https://doi.org/10.1080/09500690802187041
2. Akkaş Baysal, E., ve Kırat, K. (2022). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan yüksek lisans tezlerinin içerik analizi (2019-2021). Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 5(2), 113-132. https://doi.org/10.47477/ubed.1059232
3. Alp, Ö., ve Şen, S. (2021). Eğitim yönetimi ve denetimi alanında yazılan lisansüstü nicel tezlerin incelenmesi: bir sistematik derleme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(1), 24-53. https://doi.org/10.37217/tebd.774591
4. Arslan, A., ve Engin, A. O. (2019). 5. sınıf Türkçe dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(5), 19-39. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jier/issue/47536/530118
5. Aslan, M., ve Erden, R. Z. (2020). Ortaokul öğretmenlerinin öğretim programına bağlılıklarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 175-199. https://doi.org/10.33711/yyuefd.691525
6. Aydın, M., Laçin, S., ve Keskin, İ. (2018). Ortaöğretim matematik dersi öğretim programının uygulanmasına yönelik öğretmen görüşleri. International e-Journal of Educational Studies, 2(3), 1-11. https://doi.org/10.31458/iejes.413967
7. Başaran, M., Bilir, E., Arslan, Ö., Çetin, M., Avcı, P., Bilici, B., Doruk, O., ve Arslan, B. (2021). Eğitim bilimleri alanı doktora tezlerinde araştırma eğilimleri: tematik ve yöntemsel bir inceleme. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(35), 54-73.
8. Bıçak, N., ve Alver, M. (2018). 2018 Türkçe dersi öğretim programı’na ilişkin öğretmen görüşleri. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2480-2501. https://dergipark.org.tr/tr/pub/teke/issue/42447/511188

9. Biçer, F., ve Ada, T. (2020). Matematik dersi öğretim programı üzerine meslek lisesi matematik öğretmenlerinin görüşleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 10(1), 543-582. https://doi.org/10.18039/ajesi.682059
10. Bogdan, R., ve Biklen, S. K. (2006). Qualitative research for education (5. bs). Pearson. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
11. Boyacı, S., ve Demirkol, S. (2018). Türkçe eğitimi alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(2), 512-531. https://doi.org/10.16916/aded.363599
12. Bümen, N. T., Çakar, E., ve Yıldız, D. G. (2014). Curriculum fidelity and factors affecting fidelity in the turkish context. Educational Sciences: Theory & Practice, 14(1). https://doi.org/10.12738/estp.2014.1.2020
13. Canlı, S., ve Çoşkun Yurtyapan, E. (2023). Eğitim örgütlerinde örgüt kültürüne yönelik lisansüstü tezlerin incelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(50), 483-503. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1195701
14. Cresswell, J. W. (2017). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approache (4. bs). SAGE Publications.
15. Creswell, J. W. (2008). Educational research: Planning, conducting and evaluating quantative and qualitative research (3. bs). Pearson Education, Inc.
16. Çelik, H., ve Koşar, D. (2023). Türkiye’de eğitim yönetimi alanında değerler ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(50), 505-521. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1281834
17. Çiftci, O., ve Tatar, E. (2015). Teachers’ opinions about the updated secondary mathematics curriculum. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 6(2), 285. https://doi.org/10.16949/turcomat.15375
18. Demirel, Ö. (2009). Kuramdan uygulamaya eğitimde program geliştirme. Pegem Akademi. Demirtaş, Z., ve Erdem, S. (2015). 5. sınıf ingilizce dersi öğretim programı: güncellenen programın bir önceki programla karşılaştırılması ve programa ilişkin öğretmen görüşleri. Sakarya University Journal of Education, 5(2), 55. https://doi.org/10.19126/suje.59904
19. Dewey, J. (1986). Experience and education. The Educational Forum, 50(3), 241-252. https://doi.org/10.1080/00131728609335764
20. Dilekli, Y. (2018). Ortaokul İngilizce hazırlık sınıfı programı pilot uygulamasının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.26466/opus.445713
21. Durak, D., ve Semerci, N. (2016). Eğitim programlarının uygulanmasında karşılaşılan sorunlar ve sorunların çözümüne ilişkin yönetici görüşleri. Turkish Studies (Elektronik), 11(9), 279-304.
22. ERG. (2017). Eğitim reformu girişimi’nin millî eğitim bakanlığı taslak öğretim programları inceleme ve değerlendirmesi. https://www.egitimreformugirisimi.org/ergnin-meb-taslak-ogretim-programlari-inceleme-ve-degerlendirmesi/
23. Eryaman, M. Y., ve Bruce, B. C. (2015). International handbook of progressive education. Peter Lang Verlag. https://doi.org/10.3726/978-1-4539-1522-6
24. Eskici, M., ve Çayak, S. (2017). Eğitim bilimleri anabilim dalında yapılan yüksek lisans tezlerine genel bir bakış. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 211-226.
25. Işıkdoğan, D., ve Korukçu, A. (2008). İlköğretim din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programı ve öğretmenlerin programa yönelik görüşleri. Dini Araştırmalar, 11(32), 237-258. https://dergipark.org.tr/tr/pub/da/issue/4469/61646
26. Kalaycı, N., ve Baysal, S. B. (2020). Sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırmalı analizi (2005-2017-2018). Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 106-129. https://doi.org/10.32709/akusosbil.544022
27. Karacaoğlu, Ö. C., ve Acar, E. (2010). Yenilenen programların uygulanmasında öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 45-58.
28. Karsantık, Y., ve Yağcı, E. (2021). Türkiye’de İngilizce dersi öğretim programlarındaki değişim üzerine araştırmalar: Bir meta-sentez çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(32), 625-654. https://doi.org/10.35675/befdergi.789014
29. Kırmızı, F. S., ve Akkaya, N. (2009). Türkçe öğretimi programında yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(25), 42-54.
30. Lovitts, B. E. (2005). Being a good course‐taker is not enough: a theoretical perspective on the transition to independent research. Studies in Higher Education, 30(2), 137-154. https://doi.org/10.1080/03075070500043093
31. MEB. (2016). Öğretim programları güncelleniyor. Ortaöğretim Genel Müdürlüğü. https://ogm.meb.gov.tr/www/ogretim-programlari-guncelleniyor/icerik/449
32. MEB. (2023). Yeni müfredat değişikliği. Millî Eğitim Bakanlığı. https://www.meb.gov.tr/yeni-mufredat-gelecek-yildan-itibaren-kademeli-olarak-uygulanmaya-baslanacak/haber/31433/tr
33. MEB. (2024, Mayıs 27). Bakan tekin, yeni müfredatı onayladı. T.C Milli Eğitim Bakanlığı.
34. Okoth, T. A. O. (2016). Challenges of implementing a top-down curriculum innovation in english language teaching: Perspectives of form english language teachers in kenya . Journal of Education and Practice , 7(3), 169-177.
35. Özkal, N. (2020). Eğitim programları ve öğretim alanında yapılan doktora tezlerinin incelenmesi: 2015-2019. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 1-1. https://doi.org/10.26466/opus.647030
36. Özüdoğru, F. (2021). Teachers’ perception of 2018 Turkish national curriculum change. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 458-475. https://doi.org/10.17556/erziefd.801060
37. Saraç, E., ve Saraç, M. S. (2019). 2018 fen bilimleri dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşleri. Academy Journal of Educational Sciences, 3(2), 138-151. https://doi.org/10.31805/acjes.641002
38. Subaşı, M., ve Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/34503/424695
39. Susam, B., ve Demir, M. K. (2020). Öğretim programlarının değişimi üzerine sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(2), 245-267.
40. Taba, H. (1962). Curriculum development: theory and practice (1. bs). Harcourt College Pub. TDK. (2024). Türk dil kurumu sözlükleri. Türk Dil Kurumu.
41. Tekalmaz, G. (2019). Revize edilen ortaöğretim matematik öğretim programı hakkında öğretmen görüşleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2(1), 35-47. https://doi.org/10.33400/kuje.548562
42. Yakar, L., Demir, H., ve İğde, H. (2022). Eğitim bilimleri alanında 2005-2020 yılları arasında yürütülen lisansüstü tezlerin incelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 12(1), 294-321. https://doi.org/10.18039/ajesi.970639
43. Yalçınkaya, Y. (2018). Yenilenen 9. sınıf matematik dersi öğretim programı hakkında öğretmen görüşleri. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 4(3), 100-110. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ekuad/issue/41379/500223