Araştırma Makalesi

Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması

Cilt: 28 Sayı: 54 16 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Palmer vd. (2024) tarafından geliştirilen Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği’nin Türkçe formunun uyarlanmasını sağlamak ve bu formun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu, 36-82 aylık 266 okul öncesi çocuk oluşturmuştur. Türkçe formda toplam 12 madde yer almakta olup, doğrulayıcı faktör analizi bulguları, ölçeğin özgün iki boyutlu yapısını desteklemiştir. Ölçüt bağıntılı geçerliği değerlendirmek amacıyla uygulanan Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlevler Envanteri (Ebeveyn Formu) ile anlamlı korelasyonlar elde edilmiştir. Test-tekrar test yöntemiyle hesaplanan güvenirlik katsayıları sırasıyla .62 ve .32 olarak bulunmuştur. Ayrıca, düzeltilmiş madde-toplam korelasyon katsayıları .268 ile .458 arasında değişmektedir. Bulgular, Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir olduğunu ve okul öncesi dönem çocukların yürütücü işlev becerilerinin değerlendirebilecek bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma Balıkesir Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje Numarası: 2024/077

Proje Numarası

Bu araştırma Balıkesir Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje Numarası: 2024/077

Kaynakça

  1. Allan, N. P. ve Lonigan, C. J. (2014). Exploring dimensionality of effortful control using hot and cool tasks in a sample of preschool children. Journal of Experimental Child Psychology, 122, 33–47. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2013.11.013
  2. Anzulewicz, A., Sobota, K. ve Delafield-Butt, J. T. (2016). Toward the Autism Motor Signature: Gesture patterns during smart tablet gameplay identify children with autism. Scientific Reports, 6(1), 31107. https://doi.org/10.1038/srep31107
  3. Arslan-Çiftçi, H., Uyanık, G. ve Acar, İ.H. (2020). Çocukluk dönemi yürütücü işlevler envanteri Türkçe formunun 48-72 aylık çocuklar için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 762-787. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202043260
  4. Barkley, R. A. (1997). Behavioral inhibition, sustained attention, and executive functions: constructing a unifying theory of ADHD. Psychological Bulletin, 121(1), 65-94. https://doi.org/10.1037/0033-2909.121.1.65
  5. Batan, S. N., Öktem-Tanör, Ö. ve Kalem, E. (2011). Reliability and validity studies of Behavioral Rating Inventory of Executive Function (BRIEF) in a Turkish normative sample. Elementary Education Online, 10(3), 894-904.
  6. Beck, D. M., Schaefer, C., Pang, K. ve Carlson, S. M. (2011). Executive function in preschool children: Test–retest reliability. Journal of Cognition and Development, 12(2), 169–193. https://doi.org/10.1080/15248372.2011.563485 Bentler, P. M. (1995). EQS Structural Equations Program Manual. Multivariate Software.
  7. Bhavnani, S., Mukherjee, D., Bhopal, S., Sharma, K. K., Dasgupta, J., Divan, G., Soremekun, S., Roy, R., Kirkwood, B. ve Patel, V. (2021). The association of a novel digital tool for assessment of early childhood cognitive development, ‘Developmental assessment on an E- Platform (DEEP)’, with growth in rural India: A proof of concept study. EClinicalMedicine, 37, 100964. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2021.100964
  8. Bhavnani, S., Mukherjee, D., Dasgupta, J., Verma, D., Parameshwaran, D., Divan, G., Sharma, K. K., Thiagarajan, T. ve Patel, V. (2019). Development, feasibility, and acceptability of a gamified cognitive Developmental assessment on an E- Platform (DEEP) in rural Indian pre-schoolers- a pilot study. Global Health Action, 12(1), 1548005. https://doi.org/10.1080/16549716.2018.1548005

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

16 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

19 Mart 2025

Kabul Tarihi

18 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 28 Sayı: 54

Kaynak Göster

APA
Acar, İ., Bayındır, D., & Arslan Çiftçi, H. (2025). Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 28(54), 587-604. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1661458
AMA
1.Acar İ, Bayındır D, Arslan Çiftçi H. Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2025;28(54):587-604. doi:10.31795/baunsobed.1661458
Chicago
Acar, İbrahim, Dilan Bayındır, ve Hande Arslan Çiftçi. 2025. “Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 (54): 587-604. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1661458.
EndNote
Acar İ, Bayındır D, Arslan Çiftçi H (01 Aralık 2025) Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28 54 587–604.
IEEE
[1]İ. Acar, D. Bayındır, ve H. Arslan Çiftçi, “Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması”, BAUNSOBED, c. 28, sy 54, ss. 587–604, Ara. 2025, doi: 10.31795/baunsobed.1661458.
ISNAD
Acar, İbrahim - Bayındır, Dilan - Arslan Çiftçi, Hande. “Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 28/54 (01 Aralık 2025): 587-604. https://doi.org/10.31795/baunsobed.1661458.
JAMA
1.Acar İ, Bayındır D, Arslan Çiftçi H. Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 2025;28:587–604.
MLA
Acar, İbrahim, vd. “Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 28, sy 54, Aralık 2025, ss. 587-04, doi:10.31795/baunsobed.1661458.
Vancouver
1.İbrahim Acar, Dilan Bayındır, Hande Arslan Çiftçi. Kısa Yürütücü İşlevler Ölçeği (Short Executive Functioning Scale) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. BAUNSOBED. 01 Aralık 2025;28(54):587-604. doi:10.31795/baunsobed.1661458

BAUNSOBED