KÜLTÜREL VE DOĞAL MİRASIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNDE TURİST REHBERLERİNİN ROLÜNE İLİŞKİN TURİST ALGISI

Öz

Bu çalışmanın amacı, kültürel ve doğal mirasın sürdürülebilirliğinde turist rehberlerinin rolüne ilişkin turist algısını ortaya çıkarmaktır. Çalışmada ayrıca kültürel ve doğal mirasın sürdürülebilirliğinde turist rehberinin rolüne ilişkin algı ölçeğinin boyutlarının neler olduğunu ortaya çıkarmak ve bu boyutlar ile demografik değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Kapadokya’yı ziyaret eden yabancı turistler oluşturmaktadır. Bu kapsamda veri toplama aracı olarak anket kullanılmış ve veriler 01-31 Temmuz 2015 tarihleri arasında kolayda örnekleme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Anket uygulaması sonunda kullanılabilir 391 adet anket analize tabi tutulmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Yapılan açıklayıcı faktör analizi sonrası kültürel ve doğal mirasın sürdürülebilirliğinde rehberin rolüne ilişkin ölçeğin kültürel etkileşim, kültürel arabulucu-bilgi aktarıcı ve doğayı koruma olarak üç boyutta toplandığı görülmüştür. Araştırma sorularını test etmek için T-testi ve ANOVA’dan yararlanılmış ve bu boyutların katılımcıların eğitim durumları ve milliyetlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği fakat yaş ve cinsiyetlerine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Buna göre turist rehberlerinin miras alanlarında rehberlik hizmeti verirken grubun milliyetine ve eğitim durumuna göre kültürel etkileşim ve doğayı korumaya ilişkin daha aktif roller üstlenmesi gerekmektedir. Çalışmada belirlenen rollerin miras alanlarında hizmet veren rehberler için bu alanların sürdürülebilirliğinde sahip ol1 2016 yılında Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Turizm İşletmeciliği A.B.D.nda kabul edilen “Kültürel ve Doğal Mirasın Sürdürülebilirliğinde Turist Rehberlerinin Rolü: Kapadokya’yı Ziyaret Eden Yabancı Turistler Üzerine Bir Araştırma” başlıklı yüksek lisans tez çalışmasının bir bölümüdür.* Arş. Gör., Mersin Üniversitesi/Turizm Fakültesi/Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, [e-mail], ORCID ID: orcid.org/0000-0002-3371-2704** Doç. Dr., Mersin Üniversitesi/Turizm Fakültesi/Turizm Rehberliği Anabilim Dalı, [e-mail], ORCID ID: orcid.org/0000-0003-2467-1637duğu rollere ilişkin yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Ayrıca literatürde konuyla ilgili benzer bir çalışmaya rastlanmamış olması gelecek çalışmalara rehberlerin bu alanlarda sahip olduğu rollerle ilgili temel oluşturacağı ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir

Anahtar Kelimeler

• Kültürel ve doğal miras,Sürdürülebilirlik,Turist rehberi,Rol,Turist algısı

The Perceptions of Tourists Regarding the Role of Tourist Guides on Sustainability of Cultural and Natural Heritage

Öz

The aim of this research, is to reveal the perceptions of tourists regarding the role of tourist guides on sustainability of cultural and natural heritage. Besides, it is aimed to reveal the dimensions of the scale regarding the role of tourist guides on sustainability of heritage and whether these dimensions differ according to tourists’ demographic variables. Foreign tourists visiting Cappadocia form the research population. The data was collected by a questionnaire, according to convenience sampling method between the dates of 1-31 July 2015. At the end, 391 of available questionnaires were obtained. To test the construct validity, explanatory and confirmatory factor analyses were used. Explanatory factor analysis revealed that participants perceived the role of tourist guides on sustainability of cultural and natural heritage in 3 dimensions as; ‘the role of cultural interaction’, ‘the role of cultural mediation and information giver’ and ‘the role of natural conservation’. Research questions have been tested by means of T-Test and ANOVA and it is found that these dimensions differ significantly according to tourists’ nationalities and educational statues however not according to their age and gender. Accordingly, while guiding on heritage sites, tourist guides need to undertake more active roles on the cultural interaction and natural conservation regarding the tourists’ nationality and education. The roles determined in this research are thought to guide tourist guides on cultural and natural heritage sites in terms of sustainability. Besides, as there is not any similar research in literature, it is thought this research will form a basis for future researches about the roles of tourist guides on heritage sites and will contribute to the literature

Anahtar Kelimeler

• Cultural and natural heritage,Sustainability,Tourist Guide,Role,Tourist perception

Kaynakça

1. Alpar, R. (2013). Çok değişkenli istatistiksel yöntemler. Ankara: Detay Yayıncılık.
2. Alshatnawi, E. R. (2014). Assessing Communication Skills among Jordanian Tour Guides: German Tourists Perceptions, Journal of Management Research, 6(1). 1-11.
3. Ap, J. ve Wong K.K.F. (2001). Case Study On Tour Guiding: Professionalism, Issues And Problems, Tourism Management, 22, 551-563.
4. Armstrong, E. K.ve Weiler, B. (2002). Getting the Message Across: An Analysis of Messages Delivered by Tour Operatorsin Protected Areas, Journal of Ecotourism,1(2-3), 104-121.
5. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü. (2011). 19 Aralık 2014 tarihinde http://www.unesco.org.tr/?page=11:0:5:turkce adresinden erişildi.
6. Boswell, R. ve O’Kane, D. (2011). Introduction: Heritage Management And Tourism In Africa, Journal of Contemporary African Studies, 29(4), 361-369.
7. Chen, H-J., Hwang, S-N., ve Lee, C. (2006). Visitors’ Characteristic Of Guided Interpretation Tours, Journal of Business Research, 59, 1167–1181.
8. Cohen, E. (1985). The Tourist Guide, The Origins, Structure And Dynamics Of A Role, Annals of Tourism Research, 12(5), 5-29.

9. Cohen, E.H., Ifergan, M. ve Cohen, E. (2002). A New Paradigm In Guiding, Annals of Tourism Research, 29(4), 919-932.
10. Çimrin, H. (1995). Turizm Ve Turist Rehberliği’nin ABC’si. Antalya: Akdeniz Kitabevi.
11. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, İ. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve lisrel uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
12. Dahles, H. (2002). The Politics Of Tour Guiding, Annals Of Tourism Research, 29(3), 783- 800.
13. Demir, C. ve Çevirgen, A. (2006). Turizm Ve Çevre Yönetimi. Ankara: Nobel Yayınları.
14. Duran, E. (2011). Turizm, Kültür Ve Turizm İlişkisi; Turizmde Toplumsal Ve Kültürel Kimliğin Sürdürülebilirliği, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 291-313.
15. Of Visitors To World Heritage Site, A Journal of the Human Environment, 37(5), 338-341.
16. Lowenthal, D. (2005). Natural And Cultural Heritage. International Journal of Heritage Studies, 11(1), 81-92.
17. McKercher, B. ve du Cros. H. (2002). Cultural Tourism. New York: Routledge .
18. McKercher, B., Ho, P. S. ve du Cros, H. (2005). Relationship Between Tourism And Cultural Heritage Management: Evidence From Hong Kong. Tourism Management , 539- 548.
19. Miguel, B. (2012). Cultural Tourists Requests From Their Tourist Guides, International Journal of Management Cases, 14(1), 266-282
20. Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2014). 2012-2013-2014 Yılları Nevşehir İli Emniyet Turizm İstatistikleri. Nevşehir.
21. Nuryanti, W. (1996). Heritage And Postmodern Tourism, Annals of Tourism Research, 23(2), 249-260.
22. Okuyucu, A. (2011). Osmaneli İlçesinde Kültürel Mirasın Korunması Ve Turizm Amaçlı Kullanımına Yönelik Bir Araştırma, Yüksek lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
23. Ormsby, A. ve Mannle, K. (2006). Ecotourism Benefits And The Role Of Local Guides At Masoala National Park, Madagascar, Journal of Sustainable Tourism, 14(3), 271-287.
24. Pereira, E.M ve Mykletun, R.J. (2012). Guides As Contributors To Sustainable Tourism? A Case Study From The Amazon, Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 12(1), 74-94.
25. Poudel, S. ve Nyaupane, G.P. (2013). The Role Of Interpretative Tour Guiding In Sustainable Destination Management: A Comparison Between Guided And Nonguided Tourists, Journal of Travel Research, 52(5), 659- 672.
26. Rabotic, B. (2010). Professional Tourist Guiding: The Importance Of Interpretation For Tourist Experiences, Tourism & Hospitality Management, Conference Proceedings, 1157-1167.
27. Randall, C. ve Rollins, R.B. (2009). Visitor Perceptions Of The Role Of Tour Guides İn Natural Areas, Journal Of Sustainable Tourism, 17(3), 357-374.
28. Rodzi, N.I.M., Zaki, S.A. ve Subli, S.M.H.S. (2013). Between Tourism And Intangible Cultural Heritage, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 85, 411-420.
29. Of Chinese Tour Guides, Journal of Vacation Marketing, 8(1), 75-87
30. Yu, X., Weiler, B. ve Ham, S. (2004). Cultural Mediation In Guided Tour Experiences: A Case Study of Australian Guides of Chinese Tour Groups, Bussines and Economics, Monash University, Department of Management Working Paper Series.
31. Zengin, B. ve Eker, N. (2014) Alternatif Turizm Kapsamında Kültür Turizminin Sürdürülebilirliğinde Turist Rehberlerinin Rolü: Bir Uygulama, XIII. Geleneksel Turizm Paneli,11.
32. Zhang, H.Q. ve Chow, I. (2004). Application of Importance-Performance Model In Tour Guides’ Performance: Evidence From Mainland Chinese Outbound Visitors In Hong Kong, Tourism Management, 25, 81-91.