Algılanan Liderlik Tarzı ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi, Marmaris’te Yer Alan Beş Yıldızlı Otel İşletmeleri Üzerinde Bir Uygulama

Öz

Araştırmanın Temelleri: Emek yoğun bir endüstri dalı içerisinde yer alan otel isletmelerinde, çalışanların örgütsel bağlılığı son derece önemlidir. Yöneticilerin liderlik tarzı, iş görenler arasındaki ilişkiler, ücret, işin niteliği, örgütsel kültür gibi birçok örgütsel faktörün örgütsel bağlılık üzerinde belirli etkileri vardır. Örgütsel bağlılık üzerinde etkili olan bu değişkenleri yönlendirmede işletme yöneticilerinin etkisi dikkate alındığında, örgütsel bağlılığı etkileyen en önemli değişkenin yöneticilerin liderlik tarzı olduğu söylenebilir.Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı yöneticilerin sergiledikleri liderlik tarzlarının, iş görenlerin örgütsel bağlılığı üzerindeki etkilerini ölçmek ve değerlendirmektir.Araştırmanın Yöntemi: Araştırma kapsamında liderlik davranışı algılarını ve örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemeyi amaçlayan anketler Marmaris’te yer alan beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışan 236 personel üzerinde uygulanmıştır. Bu araştırmada iş görenlerin liderlik tarzı algılarının belirlenmesi amacıyla Goleman tarafından oluşturulmuş olan liderlik tarzları sınıflandırmasından yararlanılmıştır. Örgütsel bağlılık ile ilgili ölçeğin geliştirilmesinde ise Hackman ve Oldham’ın “İş Tanımlama Ölçeğinden” yararlanılmıştır.Bulgular ve Sonuçlar: Bulgulara göre, katılımcıların algıları temel alınarak, Marmaris bölgesinde yer alan beş yıldızlı otel işletmelerinde görev yapan yöneticilerin, vizyoner, katılımcı, eğitici ve ilişki odaklı liderlik boyutlarındaki davranış biçimlerini daha yoğun olarak sergiledikleri söylenebilir. Korelasyon analizi sonucunda vizyoner, katılımcı, eğitici, ilişki odaklı liderlik tarzları ve örgütsel bağlılık arasında orta düzeyde pozitif ilişki görülmüştür. Otokratik liderlik tarzı ile vizyoner ve katılımcı liderlik tarzları arasında ise düşük düzeyde negatif ilişki görülmektedir. Farksızlık analizi sonuçlarına bakıldığında, işletmede çalışma süresinin eğitici, ilişki odaklı liderlik tarzlarının algılarında ve örgütsel bağlılık düzeylerinde anlamlı farklılık oluşturduğu görülmektedir

Anahtar Kelimeler

• lider,liderlik davranışı,örgütsel bağlılık

Öz

Background of Study: Organizational commitment is important for hotel businesses that is one of the labor intensive businesses. Leadership style, organizational climate, payments, job specifications, organizational culture are some of the factors that influence organizational commitment. A specially, there are specific impacts of leadership styles on employees’ commitment in hotel businesses. The success of the hotel businesses that produce emotional products and services for people, is dependent on efficiency and quality of employees. The effect of leader on employees, make leadership most important factor that effect organizational commitment.Purpose of Study: This study investigated to how various leadership behaviors autocratic, participative, relationship-oriented, visionary, coaching leadership behaviors affect the level of commitment.Sources of Data: Two group of questionnaires will be used for clarify leadership style and job satisfaction level in research. The data collected from 236 employees who work different departments of five star hotels in Marmaris. We use Goleman’s Leadership Styles for build up leadership behavior scale. Also we use Hackman and Oldham’s Job Characteristics for build up organizational commitment scale.Results and Finding: According the findings, the dominant leadership behaviors of managers in Marmaris were participative, relationship-oriented, visionary and coaching leadership behavior. Furthermore, while participative, relationshiporiented, visionary and coaching leadership behaviors have high correlation with commitment, an autocratic leadership behavior have no correlation or some low negative correlations with this variables. Also The Duration of working in hotel is important variable that effect level of commitment and perceived relationshiporiented and coaching leadership styles

Anahtar Kelimeler

• leadership,leadership Style,commitment

Kaynakça

1. Avolio, B. J., Bass, B. M. ve Jung, D. I. (1999). Re-Examining The Components of Transformational and Transactional Leadership Using The Multifactor Leaders- hip Questionnaire, Journal of Occupational and Organizational Psychology, No: 72, 441-462.
2. Baltaş, A. (2002). Değişim İçinden Geleceğe Doğru Ekip Çalışması ve Liderlik, İs- tanbul: Remzi Kitapevi.
3. Barutçugil, İ. (2006). Yöneticinin Yönetimi, İstanbul: Kariyer Yayınları.
4. Chen, J. ve Silverthorne, C. (2005). Leadership Effectiveness, Leadership Style and Employee Readiness, Leadership & Organization Development Journal, Vol: 26 No: 4, 280-288.
5. Çetin, M.Ö. (2004). Örgüt Kültürü ve Örgütsel Bağlılık, Ankara: Nobel Yayın Dağı- tım.
6. Çoroğlu, Ç. (2003). İş Dünyasında Geleceğin Yönetimi, İstanbul: Alfa Basım Yayın.
7. Durna, U. Ve Eren, V. (2005). Üç Bağlılık Unsuru Ekseninde Örgütsel Bağlılık, Do- ğuş Üniversitesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:2, 210-219.
8. Eren, E. (2001). Örgütsel Davranış ve Yönetim Psikolojisi, İstanbul: Beta Yayınları.

9. Goleman, D. (2002). Liderlik Tarzları Sonuç Alıcı Liderlik, Harvard Business Re- view “Lideri Lider Yapan Nedir ?”, (Çev: Nurettin El Hüseyni), İstanbul: Mess Yayınları.
10. Goleman, D., Boyatzis, R. ve Mckee, A. (2002). Yeni Liderler, (Çev Filiz Nayır ve Os- man Deniztekin), İstanbul: Varlık Yayınları.
11. Goleman, D., Boyatzis, R. ve Mckee, A. (2002). Realizing The Power of Emotional Intelligence, Boston, Massachusetts: Harvard Business School Pres.
12. Groves, K.S. (2006). Leader Emmotional Expressivity Visionary Leadership and Or- ganizational Change, Leadership & Organization Development Journal, Vol: 27 No: 7, 566-583.
13. Güçlü, H. (2006). Turizm Sektöründe Durumsal Faktörlerin Örgütsel Bağlılık Üzerin- deki Etkisi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
14. Hackman, J.R. ve Oldham, R.G. (1974). The Job Diognostic Survey, Organizational Effecitveness Research Program, Washington.
15. Hagemann, G. (1995). Motivasyon El Kitabı, İstanbul: Rota yayınları.
16. Hill, L.A. (1999). Parlak Elemanları Geliştirmek, Harvard Business Review “Lider- den Lidere”, (Çev: Salim Atay, Edt: Frances Hesselbein, Paul M. Cohen), İstan- bul: Mess Yayınları.
17. Hotel Guide Turkey, (2007). Turofed.
18. Kent, T.W., Crotts, J.C. ve Aziz, A. (2001). Four Factors of Transformational Lea- dership, Behaviour, Leadership & Organization Development Journal, 22/5. s. 221-229.
19. Kent, T. (2005). Leading and Managing: It takes Two to Tango, Management Deci- sion, Vol: 43 No:7/8, 1010-1017.
20. Lok, P. ve Crawford, J. (2004). The Effects of Organizational Culture and Leadership Style on Job Satisfaction and Organizational Commitment, Journal of Manage- ment Development, Vol:23 No: 4, 321-338.
21. Maxwell, G. ve Steele, G. (2003). Organizational Commitment: A Study of Mana- gers in Hotels, International Journal of Comtemporary Hospitality Manage- ment, 15/7, 362-369.
22. Meyer, J.P., Allen, N.J. (1997). Commitment in The Workplace: Theory, Research and Application Thausand Oaks, California: Sage Publications.
23. Meyer, J.P., Allen, N.J. ve Smith, C.A. (1993). Commitment To Organization And Oc- cupations: Extensions And Test Of A Three Component Concept, Journal of App- lied Psychology, 78, 538-551.
24. Mintzberg, H. (1999). Yöneticinin İşi, Harvard Business Review “Liderlik”, (Çev: Meral Tüzün), İstanbul: Mess Yayınları.
25. Mowday, R.T., Steers, R.M. ve Porter, L.W. (1979). The Measurement of Organizati- onal Commitment, Journal of Vocational Behavior, Vol: 14, 224-247.
26. O’Reilly, C. ve Chatman J. (1986) “Organizational Commitment and Psychological Attachment: The Effects of Compliance, Identification and Internalization on Pro- social Behavior”, Journal of Applied Psychology, Cilt:71, No:3, s.492-499.
27. Oshagbemi, T. ve Ocholi, S.A. (2006). Leadership Styles and Behaviour Profiles of Managers, Journal of Management Development, Vol: 25 No: 8, 748-762.
28. Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan Örgütsel Destek ile Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, D.E.Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:18, Sayı:2, 113-130.
29. Özsalmanlı, A.Y. (2003). Türkiye’de Kamu Yönetiminde Liderlik ve Lider Yöneticilik, DEÜ, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü, 137-148.
30. Rad, A. M. ve Yarmohammadian, M. H. (2006). A Study of Relationship Between Managers’ Leadership Style and Employees’ Job Satisfaction, Leadership in He- alth Services, Vol: 19 No:2, 11-28.
31. Savery, L.K. (1994). The Influence of The Percevied Styles of Leadership of A Group of Workers on Their Attitudes to Work, Leadership & Organization Development Journal, Vol: 15 No: 4, 12-18.
32. Shaw, M. E. (1981). Group dynamics:The psychology of small group behavior. New York: McGraw Hill Book Company.
33. Silva, P. (2006). Effects of Disposition on Hospitality Employee Job Satisfaction and Commitment, International Journal of Comtemporary Hospitality Management, Vol:18 No:4, 317-328.
34. Taşkıran, E. (2006). Otel İşletmelerinde Çalışan Yöneticilerin Liderlik Yönelimleri: İstanbul’daki Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 2, 169-183.
35. Telman, N. ve Ünsal, P. (2004). Çalışan Memnuniyeti, İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
36. Tengilimoğlu, D. (2005). Hizmet İşletmelerinde Liderlik Davranışları ile İş Doyumu Arasındaki İlişkinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, G.Ü. Ticaret ve Tu- rizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2005/ No:1.
37. Topaloğlu, M. ve Sökmen, A. (2001). Örgütsel Bağlılık ile İşgören Performansı İliş- kisi: Ankara’da Faaliyet Gösteren Otel İşletmeleri Üzerine Bir Uygulama, Ana- tolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Yıl: 12 (Bahar), 33-43.
38. UNWTO, (2006). World Tourism Barometer, 4 (1)
39. Uyguç, N. ve Çımrın, D. (2004). DEÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi Merkez La- boratuarı Çalışanlarının Örgüte Bağlılıklarını ve İşten Ayrılma Niyetlerini Etkile- yen Faktörler, D.E.Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:19, Sayı:1, 91-99.
40. Vanderberghe, C., Bentein, K. ve Stinglhamber, F. (2004). Affective Commitment to the Organization, Supervisor and Work Group: Antecedents and Outcomes, Jo- urnal of Vocational Behavior, Vol: 64, 47-71.
41. Wasti, A. (2000). Meyer ve Allen’in Üç Boyutlu Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin Geçerlilik ve Güvenilirlik Analizi, 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 401-410.
42. Weiner, Y. (1982). Commitment in Organization A Normative View, Academy of Ma- nagement Review, Vol:7, No:3, 418-428.
43. Yousef, D. A. (2000). Organizational Commitment: A Mediator of The Relationships of Leadership Behavior With Job Satisfaction and Performance in a Non- Wes- tern Country, Journal of Managerial Psychology, Vol:15, No:1, 6-28.
44. Yukl, G. (1989). Leadership in Organizations, N.J. USA: Prentice Hall Inc.
45. Zel, U. (2006). Kişilik ve Liderlik, Ankara: Nobel Yayınları.