TÜRK EĞİTİM TARİHİNDE AYDINLIĞIN GELDİĞİ OCAK: İSMAİL GASPIRALI VE EĞİTİM-ÖĞRETİM FAALİYETLERİ

Öz

Araştırmanın Amacı: Bu araştırmanın amacı, İsmail Gaspıralı’nın, “eğitim- öğretim” faaliyetleri bağlamında, bilginin değerlendirilmesi, yeniden üretilmesi ve üretilen bu bilgiyle yeni bir dünya oluşturulması noktasındaki çabalarını ortaya koymaktır. Veri Kaynakları: İsmail Gaspıralının makaleleri, eğitim ve öğretim üzerine yazıları Ana Tartışma: Modernleşme ya da aydınlanma dediğimiz bütün düzenlemelerin arka planında öncelikle eğitim-öğretime yönelik iyileştirme çabasının olduğu görülmektedir. Öte yandan, Türk dünyasında ise, yıllar içerisinde işlevini yitirmiş ve görevini yerine getiremeyen kurumlarının çağın ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesini amaçlayan pek çok çabanın, yeniden düzenlenme noktasında en gerekli nokta olan “eğitim”i ihmal etmiş olduğu da bilinmektedir. Böylesi bir dönemde, devirle ilgili endişeleri kavramış ve eğitim bağlamında bu endişeleri ifade eden önemli aydınlardan biri de İsmail Gaspıralı’dır. Sonuç: Sonuç olarak, İsmail Gaspıralı, doğuyu ve batıyı tanımanın getirdiği birikimiyle, toplumsal hayatın 19. Yüzyıldaki durumu hakkında derli toplu fikirler üretmiş ve ürettiği bu fikirlerin ışığı altında pek çok problem üzerinde durmuş, onlara çözüm yolları aramış bir yazardır. Bir milleti yeni iyileştirmelere götürebilmek için öncelikle onun hayat tarzını ve bakış açısını değiştirmek gerektiğini kavrayan İsmail Gaspıralı, bunun yolunun da öncelikle eğitim sisteminde gerçekleştirilmesi gereken köklü reformlardan geçtiğini kavramıştır

Anahtar Kelimeler

• İsmail Gaspıralı,eğitim,yeni eğitim sistemi,modernleşme

Ismail Gaspıralı and Educational Activities on the Turkish Education

Öz

Purpose of the Research: The purpose of this study, Ismail Gasprinski the “educational” activities in the context of knowledge, evaluation, reproduction and creation of a new world with this knowledge generated at the point of their efforts are put forth. Resources of Data: Gaspirali Ismail’s articles, writings on education and training Main Discussion: Modernization or call enlightenment in the background of all the arrangements for education improvement effort is primarily seen. On the other hand, in the Turkish world, however, over the years lost its function and duties do not fulfill the institutions’ age according to the needs reorganization aimed lot of effort, reorganization at the point of the most essential point, the “training” I have been neglecting it is known that. In such a period, revolutions understand the concerns and expressing these concerns in the context of education one of the major intellectuals are Gaspirali Ismail. Conclusions: As a result, Ismail Gasprinski, east and west has brought recognition to the accumulation of social life 19 Century ideas about the state and tidy produced on these ideas in light of the many problems stopped, and a writer who is looking for ways to solve them. Before you can take a nation to new improvements and perspectives need to change his life style that engages Ismail Gasprinski, the way it should be carried out primarily in the education system has understood the radical reforms now

Anahtar Kelimeler

• smail Gaspıralı,education,new educational system,modernization

Kaynakça

1. ENGELHARDT.(1999). Tanzimat ve Türkiye,.(Çev. Ali Reşad), İstanbul: Kaknüs Yayınları.
2. KORKMAZ, R.(2006). Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı. 3. B., Ankara: Grafiker Yayınları.
3. TUNAYA, Tarık Z.(1969). Batılılaşma Hareketleri. İstanbul: Yeni Gün Yayınları.
4. AKYÜZ, Y.(2008). Türk Eğitim Tarihi, 12. Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
5. Cafer SEYDAMET(1934). Gaspıralı İsmail Bey. İstanbul: Matbaacılık ve Neşriyat Türk Anonim Şirketi.
6. DEVLET, N. (1988). İsmail Bey Gaspıralı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
7. SARAY, M.(1993). Türk Dünyasında Dil ve Kültür Birliği. İstanbul.
8. AKSU, Belgin T.(2001). “Gaspıralı İsmail Bey’in Eğitim Üzerine Düşünceleri, Uygulamaları ve Etkileri” Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.

9. CEMİLOĞLU, M.(2005) “İsmail Gaspıralı ve Eğitim-Öğretim Faaliyetleri”.s.1, 31-37, Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, İzmir: Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü
10. HABLEMİTOĞLU, Şengül; HABLEMİTOĞLU, N.(1998). Şefika Gaspıralı ve Rusya’da Türk Kadın Hareketi (1893-1920), Ankara: Ajans Türk Matbaacılık.