Araştırma Makalesi

Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma

Cilt: 24 Sayı: 46 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma

Öz

Bu araştırmanın amacı temizlikte kullanılan kimyasalların zararlarına ilişkin verilen bir psikoeğitimin kimyasalları kullanma biçimi ve sıklığı, kimyasalları kullanma miktarını azaltmaya yönelik niyete ilişkin değişim aşaması ve özyeterlik algısı üzerindeki etkisinin boylamsal olarak incelenmesidir. Yöntem olarak zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya 44 kadın gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılara evlerde kullanılan kimyasal temizlik maddelerinin çevreye ve insan sağlığına zararlarını anlatan bir psikoeğitim verilmiş ve katılımcıların psikoeğitim öncesi, hemen sonrası ve 3 ay sonrası bulundukları değişim aşamaları ve özyeterlikleri değerlendirilmiştir. Aynı zamanda psikoeğitim öncesinde kimyasal temizlik malzemelerini kullanma sıklıkları, kimyasallara ilişkin düşünceleri ile kullanma biçimleri değerlendirilmiş ve bu değerlendirme 3 ay sonra tekrarlanmıştır. Katılımcıların özyeterlik algılarındaki değişim Friedman, temizlik maddelerinin kullanım sıklığındaki değişim ise Marginal homojenlik testi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları incelendiğinde katılımcıların özyeterlilik algılarının psikoeğitimden hemen sonra anlamlı oranda arttığı (p<0,05); üç ay sonra etkinin azaldığı ancak hala psikoeğitim öncesine göre sürdüğü; kimyasal temizlik malzemelerinin kullanım sıklıklarında ise anlamlı oranda azalma olduğu bulunmuştur (p<0,05). Psikoeğitimden hemen sonra hazırlık aşamasındaki kişi sayısının, izlemde de hareket aşamasındaki kişi sayısının arttığı görülmektedir. Sonuç olarak, psikoeğitim kişilerin evlerde kullandıkları kimyasalları azaltmakla ilgili niyetini ve davranışlarını olumlu yönde değiştirmesine katkı sağlamış ve kişilerin bunu yapabileceğine ilişkin özyeterlik algılarını arttırmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Atik, A. D., ve Doğan, Y. (2019). Üniversite öğrencilerinin çevre dostu davranışları. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 1-21.
  2. Alp, E., Ertepinar, H., Tekkaya, C., ve Yilmaz, A. (2008). A survey on Turkish elementary school students’ environmental friendly behaviours and associated variables. Environmental Education Research, 14(2), 129-143.
  3. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  4. Bamberg, S. (2007). Is a stage model a useful approach to explain car drivers' willingness to use public transportation? Journal of Applied Social Psychology, 37(8), 1757-1783.
  5. Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37(2), 122.
  6. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
  7. Bernard, A. (2007). Chlorination products: emerging links with allergic diseases. Current Medicinal Chemistry, 14(16), 1771-1782.
  8. Burn, S. M. ve Oskamp, S. (1986). Increasing community recycling with persuasive communication and public commitment. Journal of Applied Social Psychology, 16(1), 29-41.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2021

Kabul Tarihi

3 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 46

Kaynak Göster

APA
Sohtaoğlu, S., & Yalçınkaya Alkar, Ö. (2021). Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(46), 799-815. https://doi.org/10.31795/baunsobed.900307
AMA
1.Sohtaoğlu S, Yalçınkaya Alkar Ö. Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma. BAUNSOBED. 2021;24(46):799-815. doi:10.31795/baunsobed.900307
Chicago
Sohtaoğlu, Suna, ve Özden Yalçınkaya Alkar. 2021. “Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24 (46): 799-815. https://doi.org/10.31795/baunsobed.900307.
EndNote
Sohtaoğlu S, Yalçınkaya Alkar Ö (01 Aralık 2021) Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24 46 799–815.
IEEE
[1]S. Sohtaoğlu ve Ö. Yalçınkaya Alkar, “Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma”, BAUNSOBED, c. 24, sy 46, ss. 799–815, Ara. 2021, doi: 10.31795/baunsobed.900307.
ISNAD
Sohtaoğlu, Suna - Yalçınkaya Alkar, Özden. “Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 24/46 (01 Aralık 2021): 799-815. https://doi.org/10.31795/baunsobed.900307.
JAMA
1.Sohtaoğlu S, Yalçınkaya Alkar Ö. Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma. BAUNSOBED. 2021;24:799–815.
MLA
Sohtaoğlu, Suna, ve Özden Yalçınkaya Alkar. “Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 24, sy 46, Aralık 2021, ss. 799-15, doi:10.31795/baunsobed.900307.
Vancouver
1.Suna Sohtaoğlu, Özden Yalçınkaya Alkar. Daha temiz bir dünya için kadınlar kimyasallardan vazgeçebilir mi? Deneysel bir çalışma. BAUNSOBED. 01 Aralık 2021;24(46):799-815. doi:10.31795/baunsobed.900307

BAUNSOBED