Irak’ta Çiftçilerin Mevcut Durumları ve Talepleri: Nohut Üretiminin Değerlendirilmesi ve Tarımsal Sürdürülebilirlik

Sürdürülebilirlik ilkelerinden hareketle; gıda güvenliği ve gıda arzının sürdürülebilirliği esastır. Nohut, yüksek protein ve amino asit içeriğinin yanı sıra, zengin mineral ve vitamin içeriği nedeniyle de yüzyıllardır insan beslenmesinde ve sağlığında önemli bir rol oynamıştır. Ayrıca, sürdürülebilir tarım açısından; kuraklığa toleranslı olması, kışlık veya ikinci ürün olarak da yetiştirilebilmesi, baklagil bitkisi olması nedeniyle simbiyotik azot fiksasyon mekanizmasına sahip olması gibi temel özelliklerinden dolayı; münavebe ve insan beslenmesinde kesinlikle bulunması tavsiye edilmektedir. Nohut, Irak'ta üretimi düşük olan bir baklagil türüdür. Günümüzde, Irak'ta nohut üretiminde ciddi ve tehlikeli bir düşüş olduğu bilinmektedir. Irak'ta nohut yetiştiriciliği küçük ölçekli olup, konuyla ilgili teknik ve ekonomik çalışma sayısı da oldukça azdır. Bu araştırmada, 2021 yılında Irak'ın farklı bölgelerindeki çiftçiler ve nohut üreticileri ile yapılan anket sonucunda elde edilen bilgiler değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında Irak'ta; Musul, Erbil, Dohuk ve Süleymaniye'de nohut yetiştirilen bölgelerden rastgele seçilen 70 çiftçiye; üretim teknikleri ve nohut ekimi ile ilgili sorular sorulmuş ve sonuçlar "%" (yüzde) birimi olarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Irak'ta nohut üreten çiftçilerin bildirdiğine göre: Nohut yetiştiriciliğinde ekim, gübreleme, sulama, hastalık ve haşere kontrol uygulamaları da dahil olmak üzere desteğe ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Diğer tüm bitkilerde olduğu gibi yetiştirme tekniklerinin; nohut bitkisinin verim ve kalitesi üzerinde de dikkate değer etkileri vardır. Bu nedenlerle çiftçilerin ihtiyaç duydukları konularda desteklenmesi ve konuyla ilgili farklı çalışmaların yapılması ve paydaşlara iletilmesi; sürdürülebilirliğin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır.