Orta Anadolu Bölgesinde Geliştirilen Mısır (Zea mays L.) Hatlarının Kombinasyon Yeteneklerinin ve Melez Güçlerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırma 2013–2014 yıllarında Konya İli ekolojik
koşullarında iki yıl süre ile yürütülmüştür. Araştırmada mısır hatlarının,
kombinasyon yeteneklerinin ve melez güçlerinin tane verimine etkisini incelemek
amacıyla 12 adet ebeveyn hattı ve bu hatların melezlerinden elde edilen 20 adet
melez mısır genotipi Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre iki tekerrürlü
olarak yetiştirilmiştir. Yapılan çalışmada tane verimi açısından hatların kombinasyon
yetenekleri ve melez güçleri incelenmiştir.
Araştırmada
en yüksek tane verimi 1486 kg/da ile SMB48 x FRB73 melezinden elde edilirken,
en yüksek heterosis ve heterobeltiosis değerleri sırasıyla %67.11 (SMA11 x
FRMO17) ve %-25.65 (SMA161 x FRB73) olmuştur. Ayrıca araştırmada kullanılan 12
adet ebeveynden 6 tanesi tane verimi için pozitif önemli GKK değeri, melezler
içinde ise 9 adet melez pozitif ÖKK değerine sahip olmuştur. Araştırmada
incelenen melezlerin tane verimi yönünden çok geniş bir varyasyon göstermesi bu
melez popülasyonunun ümitvar çeşitler geliştirmek için bir potansiyelinin
olduğunu göstermektedir. Bu çalışmadaki sonuçlar; mısır ıslahında ana ve/veya
baba olarak kullanılacak ebeveynlerin doğru belirlenmesinin melezlerin
performansında çok önemli olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim, (2019a). TÜİK, www.tüik.gov.tr.
- Anonim, (2019b). TTSMM, https://www.tarimorman.gov.tr
- Anonim, (2019c). TTSMM, https://www.tarimorman.gov.tr/tekniktalimatlar.
- Anonymous, (2019). FAO, www.faostat.org.
- Aygün, İ. (2012). Mısırda aynı genetik tabandan gelen tek melez, üçlü melez ve çift melezlerde tane verimi ve bazı agronomik özelliklerin karşılaştırılması. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 182 s. Konya.
- Cengiz, R. (2006). Mısır hatları arasındaki 8x8 yarım diallel melez döllerinde verim ve verim unsurlarının kalıtımları üzerine araştırmalar. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 160 s. Tekirdağ.
- Cerit, İ. (2006). Dört at dişi misir (zea mays indentata sturt.) homozigot hattından elde edilen tek melez, üçlü melez ve çift melezlerde tane verimi ve bazı agronomik özelliklerin saptanması. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 142 s. Adana.
- Erdal, Ş. (2014). Kendilenmiş mısır (zea mays l.) hatlarının kuraklık stresine tolerans düzeylerinin belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonu. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 187 s. Isparta.
- Kalla, V., Kummar, R., Basandrai, A. K. (2001). Combining agabeylitiy analysis and gene action estimates of yield and yield contributing characterrs in maize. Crop Res. Hisar. 22:102-106.
- Konuşkan, Ö. (2006). Atdişi mısırda (Zea mays indentata Sturt.) diallel melez analizleri ile bazı tarımsal ve tane kalite özelliklerinin kalıtımı üzerinde araştırmalar. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 189 s. Adana.