STEM Eğitimi Alan İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerinin STEM’e Yönelik Metaforik Algıları

Öz

Bu çalışmanın amacı STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) eğitimi almış öğrencilerin STEM’e yönelik algılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu PayaSTEM Merkezi’nde öğrenim gören ve ölçüt örnekleme ile seçilen 117 ilkokul ve ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin STEM’e yönelik algılarını belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu anket formu kullanılmıştır. Veriler nitel veri analiz programı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğrenciler STEM’i üç kategoride ifade etmiştir. Öğrenciler STEM’in; geleceği aydınlatıcı, eğitici-öğretici, mutluluk verici olduğunu belirtmişlerdir. Öğrenciler STEM için ürettikleri; güneş, yıldız, ışık, ay, rehber, dedektif, ampul, şifre çözücü ve navigasyon metaforları ile STEM’in geleceği aydınlatıcı yönünün altını çizmiştir. Öğrenciler STEM’e yönelik ürettikleri; öğretmen, bilgi kutusu, kitap, şelale, laboratuvar, bebek bakıcısı, uzay, beyin, tekne, bilgisayar ve bardak metaforları ile STEM’in eğitici-öğretici yönüne vurgu yapmıştır. Ayrıca öğrenciler STEM’e yönelik ürettikleri eğlence merkezi, aile, hayal, uzay, cennet ve su metaforlarıyla STEM’in mutluluk verici bir yönünün olduğunu ifade etmiştir. Öğrencilerin STEM’e yönelik ürettikleri metaforlardan STEM eğitimine yönelik algılarının olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. STEM eğitiminin öğretim programlarına entegrasyonunun yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• STEM
• STEM eğitimi
• ilkokul öğrencileri
• ortaokul öğrencileri
• metafor

Kaynakça

1. Acar, D., Ecevit, T., & Büyükşahin, Y. (2020). Fen bilimleri öğretmen adaylarının STEM eğitimine yönelik metaforik algıları. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1839-1873. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59386/768397
2. Akgündüz, D. (2016). STEM’i Rahat Bırakın: Türkiye’de STEM Adına Yapılan Hatalar ve Öneriler. https://www.egitimpedia.com/stemi-rahat-birakinturkiyede-stem-adina-yapilan-hatalar-ve-oneriler/
3. Akgündüz, D., Aydeniz, M., Çakmakçı, G., Çavaş, B., Çorlu, M., Öner, T., & Özdemir, S. (2015). STEM eğitimi Türkiye raporu: “Günümüz modası mı yoksa gereksinim mi?”. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi STEM Merkezi.
4. Altun Yalcin, S., & Yalcin, P. (2018). Fen bilgisi ogretmen adaylarinin FeTeMM egitimi konusundaki metaforik algilarinin incelenmesi. International Journal of Social Science, 70, 39-59. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7705.
5. Arık, S., & Kocadağ Ünver, T. (2019, Aralık 20-22). Akademisyenlerin ve öğretmenlerin STEM eğitimine ilişkin metaforik algıları [Konferans Oturumu]. Uluslararası Bilim, Teknoloji ve Sosyal Bilimlerde Güncel Gelişmeler Sempozyumu, Ankara, Türkiye.
6. Atik İ. (2018). Nitelikli işgücü için etkin mesleki eğitim konusuna çözüm olarak fen, teknoloji, mühendislik, matematik (FeTeMM) eğitimi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 8(2), 254-263. https://doi.org/10.5961/jhes.2018.268
7. Aygen, M. B. (2018). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Bütünleşik Öğretmenlik Bilgilerinin Desteklenmesine Yönelik STEM Uygulamaları (Tez No. 503668) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
8. Bircan, M. A., Köksal, Ç., & Cımbız, A. T. (2019). Türkiye’deki STEM merkezlerinin incelenmesi ve STEM merkezi model önerisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(3), 1033–1045. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2537

9. Breckler, S. J., (2007). “S” is for Science. Science Directions, 38(8), 32.
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (34.baskı). Pegem Yayınları.
11. Bybee, R.W. (2010). What is STEM education? Science, 329(5995), 996-996.
12. Ceylan, S., (2014). Ortaokul Fen Bilimleri Dersindeki Asitler ve Bazlar Konusunda Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FETEMM) Yaklaşımı ile Öğretim Tasarımı Hazırlanmasına Yönelik Bir Çalışma (Tez No. 372224) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi, Bursa]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
13. Çorlu, M. S., (2014). FeTeMM eğitimi makale çağrı mektubu. Turkish Journal of Education, 3(1), 4-10. https://doi.org/10.19128/turje.181071
14. Doğruyol Aladak, K.B., Zorluoglu, S.L., & Dönmez Yapucuoglu, M. (2018). STEM: Öğretmenlerin metaforik algıları. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(26), 80-98. DOİ: 10.29329/mjer.2018.172.5
15. Ergün, A., & Kıyıcı, G. (2019). Fen bilgisi öğretmeni adaylarının STEM eğitimine ilişkin metaforik algıları. Kastamonu Education Journal, 27(6), 2513-2527. https://doi.org/10.24106/kefdergi.3405
16. Gonzalez, H.B., & J.J. Kuenzi., (2012). Science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education: A primer. Congressional Research Service, Library of Congress.
17. Gökçe, S., & Aydoğan Yenmez, A. (2020). Pre-service teachers' metaphoric perceptions regarding STEM education. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 5(12), 1133-1161.
18. Gömleksiz, M. N., & Yavuz, S. (2018, Haziran). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının STEM Eğitimine Yönelik Metaforik Algıları [Konferans Oturumu]. ERPA-International Congress on Education, İstanbul, Türkiye.
19. Gülhan, F., & Şahin, F. (2016). Fen-teknoloji-mühendislik-matematik entegrasyonunun (STEM) 5. sınıf öğrencilerinin bu alanlarla ilgili algı ve tutumlarına etkisi. International Journal of Human Sciences, 13(1), 602-620. https://doi:10.14687/ijhs.v13i1.3447
20. Gülhan, F., & Şahin, F. (2020), Ortaokul öğrencilerinin STEAM (bilim, teknoloji, mühendislik, matematik, sanat) alanlarıyla ilgili algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 131-148. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1223663
21. ITEA, (2009). The overlooked STEM imperatives: Technology and Engineering K-12 Education. Reston, VA: Author. http://www.uastem.com/wp-content/uploads/2019/02/The-Overlooked-STEM-Imperatives.pdf
22. Kazu, İ. Y., & İşık, S. N. (2020). Fen bilimleri öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik metaforik algıları. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 6(3), 359-372.
23. Kılıç, B., & Ertekin, Ö. (2017). MEB için Fen Teknoloji Mühendislik Matematik- FeTeMM Modeli (STEM) ile Eğitim. http://tbae.bilgem.tubitak.gov.tr/
24. Koonce, D.A., Zhou, J., Anderson, C.D., Hening, D.A., & Conley, V.M. (2011, June). What is STEM? [Conference session]. 8th ASEE Annual Conferance & Exposition, Ancouver, Canada.
25. Küçük, M., & Beyaz, O. (2022). Explicit-Reflective Teaching of The Nature of Science For Primary School Students. Base for Electronic Educational Sciences, 3(2), 12-21.
26. MEB, (2016). Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü, https://yegitek.meb.gov.tr/STEM_Egitimi_Raporu.pdf
27. Meng C. C., Idris N., & Kwan L. (2014). Secondary Students' Perceptions of Assessments in Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM). Eurasia Journal of Mathematics. Science & Technology Education, 10(3), 219-227.
28. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
29. Morrison, J. (2006). STEM education monograph series: Attributes of STEM education. Teaching Institute for Essential Science., MD.
30. Şahin, A., Ayar, M.C., & Adıguzel, T. (2014). Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik içerikli okul sonrası etkinlikler ve öğrenciler üzerindeki etkileri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14 (1), 297-322.
31. Thomas, T.A. (2014). Elementary teachers’ receptivity to integrated science, technology, engineering, and mathematics (STEM) education in the elementary grades (Doctoral Dissertatio). Reno, Nevada University.https://scholarworks.unr.edu/bitstream/handle/11714/2852/Thomas_unr_0139D_11492.pdf?sequence=1&isAllowed=y
32. Uyar, A., Canpolat, M., & Şan, İ. (2021). STEM merkezindeki öğretmenlerin ve öğrencilerin STEM eğitimi hakkındaki görüşleri: PayaSTEM merkezi örneği. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 151-170. https://doi.org/10.33206/mjss.799488
33. Yamak, H., Bulut, N., & Dündar, S. (2014). 5. Sınıf öğrencilerinin bilimsel süreç becerileri ile fene karşı tutumlarına FeTeMM etkinliklerinin etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(2), 249-265. https://doi.org/10.17152/gefd.15192
34. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11. Baskı). Seçkin Yayıncılık. Yıldırım, B. (2013, Kasım). STEM eğitimi ve Türkiye [Konferans Oturumu]. IV. Ulusal İlköğretim Bölümleri Öğrenci Kongresi, Nevşehir, Türkiye.
35. Yıldırım, B., & Altun, Y. (2015). STEM Eğitim ve Mühendislik Uygulamalarının Fen Bilgisi Laboratuar Dersindeki Etkilerinin İncelenmesi. El-Cezerî Fen ve Mühendislik Dergisi, 2(2), 28-40. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/56981
36. Yıldırım, B., & Selvi, M., (2016). Examination of the effects of STEM education integrated as a part of science, technology, society and enviroment courses. Journal of Human Sciences, 13(3), 3684-3695. https://doi:10.14687/jhs.v13i3.3876
37. Zengin, E., & Uğraş, M. (2019). Sınıf öğretmen adaylarının STEM eğitimine ilişkin metaforik algılarının belirlenmesi. EKEV Akademi Dergisi, 23(77), 57– 76. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2563307
38. Zhou, J. (2010). What is STEM? (Master‟s Thesis). University of California, ABD. https://etd.ohiolink.edu/rws_etd/document/get/ohiou1285895257/inline