Öğretim Programları Yetkinlik Alanlarının Değerlendirilmesi Öğretmen Ölçeği Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretim programlarında yer alan sekiz anahtar yetkinliğin ölçülmesi için geçerli ve güvenilir ölçek geliştirmektir. Araştırma Mardin ili ve ilçelerinde görevli ortaokul öğretmenleri ile betimleyici tarama yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Sekiz yetkinlik alanı ve 86 maddeden oluşan beşli likert tipi ölçek için uzman kanısından yararlanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için 444 veriye açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır ve varimax döndürme yöntemi kullanılarak iki madde elenmiştir. Elde edilen yapının doğruluğunu test etmek amacıyla 640 veriye birinci düzey doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır ve ortaya çıkan model uyum indeksleri incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda model uyum indekslerinin mükemmel uyum ile kabul edilebilir uyum düzeylerinde oldukları görülmüştür. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için yetkinlik alanlarının Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Yapılan tüm analizler sonucunda, bu çalışma öğretim programlarında yer alan sekiz anahtar yetkinliğin ölçülmesi açısından 8 farklı ölçek olarak yeterli derecede geçerli ve güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu alana ilişkin yapılacak çalışmalarda ölçeklerin kullanılabileceği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretim programı
• anahtar yetkinlikler
• ölçek

Evaluating Competency Areas in Curriculum Teacher Scale: Validity and Reliability Study

Öz

The purpose of this study is to develop a valid and reliable scale to measure eight key competencies in the curriculum. The study was conducted with secondary school teachers working in Mardin province and its districts by using the descriptive survey method. Expert opinion was sought for the five-point Likert-type scale consisting of eight competency areas and 86 items. Exploratory factor analysis was applied to 444 data to test the construct validity of the scale, and two items were eliminated using the varimax rotation method. In order to test the accuracy of the structure, first level confirmatory factor analysis was applied to 640 data and the resulting model fit indices were examined. It was found that the model fit indices were at the levels of perfect fit and acceptable fit. To determine the reliability of the scale, the Cronbach Alpha reliability coefficients of the competence areas were calculated. As a result of all analyzes, it was concluded that this study is valid and reliable enough as 8 different scales in terms of measuring eight key competencies in the curriculum. It has been suggested that scales can be used in studies to be conducted on the subject.

Anahtar Kelimeler

• Curriculum
• key competencies
• scale

Kaynakça

1. Ağaoğlu, O., & Demir, M. (2020). The integration of 21st century skills into education: an evaluation based on an activity example. Journal of Gifted Education and Creativity, 7(3), 105-114.
2. Aksu, G., Eser, M. T., & Güzeller, C. (2017). Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile yapısal eşitlik modeli uygulamaları (1. baskı). Detay Yayıncılık.
3. Aytaç, M., & Öngen, B. (2012). Doğrulayıcı faktör analizi ile yeni çevresel paradigma ölçeğinin yapı geçerliliğinin incelenmesi. İstatistikçiler Dergisi, 5(1), 14-22.
4. Avrupa Birliği Konseyi. (2018). Hayat boyu öğrenme için anahtar yetkinliklere ilişkin konsey tavsiye kararları. https://www.tyc.gov.tr/uploads/dosyalar/1587468182f291ecd6d37f78207906c00c1e4cff6e.pdf adresinden 10 Nisan 2023 tarihinde alındı.
5. Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (29. baskı). Pegem Akademi.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, O. E., Karadeniz, S., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. baskı). Pegem Akademi.
7. Cabı, E., & Yalçınalp, S. (2013). Öğretmen adaylarına yönelik mesleki kaygı ölçeği (MKÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(44), 85-96.
8. Can, A. (2020). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (9. baskı). Pegem Akademi.

9. Çalışkan Toyoğlu, A. (2016). Okullarda hayat boyu öğrenme kültürüne ilişkin öğretmenlerin algı ve görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi-Sivas]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
10. DeVellis, R. F. (2022). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar (3. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık
11. Erkek, N., & Çakmak, M. (2021). Bilgiyi sevme ölçeği: geçerlilik ve güvenirlik çalışması. The Journal of International Education Science, 8(29), 201-220.
12. Erkek, N., Özdaş, F., & Çakmak, M. (2022). Ortaokul öğretim programı yeterlilikleri yetkinlik alanı öğrenci ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Asya Studies, 6(19) , 43-70.
13. European Comission. (2018). The european qualifications framework. https://europa.eu/europass/en/europass-tools/european-qualifications-framework adresinden 09 Nisan 2023 tarihinde alındı.
14. European Union [EU]. (2018). Key competences for lifelong learning. https://eurlex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018H0604(01)&from=EN adresinden 09 Nisan 2023 tarihinde alındı.
15. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education (6th ed.). Newyork, NY: McGraw-Hill.
16. Gencel, İ. E. (2013). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme yeterliklerine yönelik algıları. Eğitim ve Bilim, 38(170), 237-252.
17. Güneş, S. B. (2022). Öğretim programında yer alan yetkinliklere ilişkin öğretmen görüşlerinin incelenmesi (Tez No. 733996) [Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Artuklu Üniversitesi-Mardin]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
18. Karagöz, Y. (2019). Spss amos meta uygulamalı istatistiksel analizler (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
19. Karagöz Y., & Bardakçı, S. (2020). Bilimsel araştırmalarda kullanılan ölçme araçları ve ölçek geliştirme (1. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
20. Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi (38. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
21. Kılıç, S. (2016). Cronbachs alpha reliability coefficient. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47-48.
22. Korkmaz, İ. (2021). Nicel araştırmalarda evren, örneklem, örnekleme teknikleri. B. Oral & A. Çoban (Ed.), Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (2. baskı, s. 147-159). Pegem Akademi.
23. Meydan, C. M., & Şeşen, H. (2015). Yapısal eşitlik modellemesi amos uygulamaları (2. baskı). Detay Yayıncılık.
24. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı. https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=354 adresinden 07 Nisan 2023 tarihinde alındı.
25. Nayır, F. (2013). Algılanan örgütsel destek ölçeğinin kısa form geçerlik güvenirlik çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 89 – 106.
26. Özdaş, F. (2019). Öğretim programlarında yer alan yeterliliklere ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 8(3), 771-790.
27. Senemoğlu, N. (2020). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya (27. baskı). Anı Yayıncılık.
28. Şahin, M., Akbaşlı, S., & Yanpar Yelpen, T. (2010). Key competences for lifelong learning: The case of prospective teachers. Educational Research and Review, 5(10), 545-556.
29. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.), Boston: Allyn and Bacon. Tezcan, M. (2020). Eğitim sosyolojisi (20. baskı). Anı Yayıncılık.
30. Tuğluk, M., & Özkan B. (2019). MEB 2013 okul öncesi eğitim programının 21. yüzyıl becerileri açısından analizi. Temel Eğitim Dergisi, 1(4), 29-38.
31. Yalkın, B., & Işık, A. (2019). Fen bilimleri dersi öğretim programındaki kazanımların yaşam boyu öğrenme yetkinlikleri açısından incelenmesi. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 4(2), 167-188.
32. Yavuz Konokman, G., & Yanpar Yelken, T. (2014). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının yaşam boyu öğrenme yeterliklerine ilişkin algıları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 267-281.
33. Yüksel, S., & Taneri, A. (2020). Hayat bilgisi ders kitaplarının anahtar yetkinlikler açısından incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 185-209.