Artırılmış Gerçeklik Uygulaması ile Desteklenen Öğretimin Öğrencilerin Ünite Tabanlı Başarılarına ve Görüşlerine Etkisi

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, beşinci sınıf fen bilimleri dersinde yer alan “Canlılar Dünyası” ünitesinin artırılmış gerçeklik (AG) uygulamalarıyla öğretilmesinin, öğrencilerin akademik başarılarına etkisini değerlendirmek ve öğrencilerin bu uygulamalara yönelik görüşlerini analiz etmektir. Araştırmada, ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel model (quasi-Experimental Design) kullanılmıştır. Deney grubunda yer alan 32 öğrenci, “Canlılar Dünyası” ünitesini artırılmış gerçeklik destekli etkinliklerle işlerken, kontrol grubundaki 30 öğrenci ise 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na (FBDÖP) uygun geleneksel yöntem ve tekniklerle öğrenim görmüştür. Araştırmada uygulamanın etkililiğini değerlendirmek amacıyla, “Canlılar Dünyası Akademik Başarı Testi” (CDT) ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Bunun yanı sıra, yalnızca deney grubundaki öğrencilere uygulama sonrasında “Görüşme Formu” ile nitel veriler toplanmıştır. Analiz sonuçları, AG destekli öğretim sürecinden geçen deney grubu öğrencilerinin, kontrol grubundaki öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek akademik başarı gösterdiğini ortaya koymuştur. Nitel veriler incelendiğinde ise öğrencilerin AG uygulamalarını eğlenceli ve öğretici buldukları, ayrıca farklı ders ve konularda da bu tür uygulamaların kullanılmasını tercih ettikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Artırılmış Gerçeklik
• Canlılar Dünyası
• Fen Bilimleri

The Effect of Teaching Supported by Augmented Reality Application on Students’ Unit-Based Achievements and Opinions

Öz

The primary aim of this study is to evaluate the impact of augmented reality (AR) applications on students' academic achievement in the "World of Living Things" unit of the fifth-grade science course and to analyze students' perspectives on these applications. A pre-test post-test control group quasi-experimental design was employed in the study. The experimental group, consisting of 32 students, studied the "World of Living Things" unit through augmented reality-supported activities, whereas the control group, comprising 30 students, was taught using traditional methods and techniques aligned with the 2018 Science Curriculum (FBDÖP). To assess the effectiveness of the intervention, the "Living Things Academic Achievement Test" (CDT) was administered as both a pre-test and a post-test. Additionally, qualitative data were collected solely from the experimental group through a "Student Interview Form" after the implementation. The analysis results indicated that students in the experimental group, who received AR-supported instruction, demonstrated significantly higher academic achievement compared to those in the control group. Furthermore, qualitative data analysis revealed that students found AR applications enjoyable and instructive, and they expressed a preference for integrating similar applications into other subjects and lessons as well.

Anahtar Kelimeler

• Augmented Reality
• Living World
• Science

Kaynakça

1. Aditya, F., & Trisno, B. (2018). Learning media based on augmented reality applied on the lesson of electrical network protection system. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 384(1), 1-5, 012075. https://doi.org/10.1088/1757-899X/384/1/012075
2. Alieto, E., Abequibel-Encarnacion, B., Estigoy, E., Balasa, K., Eijansantos, A., & Torres-Toukoumidis, A. (2024). Teaching inside a digital classroom: A quantitative analysis of attitude, technological competence and access among teachers across subject disciplines. Heliyon, 10(2), 1-15. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e24282
3. Anggara, R. P., Musa, P., Lestari, S., & Widodo, S. (2021). Application of electronic learning by utilizing virtual reality (VR) and augmented reality (AR) methods in natural sciences subjects (IPA) in elementary school students grade 3. JTP-Jurnal Teknologi Pendidikan, 23(1), 58-69. https://doi.org/10.21009/jtp.v23i1.20203
4. Antonioli, M., Blake, C., & Sparks, K. (2014). Augmented reality applications in education. The Journal of Technology Studies, 40(2) 96-107. https://www.jstor.org/stable/43604312
5. Arıcı, V. A. (2013). Fen eğitiminde sanal gerçeklik programları üzerine bir çalışma: “Güneş sistemi ve ötesi: Uzay bilmecesi” ünitesi örneği (Tez No. 334877) [Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi-Aydın]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
6. Ateş, A. (2018). 7.Sınıf fen ve teknoloji dersi “maddenin tanecikli yapısı ve saf maddeler” konusunda artırılmış gerçeklik teknolojileri kullanılarak oluşturulan öğrenme materyalinin akademik başarıya etkisi (Tez No. 531780) [Yüksek Lisans Tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi -Niğde]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
7. Azuma, R. T. (1997). A survey of augmented reality. Presence Teleoperators and Virtual Environments, 6(4), 355-385. https://doi.org/10.1162/pres.1997.6.4.355
8. Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 3(1),1-15.

9. Billinghurst, M. (2002). Augmented reality in education. New Horizons for Learning, 12(5), 1-5.
10. Billinghurst, M., Kato, H., & Poupyrev, I. (2001). The MagicBook: A transitional AR interface. Computers & Graphics, 25(5), 745-753. https://doi.org/10.1016/S0097-8493(01)00117-0
11. Bower, M., Howe, C., McCredie, N., Robinson, A., & Grover, D. (2014). Augmented reality in education–cases, places and potentials. Educational Media International, 51(1), 1-15. https://doi.org/10.1080/09523987.2014.889400
12. Boyles, B. (2017). Virtual reality and augmented reality in education (1st ed.). West Point, Ny: Center For Teaching Excellence, United States Military Academy.
13. Brown, C., & Krumholz, L. R. (2002). Integrating information literacy into the science curriculum. College & Research Libraries, 63(2), 111-123. https://doi.org/10.5860/crl.63.2.111
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. (23. Baskı). Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9789944919289
15. Canbazoğlu-Bilici, S. (2019). Örnekleme yöntemleri. H. Özmen & O. Karamustafaoğlu (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri (1. baskı, s. 55-80) içinde. Pegem Akademi. https://doi.org/10.14527/9786052417867
16. Cansoy, R. (2018). Uluslararası çerçevelere göre 21. yüzyıl becerileri ve eğitim sisteminde kazandırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 3112-3134. https://doi.org/10.15869/itobiad.494286
17. Chen, Y. C., Chi, H. L., Hung, W. H., & Kang, S. C. (2011). Use of tangible and augmented reality models in engineering graphics courses. Journal of Professional Issues in Engineering Education & Practice, 137(4), 267-276. https://doi.org/10.1061/(ASCE)EI.1943-5541.0000078
18. Chiang, T. H., Yang, S. J., & Hwang, G. J. (2014). An augmented reality-based mobile learning system to improve students’ learning achievements and motivations in natural science inquiry activities. Journal of Educational Technology & Society, 17(4), 352-365.
19. Cole, A., Napier, T., & Marcum, B. (2015). Generation Z: Facts and fictions. In T. A. Swanson & H. Jagman (Eds.), Not just where to click: Teaching students how to think about information (1st ed., pp.107-135). Association of College and Research Libraries.
20. Coşkun, M. (2018). Mobil uygulama ve artırılmış gerçeklik ile desteklenen öğretimin, güneş sistemi ve ünitesinde öğrencilerin akademik başarılarına, astronomiye yönelik tutumları ve fen dersine yönelik kaygı ve motivasyonlarına etkisi. (Tez No. 524836) [Yüksek Lisans Tezi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi -Hatay]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
21. Criollo-C, S., Guerrero-Arias, A., Jaramillo-Alcázar, Á., & Luján-Mora, S. (2021). Mobile learning technologies for education: Benefits and pending issues. Applied Sciences, 11(9), 1-17. https://doi.org/10.3390/app11094111
22. Da Silva, M. M. O., Radu, I., Schneider, B., Cavalcante, P., & Teichrieb, V. (2018, October). An investigation on how teachers are using augmented reality in their lessons. In Brazilian Symposium on Computers in Education (Simpósio Brasileiro de Informática na Educação-SBIE), 29(1), pp. 625-634. https://doi.org/10.5753/cbie.sbie.2018.625
23. Dalim, C. S. C., Kolivand, H., Kadhim, H., Sunar, M. S., & Billinghurst, M. (2017). Factors influencing the acceptance of augmented reality in education: A review of the literature. Journal of Computer Science, 13(11), 581-589. http://dx.doi.org/10.3844/jcssp.2017.581.589
24. Dehghani, M., Mohammadhasani, N., Hoseinzade Ghalevandi, M., & Azimi, E. (2023). Applying AR-based infographics to enhance learning of the heart and cardiac cycle in biology class. Interactive Learning Environments, 31(1), 185-200. https://doi.org/10.1080/10494820.2020.1765394 Demirel, T. (2017). Argümantasyon yöntemi destekli artırılmış gerçeklik uygulamalarının akademik başarı, eleştirel düşünme becerisi, fen ve teknoloji dersine yönelik güdülenme ve argümantasyon becerisi üzerindeki etkisinin incelenmesi (Tez No. 485615) [Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi-Adana]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
25. Dias, L., & Victor, A. (2022). Teaching and learning with mobile devices in the 21st century digital world: Benefits and challenges. European Journal of Multidisciplinary Studies, 7(1), 26-34.
26. Dimock, M. (2019). Defining generations: Where millennials end and generation Z begins. Pew Research Center. Retrieved April 24, 2025, from https://www.pewresearch.org/fact-tank/2019/01/17/where-millennials-end-and-generation-z-begins/
27. Ding, D., Guan, C., & Yu, Y. (2017). Game-based learning in tertiary education: A new learning experience for the generation Z. International Journal of Information and Education Technology, 7(2), 148. https://doi.org/10.18178/ijiet.2017.7.2.857
28. Dunleavy, M., & Dede, C. (2014). Augmented reality teaching and learning. In M.J. Bishop & J. Elen (Eds.), Handbook of research on educational communications and technology (4th ed., pp. 735–745), Macmillan.
29. Elmqaddem, N. (2019). Augmented reality and virtual reality in education. Myth or reality?. International Journal of Emerging Technologies in Learning, 14(3), 234-242. https://doi.org/10.3991/ijet.v14i03.9289
30. Erwis, F., Jixiong, C., Rahayu, N., Raharja, A. R., & Zebua, R. S. Y. (2024). Use of augmented reality (AR) in mobile learning for natural science lessons. Journal of Social Science Utilizing Technology, 2(1), 338-348.
31. Fidan, M. (2018). Artırılmış gerçeklikle desteklenmiş probleme dayalı fen öğretiminin akademik başarı, kalıcılık, tutum ve öz-yeterlik inancına etkisi. (Tez No. 504726) [Doktora Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi-Bolu]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
32. Freese M, Teichrew A, Winkelmann J, Erb R, Ullrich M and Tremmel M (2023) Measuring teachers’ competencies for a purposeful use of augmented reality experiments in physics lessons. Front. Educ. 8(1180266) 1-11. https://doi.org/10.3389/feduc.2023.1180266
33. Gajjar, N. B. (2013). The role of technology in 21st century education. International Journal for Research in Education, 2(2), 23-25.
34. Godoy Jr, C. H. (2021). Augmented reality for education: A review. International Journal of Innovative Science and Resarch Technology, 5(6), 39-45. https://doi.org/10.38124/IJISRT20JUN256
35. Gopalan, V., Zulkifli, A. N., & Abu Bakar, J. A. (2016). Conventional approach vs augmented reality textbook on learning performance: A study in science learning among secondary school students. Revista de la Facultad de Ingeniería, 31(5), 19-26. https://doi.org/10.21311/002.31.5.03
36. Hahs-Vaughn, D. L., & Lomax, R. (2020). An introduction to statistical concepts (1st ed.) Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315624358
37. Hartley, K., Hoffman, B., & Andújar, A. (2023). Smartphones and learning: Evaluating the focus of recent research. European Journal of Investigation in Health, Psychology and Education, 13(4), 748-758. https://doi.org/10.3390/ ejihpe13040056
38. Hedenqvist, C., Romero, M., & Vinuesa, R. (2023). Improving the learning of mechanics through augmented reality. Technology, Knowledge and Learning, 28, 347-368.
39. Hernandez-de-Menendez, M., Escobar Díaz, C. A., & Morales-Menendez, R. (2020). Educational experiences with generation Z. International Journal on Interactive Design and Manufacturing (IJIDeM), 14(3), 847-859. https://doi.org/10.1007/s12008-020-00674-9
40. Hwang, G. J., Wu, P. H., Chen, C. C., & Tu, N. T. (2016). Effects of an augmented reality-based educational game on students' learning achievements and attitudes in real-world observations. Interactive Learning Environments, 24(8), 1895-1906. https://doi.org/10.1080/10494820.2015.1057747
41. Kauffmann, H. (2003, January). Colloborative augmented relity in education. Proceedings of Imagina 2003 conference, 1-4.
42. Kerawalla, L., Luckin, R., Seljeflot, S., & Woolard, A. (2006). “Making it real”: Exploring the potential of augmented reality for teaching primary school science. Virtual Reality, 10, 163-174. https://doi.org/10.1007/s10055-006-0036-4
43. Kidd, S. H., & Crompton, H. (2016). Augmented learning with augmented reality. D. Churchill, J. Lue, T.K.F. Chiu & B. Fox (Eds.) In mobile learning design (pp. 97-108). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-10-0027-0
44. Koumpouros, Y. (2024). Revealing the true potential and prospects of augmented reality in education. Smart Learning Environments, 11(1), 1-62. https://doi.org/10.1186/s40561-023-00288-0
45. Larchen Costuchen, A., Darling, S., & Uytman, C. (2021). Augmented reality and visuospatial bootstrapping for second-language vocabulary recall. Innovation in Language Learning and Teaching, 15(4), 352-363. https://doi.org/10.1080/17501229.2020.1806848
46. Lee, K. (2012). Augmented reality in education and training. Tech Trends, 56(2), 13-21.
47. Liu, Q., Yu, S., Chen, W., Wang, Q., & Xu, S. (2021). The effects of an augmented reality based magnetic experimental tool on students' knowledge improvement and cognitive load. Journal of Computer Assisted Learning, 37(3), 645-656. https://doi.org/10.1111/jcal.12513
48. Marín-Díaz, V., Sampedro, B., & Figueroa, J. (2022). Augmented reality in the secondary education classroom: Teachers’ visions. Contemporary Educational Technology, 14(2), 1-16. https://doi.org/10.30935/cedtech/11523
49. MEB. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar), Ankara.
50. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.
51. Mitchell, R., & DeBay, D. (2012). Get real: Augmented reality for the classroom. Learning & Leading with Technology, 40(2), 16-21.
52. Mundy, M. A., Hernandez, J., & Green, M. (2019). Perceptions of the effects of augmented reality in the classroom. Journal of Instructional Pedagogies, 22, 1-15.
53. Morgan, G. A., Leech, N. L., Gloeckner, G. W., & Barrett, K. C. (2004). SPSS for introductory statistics: Use and interpretation. Psychology Press.
54. Nikolopoulou, K. (2020). Secondary education teachers’ perceptions of mobile phone and tablet use in classrooms: benefits, constraints and concerns. Journal of Computers in Education, 7(2), 257-275. https://doi.org/10.1007/s40692-020-00156-7
55. Nwoke, B. I., Ikwuanusi, E. N., & Uwazuruike, N. A. R. (2024). The role of smart technologies in the development of science education in the 21st century. Global Journal of Artificial Intelligence and Technology Development, 2(2), 23-30.
56. Öcal, S. H., & Bahar, H. H. (2024). Ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerinin incelenmesi-Erzincan örneği. Journal of Curriculum and Educational Studies, 2(3), 68-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.12528013
57. Özeren, S. (2020). Artırılmış gerçeklik uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin başarı ve motivasyonuna etkisi (Tez No. 637685) [Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi-Bolu]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
58. Özçelik, D.A. (2010). Test hazırlama kılavuzu. Pegem Akademi.
59. Özdamar, K. (2011). Paket programlar ile istatiksel veri analizi. (8.Baskı), Kaan Kitabevi.
60. Özmen, H. (2019). Deneysel araştırma yöntemi. H. Özmen & O. Karamustafaoğlu (Ed.), Eğitimde araştırma yöntemleri (s. 198-227). Pegem Akademi.
61. Papanastasiou, G., Drigas, A., Skianis, C., Lytras, M., & Papanastasiou, E. (2019). Virtual and augmented reality effects on K-12, higher and tertiary education students’ twenty-first century skills. Virtual Reality, 23(4), 425-436. https://doi.org/10.1007/s10055-018-0363-2
62. Peder-Alagöz, Z. B. (2020). Mobil artırılmış gerçeklik uygulamalarının ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimlerine yönelik kaygılarına ve akademik başarılarına etkisi (Tez No. 628124) [Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
63. Perifanou, M., Economides, A. A., & Nikou, S. A. (2022). Teachers’ views on integrating augmented reality in education: Needs, opportunities, challenges and recommendations. Future Internet, 15(1), 1-18. https://doi.org/10.3390/fi15010020
64. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants part 2: Do they really think differently?. On The Horizon, 9(6), 1-6.
65. Putri, S. A., & Prafitasari, A. N. (2023). Analisis impelementasi konsep pembelajaran diferensiasidDalam mata pelajaran biologi pada era digital 4.0 di kelas X. ScienceEdu: Jurnal Pendidikan IPA, 6(1), 16-22.
66. Radu, I. (2014). Augmented reality in education: A meta- rewiev and cross-media analysis. Personal and Ubiquitous Computing, 18(6). 1533-1543. https://doi.org/10.1007/s00779-013-0747-y
67. Radu, I., & Schneider, B. (2022). How augmented reality (AR) can help and hinder collaborative learning: A study of AR in electromagnetism education. IEEE Transactions On Visualization and Computer Graphics, 29(9), 3734-3745.
68. Remolar, I., Rebollo, C., & Fernández-Moyano, J. A. (2021). Learning history using virtual and augmented reality. Computers, 10(11), 1-19. https://doi.org/10.3390/computers10110146
69. Rotherham, A. J., & Willingham, D. (2009). 21st century. Educational Leadership, 67(1), 16-21.
70. Sarıyıldız, S. (2020). Artırılmış gerçeklik teknolojisi kullanımın fen eğitiminde öğrenci başarılarına ve derse karşı motivasyonlarına etkisi. (Tez No. 653014) [Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi-Erzincan]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
71. Saundarajan, K., Osman, S., Kumar, J., Daud, M., Abu, M., & Pairan, M. (2020). Learning algebra using augmented reality: A preliminary investigation on the application of photomath for lower secondary education. International Journal of Emerging Technologies in Learning (IJET), 15(16), 123-133. https://doi.org/10.3991/ijet.v15i16.10540
72. Sırakaya, M. (2015). Artırılmış gerçeklik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarıları, kavram yanılgıları ve derse katılımlarına etkisi (Tez No. 419423) [Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
73. Son, P. N. (2024). The current state of virtual reality and augmented reality adoption in Vietnamese education: A teacher’s perspective on teaching natural sciences. International Journal of Information and Education Technology, 14(3), 476-485. https://doi.org/10.18178/ijiet.2024.14.3.2068
74. Şahin. D. (2017). Artırılmış gerçeklik teknolojisi ile yapılan fen öğretiminin ortaokul öğrencilerinin başarılarına ve derse karşı tutumlarına etkisi (Tez No. 459513) [Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi-Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
75. Tapscott, D. (1998). Growing up digital (Vol. 302). McGraw-Hill Companies.
76. Tekin, H. (2008). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. (19. Baskı). Yargı Yayınevi
77. Turgut, M.F. (1992). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. (9. Baskı). Saydam Matbaacılık.
78. Twining, P., Raffaghelli, J., Albion, P., & Knezek, D. (2013). Moving education into the digital age: the contribution of teachers' professional development. Journal of Computer Assisted Learning, 29(5), 426-437. https://doi.org/10.1111/jcal.12031
79. Urhan, O. (2019). Fen eğitimine yönelik sanal gerçeklik uygulamalarının etkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi (Tez No. 571199) [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi-İzmir]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
80. Wahyuanto, E., Heriyanto, H., & Hastuti, S. (2024). Study of the use of augmented reality technology in improving the learning experience in the classroom. West Science Social and Humanities Studies, 2(05), 700-705.
81. Wyss, C., Degonda, A., Bührer, W., & Furrer, F. (2022). The ımpact of student characteristics for working with AR technologies in higher education- finding from an exploraty study with Microsoft hololens. Journal of Information, 13, 1-16. https://doi.org/10.3390/info13030112
82. Zhu, W., Owen, C. B., Li, H., & Lee, J. H. (2004). Personalized in-store e-commerce with the promopad: an augmented reality shopping assistant. Electronic Journal for E-commerce Tools and Applications, 1(3), 1-19.