Okul Öncesi Öğretmenlerinin Gelişime Uygun Uygulamalara Yönelik Görüş ve İhtiyaçları

Öz

Gelişime Uygun Uygulamalar (GUU), çocukların nasıl öğrendiğini topluma açıklayan; çocukların gelişimlerini, kültürel bağlamlarını ve ihtiyaçlarını merkeze alan bir kılavuz olarak tanımlanmaktadır. Çocukların gelişimi ve eğitiminde önemli rolü olan okul öncesi öğretmenlerinin, Gelişime Uygun Uygulamaların küçük çocukların gelişimi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurarak sınıf içi uygulamalar yapması adına bu yaklaşımı tanıması gerekmektedir. Bu doğrultuda yapılan çalışmada, okul öncesi öğretmenlerinin GUU hakkındaki görüş ve ihtiyaçlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, durum çalışması deseni ile yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, uygun ve ölçüt örnekleme yöntemleriyle iki aşamada seçilen 50 gönüllü okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, “Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu” aracılığıyla toplanmış ve MAXQDA-24 nitel analiz programı kullanılarak içerik analizi tekniği ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin GUU’yu ağırlıklı olarak “çocuk merkezli” ve “gelişim odaklı” bir yaklaşım olarak tanımladıkları ancak öğrenme sürecinde bireysel farklılıklar ve kültürel uygunluk gibi temel boyutları yeterince dikkate almadıkları tespit edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, araştırmacılara, öğretmenlere ve politika yapıcılara yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Erken çocukluk
• gelişime uygun uygulamalar
• okul öncesi

Preschool Teachers' Opinions and Needs Regarding Developmentally Appropriate Practices

Öz

Developmentally Appropriate Practices (DAP) is defined as a guiding framework that explains how children learn, emphasizing their development, cultural context, and individual needs. Preschool teachers, who play a significant role in children's development and education, need to be familiar with this approach in order to implement classroom practices that take into account the effects of Developmentally Appropriate Practices on the development of young children. This study aims to explore preschool teachers' views on DAP and identify their needs regarding its recognition and implementation. The research follows a case study design, and the sample consists of 50 voluntary preschool teachers selected through purposive and criterion sampling methods in two stages. Data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using content analysis with the MAXQDA-24 qualitative data analysis software. Findings reveal that teachers generally describe DAP as a "child-centered" and "development-focused" approach. However, fundamental dimensions such as individual differences and cultural appropriateness were not adequately considered. Based on these findings, recommendations are proposed for researchers, teachers, and policymakers.

Anahtar Kelimeler

• Developmentally appropriate practices
• early childhood
• preschool

Kaynakça

1. Abu Jaber, M., Al Shawareb, A., & Gheith, E. (2010). Kindergarten teachers’ beliefs toward developmentally appropriate practice in Jordan. Early Childhood Education Journal, 38(1), 65–74. https://doi.org/10.1007/s10643-010-0379-z
2. Alarabi, K., Al Sadrani, B., Tairab, H., Abu Khurma, O., & Kasasbeh, N. (2025). The impact of community engagement on 21st‑century competency development among pre‑ and in‑service teachers: A mixed‑methods study. Journal of Hunan University Natural Sciences, 52(5), 157-170.
3. Bailey, D. B. (2002). Are critical periods critical for early childhood education? Early Childhood Research Quarterly, 17(3), 281–294.
4. Berg, B. L. (2001). Qualitative research, message for the social sciences (4th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
5. Betawi, A., & Jabbar, S. (2019). Developmentally appropriate or developmentally inappropriate, that’s the question: Perception of early childhood pre-service teachers at The University of Jordan. International Journal of Adolescence and Youth, 24(1), 40-50.
6. Bredekamp, S. (1992). What is “Developmentally Appropriate” and why is it important? Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 63(6), 31–32.
7. Bredekamp, S. (Ed.). (1987). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8. Washington, D.C.
8. Carta, J. J., Schwartz, I. S., Atwater, J. B., & McConnell, S. R. (1991). Developmentally appropriate practice. Topics in Early Childhood Special Education, 11(1), 1–20.

9. Charlesworth, R. (1998). Developmentally appropriate practice is for everyone. Childhood Education, 74(5), 274–282.
10. Chin, M. C. (2014). An exploration of how the beliefs and self-perceptions of early childhood teachers influence their classroom practice [Doctoral dissertation, University of Sheffield-England]. etheses.whiterose.ac.uk
11. Christensen, L. B., Johnson, B., & Turner, L. A. (2015). Research methods, design, and analysis. Pearson.
12. Copple, C., & Bredekamp, S. (2008). Getting clear about developmentally appropriate practice. YC Young Children, 63(1), 54.
13. Coşkun, S., Kılıç, B., & Demirkalem, Y. (2023). Okul öncesi eğitim kurumlarında dış mekân kullanımına yönelik çocukların ve öğretmenlerin görüşleri. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, (2), 591-602.
14. Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları. Eğiten Kitap.
15. Daniels, D. H., & Perry, K. E. (2003). “Learner-centered” according to children. Theory Into Practice, 42(2), 102–108.
16. Demircan, H. Ö. (2012). Developmentally appropriate practice and parental involvement in preschool: Parents and teacher perspectives (Tez No:-) [Doktora Tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi-Ankara]. OpenMETU.
17. Durmuşoğlu, M., Çelikel, B., & Bilgen, Z. (2023). Okul öncesi öğrenme ortamlarının çocuk ve öğretmen perspektifinden değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty, (66), 110–138.
18. Elo, S., & Kyngas, H. (2008). The Qualitative Content Analysis Process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107-115.
19. Erdiller, Z. B., & McMullen, M. B. (2003). Turkish teachers’ beliefs about developmentally appropriate practices in early childhood education. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25, 84-93.
20. Faour B. (2003). Early childhood teachers in Lebanon: Beliefs and practices. [Doctoral dissertation, University of Leicester-England].
21. Gestwicki, C. (2016). Developmentally appropriate practice: Curriculum and development in early education. Cengage Learning.
22. Güngör, B. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin gelişime uygun uygulamalara yönelik inançları ve uygulamaları (Tez No: 779289) [Yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
23. Güzelyurt, T., Birge, F., & Ökten, A. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin aile katılımına ilişkin görüşleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2(1), 64–74.
24. İrioğlu, İ., & Mart, M. (2025). Okul öncesi öğretmenlerinin okul bahçesindeki etkinliklerinde esnek materyallere yer verme durumlarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 1–27.
25. Jipson, J. (1991). Developmentally Appropriate Practice: Culture, Curriculum, Connections. Early Education & Development, 2(2), 120–136.
26. Kim, H. K. (2011). Developmentally Appropriate Practice (DAP) as Defined and Interpreted by Early Childhood Preservice Teachers: Beliefs About DAP and Influences of Teacher Education and Field Experience. SRATE Journal, 20(2), 12-22.
27. Kostelnik, M. J., & Grady, M. L. (2009). Getting it right from the start: The principal's guide to early childhood education, birth to 8. Corwin Press.
28. Kostelnik, M. J., Soderman, A. K., Whiren, A. P., & Rupiper, M. L. (2019). Developmentally appropriate curriculum (7th ed.). Pearson Education, Inc.
29. Krosnor, L., & Denham, S. (2011). Social–emotional competence in early childhood. In Handbook of peer interactions, relationships, and groups (p. 162).
30. Lee, Y., Baik, J., & Charlesworth, R. (2006). Differential effects of kindergarten teacher’s beliefs about developmentally appropriate practice on their use of scaffolding following in-service training. Teaching and Teacher Education, 22(7), 935–945.
31. Leung, C. (2012). Teacher beliefs and practices of preschool teachers in Hong Kong. Australasian Journal of Early Childhood, 37(1), 38–54.
32. Li, X., McFadden, K. E., & DeBey, M. (2019): Is It DAP? American preschool teachers’ views on the developmental appropriateness of a preschool math lesson from China. Early Education and Development, 30(2), 1-23.
33. Lin, C. H. (2004), Taiwanese early childhood teachers' beliefs about curriculum [Doctoral dissertation, Indiana University-U.S.A].
34. Lubeck, S. (1998). Is developmentally appropriate practice for everyone? Childhood Education, 74(5), 283–292.
35. McLachlan, C. J., Fleer, M., & Edwards, S. (2010). Early childhood curriculum: Planning, assessment and implementation. Cambridge University Press.
36. Miles M. B., & Huberman A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Sage.
37. Mohamed, A. H. H., & Al-Qaryouti, İ. A. (2016). The association between preschool teachers’ beliefs and practices about developmentally appropriate practices. Early Child Development and Care, 186(12), 1972-1982.
38. National Association for the Education of Young Children. (2019). Developmentally appropriate practice in early childhood programs serving children from birth through age 8. https://www.naeyc.org/sites/default/files/globally-shared/downloads/PDFs/get-involved/leadership/initial_public_draft_dap_2019.pdf
39. Neuendorf, K., & Kumar, A. (2016). Content analysis. In G. Mazzoleni (Ed.), The international encyclopedia of political communication (Vol. 1, A–Int). Wiley-Blackwell. Retrievedfromhttps://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118541555.wbiepc065.
40. Novick, R. (1993). Activity-based intervention and developmentally appropriate practice. Topics in Early Childhood Special Education, 13(4), 403–417.
41. Shavega, T. J. (2024). Professional Development among Preschool Teachers: Trends and Practices. Asian Research Journal of Arts & Social Sciences, 22(12), 263-274.
42. Shonkoff, J. P. (2010). Building a new biodevelopmental framework to guide the future of early childhood policy. Child Development, 81(1), 357-367.
43. Soyalp, H. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin gelişime uygun uygulamalara yönelik inançlarının sınıflarındaki 3-6 yaş arası çocukların sosyal becerilerine etkisinin boylamsal olarak incelenmesi (Tez No:614929) [Doktora tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi-Van]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
44. Stipek, D. J., & Byler, P. (1997). Early childhood education teachers: Do they practice what they preach? Early Childhood Research Quarterly, 12(3), 305-325.
45. Şahin, İ. T. (2013). Preschool teachers beliefs and practices related to developmentally appropriate classroom management (Tez No: 345118) [Doktora tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi-Ankara]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
46. Şahin Sak, İ. T. & Sak R. (2016). Developmentally appropriate behaviour management: Turkish preschool teachers’ practices. International Journal on New Trends in Education and Their Implications, 7(4), 57-64.
47. Şahin Sak, İ. T., Tantekin-Erden, F., & Pollard-Durodola, S. (2016). Turkish preschool teachers’ beliefs and practices related to two dimensions of developmentally appropriate classroom management. Education, 46(1), 102–116.
48. Taye, M. S., Kana, F. Y., & Jekil, T. R. (2025). Preschool teachers’ role and beliefs about developmentally appropriate practice: A systematic literature review. Center for Educational Policy Studies Journal, 15(3), 145-166.
49. Turel, Y. K., & Varol, F. (2012). Pre-service teachers’ choice of physical versus electronic instructional materials. Contemporary Educational Technology, 3(1), 17-35.
50. Tutkun, C., Akbaba, F. D., Bektaş, A., & Özgün, Ş. (2025). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Güncellenen Okul Öncesi Eğitim Programı (2024) Hakkındaki Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1), 310-327.
51. Van Roekel, D. (2008). Parent, family, community involvement in education. Policy Brief. Washington, DC: National education Association.
52. Williams, M. K. (2017). John Dewey in the 21st century. Journal of Inquiry and Action in Education, 9(1), 7.
53. Zembat, R., Tosun, D., Çalış, N. B., & Yılmaz, H. (2020). Okul Öncesi Eğitimde Doğal ve Artık Materyallerin Kullanımına Yönelik Öğretmen Görüşleri. Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 4(1), 19-32.