Öğretmen Adaylarının Ortaokul Matematik Dersi Kazanımlarını Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Yerleştirebilme ve Soru Yazabilme Becerileri

Öz

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının matematik öğretim programı kazanımlarını yenilenmiş Bloom taksonomisine göre analiz etmelerini ve taksonominin boyutlarına uygun soru hazırlayıp hazırlamadıklarını incelemektir. Bu çalışmada karma yöntem araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2018-2019 eğitim-öğretim yılında 3. sınıfa devam eden 54 öğretmen adayıdır. 5-8. sınıflara ait 215 kazanım öğretmen adaylarının her birine dörderli şekilde dağıtılmıştır. Daha sonra öğretmen adaylarından bu kazanımları taksonominin bilgi ve bilişsel süreç boyutlarına doğru bir şekilde yerleştirmesi ve bu kazanımlara uygun soru yazmaları istenmiştir. Verilerin analizinde Pearson ve Spearman korelasyon testlerinden ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğretmen adaylarının bilgi boyutu puanları ile bilişsel süreç boyutu puanları arasında orta kuvvette bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca öğretmen adaylarının, üst düzey beceri gerektiren kazanımlara yönelik soru yazmada güçlük yaşadıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bilgi boyutu
• bilişsel süreç boyutu
• ilköğretim matematik öğretmen adayı
• yenilenmiş Bloom taksonomisi

Investigating of Mathematic Teacher Candicates’ Skills to Placement the Learning Outcomes According to Revised Bloom Taxonomy and to Write Questions

Öz

The purpose of this study is to analyze of mathematics teacher candidates of mathematics curriculum learning outcomes according to the revised Bloom’s taxonomy and whether they prepare questions in line with the dimensions of the taxonomy. The sample of the study consists of 54 teacher candidates were in their third year in their education. 215 learning outcomes of 5th-8th grades were distributed as 4 learning outcomes for each teacher candidate. The teacher candidates place these learning outcomes accurately to the dimensions of taxonomy and write appropriate questions about these learning outcomes. In the analysis of data, the Pearson and Spearman correlations tests and content analysis were made. As a result of the study, a medium strength relationship was found between the teacher candidates’ scores of knowledge and cognitive process. Also it was determined that the teacher candidates experienced difficulty in writing questions about learning outcomes which require high level skills.

Anahtar Kelimeler

• Cognitive process dimensions
• knowledge dimension
• primary school mathematics teacher candidates
• revised Bloom taxonomy

Kaynakça

1. Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (Ed.). (2018). Öğrenme öğretim ve değerlendirme ile ilgili bir sınıflama. D. Ali Özçelik (Çev.). Ankara: Pegem Akademi.
2. Anderson, L., & Krathwohl, D. E. (2001). A Taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives [Abridge Edition]. New York: Addison Wesley Longman.
3. Arı, A. (2011). Bloom’un gözden geçirilmiş bilişsel alan taksonomisinin Türkiye’de ve uluslararası alanda kabul görme durumu. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 749-772.
4. Akbulut Taş, M., & Karabay, A. (2019). Öğretmen adaylarının öğretim amaçlarını yenilenen Bloom taksonomisine göre analiz etme becerilerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,1-23. doi:10.16986/HUJE.2019050097
5. Aktaş, E. (2017). Öğretmen adaylarının farklı metin türlerine yönelik soru sorma becerilerinin yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre değerlendirilmesi. Turkish Studies, 12(25), 99-118. doi:10.7827/TurkishStudies.12274
6. Altaylı Özgül, D., & Polat, K. (2019). 5-8.sınıf geometri ve ölçme alt öğrenme alanına ait matematik dersi kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. 4 th International Turkish computer & Mathematics Education Symposium, Çeşme, İzmir.
7. Altıparmak, K., & Palabıyık, E. (2019). 1-8. sınıf kesirler, kesirlerle işlemler ve ondalık gösterim alt öğrenme alanlarına ait kazanımların revize edilmiş Bloom taksonomisine göre analizi. İlköğretim Online, 18(1), 158-173. doi:10.17051/ilkonline.2019.527183
8. Bekdemir, M., & Selim, Y. (2008). Revize edilmiş Bloom taksonomisi ve cebir öğrenme alanı örneğinde uygulaması. Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 185-196.

9. Biber, A., & Tuna, A. (2017). Ortaokul matematik kitaplarındaki öğrenme alanları ve Bloom taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(1), 161-174.
10. Birgin, O. (2016). Bloom taksonomisi. E. Bingölbali, S. Arslan, & İ. Ö. Zembat (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler. Ankara: Pegem Akademi.
11. Bursal, M. (2017). SPSS ile temel veri analizi (1. baskı). Ankara: Anı yayıncılık.
12. Bümen, N. T. (2006). Program geliştirmede bir dönüm noktası: Yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142), 3-14.
13. Büyükalan Filiz, S., & Delal Turan, S. (2018). 4. Sınıf öğretmenlerinin temel derslerde sordukları yazılı sınav sorularının Bloom taksonomisi açısından incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar, 5(5), 11-20. doi:10.31455/asya.431973
14. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (14. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
15. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions (2nd ed.). London: Sage Publications.
16. Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2011). Desing and conducting mixed methods research. (2nd ed.). California: Sage publications.
17. Cumhur, F., Çavdar, O., & Polat, S. (2018). Matematik ve fen bilimleri öğretmeni adaylarının Bloom taksonomisi’ne göre oluşturdukları soruların değerlendirilmesi. International Journal of Social Humanities Sciences Research, 28(5), 3243-3252. doi:10.26450/jshsr.732
18. Çelik, S., Kul, Ü., & Çalık Uzun, S. (2018). Ortaokul matematik dersi öğretim programındaki kazanımların yenilenmiş Bloom taksonomisine göre incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2), 775-795. doi:10.17240/aibuefd.2018.18.37322-431437
19. Demir, P. (2015). Yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre 2005 yılı sosyal bilgiler öğretim programında yer alan kazanımlar ve seviye belirleme sınav soruları (Yüksek lisans tezi). Samsun, Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
20. Eroğlu, D., & Kuzu, T. S. (2014). Türkçe ders kitaplarındaki dilbilgisi kazanımlarının ve sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Başkent University Journal of Education, 1(1),72-80.
21. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS (3th Edition). Los Angeles: Sage.
22. Forehand, M. (2005). Bloom's Taxonomy: Original and Revised. In M. Orey (Ed.), Emerging Perspectives on Learning, Teaching, and Technology.
23. Güler, G., Özdemir, E., & Dikici, R. (2012). İlköğretim matematik öğretmenlerinin sınav soruları ile SBS matematik sorularının Bloom taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 41-60.
24. İncikabı, L., Mercimek, O., Ayanoğlu, P., Aliustaoğlu, F., & Tekin, N. (2016). Ortaokul matematik dersi öğretim programı kazanımlarının TIMSS bilişsel alanlarına göre değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 15(4), 1149-1163. doi:10.17051/io.2016.54792
25. Kablan, Z., Baran, T., & Hazer, Ö. (2013). İlköğretim matematik 6-8 öğretim programında hedeflenen davranışların bilişsel süreçler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 347-366.
26. Kratwohl, D. R. (2002). A revision of Bloom’s taxonomy: An overview. Theory into Practice, 41(4), 212–218. doi:10.1207/s15430421tip4104_2
27. Karakaya, İ. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Tanrıöğen, A. (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
28. Karaman, M., & Bindak, R. (2017). İlköğretim matematik öğretmenlerinin sınav soruları ile TEOG matematik sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre analizi. Curr Res Educ, 3(2), 51-65.
29. Korkmaz, F., & Ünsal, S. (2016). Bloom’un yenilenmiş taksonomisine göre bir sınav analizi. Turkish Journal of Education, 5(3), 170-183. doi:10.19128/turje.97805
30. Koray, Ö., Altunçekiç, A., & Yaman, S. (2005). Fen bilgisi öğretmen adaylarının soru sorma becerilerinin Bloom taksonomisine göre değerlendirmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(17), 38-46.
31. Köğce, D., & Baki, A. (2009). Matematik öğretmenlerinin yazılı sınav soruları ile ÖSS sınavlarında sorulan matematik sorularının Bloom taksonomisine göre karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(26), 70-80.
32. Masapanta Carrión, S., & Velázquez Iturbide, J. A. (2019). Evaluating instructors’ classification of programming exercises using the revised Bloom’s taxonomy. Evaluation and Analytics ITiCSE, Scotland, UK. doi:10.1145/3304221.3319748
33. MEB (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve Ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ankara.
34. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Sage Publications.
35. Özcan, S., & Akcan, K. (2010). Fen bilgisi öğretmen adaylarının hazırladığı soruların içerik ve Bloom taksonomisine uygunluk yönünden incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(1), 323-330.
36. Özcan, S., & Oluk, S. (2007). İlköğretim fen bilgisi derslerinde kullanılan soruların Piaget ve Bloom taksonomisine göre analizi. D.Ü. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 61-68.
37. Tanık, N., & Saraçoğlu, S. (2011). Fen ve teknoloji dersi yazılı sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi’ne göre incelenmesi. TÜBAV Bilim Dergisi, 4(4), 235-246.
38. Uymaz, M., & Çalışkan, H. (2019). Öğretmen yapımı sosyal bilgiler dersi sınav sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisine göre değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(1), 331-346. doi:10.24106/kefdergi.2637
39. Yakalı, D. (2016). TEOG sınavlarındaki matematik sorularının yenilenmiş Bloom taksonomisi ve öğretim programına göre değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Aydın, Adnan Menderes Üniversitesi.
40. Yolcu, H. H. (2019). İlkokul öğretim programı 3 ve 4. sınıf fen bilimleri dersi kazanımlarının revize edilmiş Bloom taksonomisi açısından analizi ve değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 18(1), 253-262. doi:10.17051/ilkonline.2019.527214
41. Yurdabakan, İ. (2012). Bloom’un revize edilen taksonomisinin eğitimde ölçme ve değerlendirmeye etkileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,11(2), 327 -348.
42. Zorluoğlu, S., Kızılaslan, A., & Sözbilir, M. (2016). Ortaöğretim kimya dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırılmış Bloom taksonomisine göre analizi ve değerlendirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1), 260-279. doi:10.17522/nefefmed.22297
43. Whalley, J.L., Lister, R., Thompson, E., Clear, T., Robbins, P., Kumar, P. K.A., & Prasad, C. (2006). An Australasian study of reading and comprehension skills in novice programmers, using the Bloom and SOLO taxonomies. Proceedings of the 8th Australasian Conference on Computing Education, Hobart, Australia.