Investigation of the Effect of Gender on Digital Citizenship Behaviour Level through Meta-Analysis Method

Abstract

The research aims to determine the effect of gender on digital citizenship behaviour level. Within the scope of the research, in Google Academic, EBSCOhost, ERIC, ULAKBİM TR Directory, YÖK (Council of Higher Education) Thesis databases, A search was made using the words “vatandaş, dijital vatandaş, dijital vatandaşlık, e-vatandaşlık, sanal vatandaşlık, citizen, digital citizen, digital citizenship, e-citizenship, virtual citizenship” and 20 studies were reached in this context. 14 of these studies published between 2012-2020 are articles and 4 of them are thesis. The effect sizes, heterogeneities and publication bias analyzes of the studies were done using the "Comprehensive Meta-Analysis" statistical program. It was concluded that the studies included in this one showed a heterogeneous distribution and there was no publication bias (Q=357,231, p<0,05; I2= 94,681). According to the research results, it can be said that gender has an insignificant effect on the level of digital citizenship behaviour. The negative average effect size value (-0.097) indicates a change in favour of male students.

Keywords

• Gender
• behavioural level
• digital citizenship
• meta-analysis

Cinsiyetin Dijital Vatandaşlık Davranış Düzeyi Üzerindeki Etkisinin Meta Analiz Yöntemiyle Araştırılması

Öz

Bu araştırmanın amacı cinsiyetin dijital vatandaşlık davranış düzeyi üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma kapsamında Google Akademik, EBSCOhost, ERİC, ULAKBİM TR Dizin, YÖK Tez veri tabanlarında “vatandaş, dijital vatandaş, dijital vatandaşlık, e-vatandaşlık, sanal vatandaşlık, citizen, digital citizen, digital citizenship, e-citizenship, virtual citizenship” kelimeleri kullanılarak tarama yapılmış ve bu kapsamda 20 çalışmaya ulaşılmıştır. 2012-2020 yılları arasında yayınlanan bu çalışmalardan 14’ü makale, 4’ü ise tez türündedir. Çalışmaların etki büyüklükleri, heterojenlikleri ve yayın yanlılığı analizleri “Comprehensive Meta-Analysis” istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen çalışmaların heterojen bir dağılım gösterdiği ve yayın yanlılığının olmadığı sonucuna ulaşılmıştır (Q=357,231, p<0,05; I2= 94,681). Araştırma sonuçlarına göre, cinsiyetin dijital vatandaşlık davranış düzeyi üzerinde önemsiz düzeyde bir etkiye sahip olduğu söylenebilir. Ortalama etki büyüklüğü değerinin negatif olması (-0,097), erkek öğrencilerin lehine bir değişikliğe işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Cinsiyet
• davranış düzeyi
• dijital vatandaşlık
• meta-analiz

Kaynakça

1. Akcil, U., & Bastas, M. (2021). Examination of university students' attitudes towards e-learning during the COVID-19 pandemic process and the relationship of digital citizenship. Contemporary Educational Technology, 13(1), 1-13. doi: 10.30935/cedtech/9341
2. Akgöz, S., Ercan, İ., & Kan, İ. (2004). Meta-analiz. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(2), 107–112.
3. Aladağ, S., & Çiftci, S. (2017). An investigation of the relationship between digital citizenship levels of pre-service primary school teachers and their democratic values. European Journal of Education Studies, 3(6), 171-184. doi: 10.5281/zenodo.58009.
4. Alberta. (2012). Digital citizenship policy development guide. Alberta Education School Technology Branch.
5. Arcagök, S. (2020). Öğretmenlerin dijital vatandaşlığa yönelik algılarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 534-556. doi:10.33711/yyuefd.693832.
6. Aslan, S. (2016). İlköğretim sosyal bilgiler öğretmen adaylarını dijital vatandaşlık davranışlarını bazı değişkenler açısından incelenmesi (Fırat, Dicle, Siirt, Adıyaman üniversiteleri örneği) (Tez No. 445663) [Yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi- Elazığ]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
7. Ata, R., & Yıldırım, K. (2019). Turkish pre-service teachers’ perceptions of digital citizenship in education programs. Journal of Information Technology Education: Research, 18, 419-436. doi: 10.28945/4392.
8. Avcı, E. K., Faiz, M., & Recepoğlu, S. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık algılarının belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 46-62. doi: 10.38015/sbyy.866927.

9. Ayaz, H. (2021). Bir mizah unsuru olarak dijitalleşme: Karikatürler üzerinden bir içerik analizi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 519-536. doi: 10.21547/jss.883501
10. Aydemir, M. (2019). Yenilenen sosyal bilgiler dersi öğretim programının dijital vatandaşlık ve alt boyutları açısından incelenmesi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 15-38.
11. Aydın, A. (2015). Dijital vatandaşlık. Türk Kütüphaneciliği 29(1), 142-146.
12. Aygün, M. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık durumlarının incelenmesi (Tez No. 587700). [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi- İstanbul]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
13. Aytaç, T. (2015). Öğretmenlerin okulda karşılaştıkları mobbinge ilişkin hizmet süresinin etkisi: bir meta-analiz. Kuram ve Uygulamada Egitim Yönetimi Dergisi, 21(2), 161-182. doi:10.14527/kuey.2015.007.
14. Aytaç, T. (2017). Öğretmenlerin eğitim düzeyinin yıldırma algısına etkisi: Meta-analiz çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(1), 1-16.
15. Baysal, Y. E., & Mutlu, F. (2019). Cinsiyetin fen laboratuvarına yönelik tutum üzerinde etkisi: Bir meta analiz çalışması (Türkiye Örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(5), 1911-1920. doi: 10.24106/kefdergi.2977
16. Bayzan, Ş., & Özbilen, A. (2012). Dünyada internetin güvenli kullanimina yönelik uygulama örnekleri ve Türkiye'de bilinçlendirme faaliyetlerinin incelenmesi ve Türkiye için öneriler. e-Journal of New World Sciences Academy, 7(2), 521-531.
17. Çakmak, Z., & Aslan, S. (2018). An investigation of digital citizens' behaviours of social science teachers for some variables. Adıyaman University Journal of Educational Sciences, 8(1), 72-99.
18. Çepni, O., Oğuz, S., & Kılcan, B. (2014). İlköğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlığa yönelik görüşleri. Turkish Journal of Social Research/Turkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 18(3), 251-266.
19. Çiftci, S., & Aladağ, S. (2018). An investigation of pre-service primary school teachers' attitudes towards digital technology and digital citizenship levels in terms of some variables. International Education Studies, 11(1), 111-118. doi:10.5539/ies.v11n1p111.
20. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Academic Press.
21. Cooper, H., Hedges, L.V., & Valentine, J.C. (2009). The handbook of research synthesis and meta-analysis. Russell Sage Publication.
22. Çubukçu, A., & Bayzan, Ş. (2013). Türkiye‟de dijital vatandaşlık algısı ve bu algıyı internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımı ile artırma yöntemleri. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 5, 148-174.
23. Cumming, G. (2012). Understanding the new statistics. Routledge, Taylor and Francis Group.
24. Dedebali, N. C., & Daşdemir, I. (2019). Social Studies teacher candidates' perception of digital citizenship. International Journal of Educational Methodology, 5(3), 465-477. doi: 10.12973/ijem.5.3.465
25. Dinçer, S. (2014). Eğitim bilimlerinde uygulamalı meta-analiz. Pegem Akademi.
26. Egger, M., Smith, G. D., Schneider, M., & Minder, C. (1997). Bias in meta-analysis detected by a simple, graphical test. British Medical Journal, 315(7109), 629-634.
27. Elçi, A. C., & Sarı, M. (2016). Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programına yönelik öğrenci görüşlerinin dijital vatandaşlık bağlamında incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(3), 87-102.
28. Elcicek, M., Erdemci, H., & Karal, H. (2018). Examining the relationship between the levels of digital citizenship and social presence for the graduate students having online education. Turkish Online Journal of Distance Education, 19(1), 203-214.
29. Ellis, P. D. (2012). The essential guide to effect sizes. Cambridge University Press
30. Erdem, C., & Koçyigit, M. (2019). Exploring undergraduates' digital citizenship levels: adaptation of the digital citizenship scale to Turkish. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 7(3), 22-38. doi; 10.17220/mojet.2019.03.003
31. Erdoğan H., N., Ö. (2021). Yeni toplumsal hareketler bağlamında kadın hareketleri: Dijital aktivizm. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 112-119. doi: 10.33537/sobild.2021.12.2.11
32. Farmer, L. (2011). Teaching digital citizenship. C. Ho and M. Lin (Eds.), World conference on e-learning in corporate, government, healthcare, and higher education (p. 99-104). In. Hawaii: Association for the Advancement of Computing in Education (AACE).
33. Görmez, E. (2016). Öğretmen adaylarinin dijital vatandaşlık ve alt boyutları hakkındaki görüşleri (Bir Durum Çalışması), Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(21), 125-144. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9870
34. Gücüyeter, B., & İskender, M. E. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe yazma öğretiminde anlık mesajlaşma programlarının kullanımı: Whatsapp uygulaması örneği. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(2), 571-590.
35. Hanımoğlu, E., & Çelik, E. (2020). Üniversite Öğrencilerinde Problemli İnternet Kullanımının incelenmesi. Turkish Studies, 15(5), 2697- 2710
36. Higgins, J. P., Thompson, S. G., Deeks, J. J., & Altman, D. G. (2003). Measuring inconsistency in meta analyses. Bmj, 327(7414), 557-560. doi: 10.1136/bmj.327.7414.557
37. Kabataş, S. (2019). Öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık algılarının yaşam boyu öğrenme tutumları ve e-öğrenmeye hazır bulunuşluğu açısından değerlendirilmesi (Tez No. 569700). [Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi- Bartın]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
38. Kaldırım, A., & Tavşanlı, Ö. F. (2018). İş birlikli öğrenme yaklaşımının Türkiye’deki öğrencilerin Türkçe derslerindeki akademik başarılarına etkisi: bir meta-analiz çalışması. Eğitim ve Bilim, 43(194), 185-205. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2018.7553
39. Kara, N. (2018). Understanding university students’ thoughts and practices about digital citizenship: A mixed methods study. Journal of Educational Technology & Society, 21(1), 172-185.
40. Karabacak, Z. İ., & Sezgin, A. A. (2019). Türkiye’de dijital dönüşüm ve dijital okuryazarlık. Türk İdare Dergisi, 91(488), 319-343.
41. Karasar, Ş. (2004). Eğitimde yeni iletişim teknolojileri-internet ve sanal yüksek eğitim. The Turkish Online Journal of Educational Technology (TOJET), 3(4), 117-125.
42. Kaya, M. (2020). Ortaöğretim öğrencilerinin dijital vatandaşlık ve dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 609972). [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi- Mersin]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
43. Keser, H. (2011). Türkiye’de bilgisayar eğitiminde ilk adım: Orta Öğretimde Bilgisayar Eğitimi İhtisas Komisyonu Raporu. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 1(2), 83-94.
44. Kocadağ T. (2012). Öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi. (Tez No. 321888). [Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi- Trabzon]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
45. Korucu, A.T., & Totan, H. N. (2019). Researching into a course of ınformation technologies and software in the context of digital citizenship through student opinions. Participatory Educational Research, 6(1), 84-97.
46. Landis, J. R., & Koch, G. G. (1977). An application of hierarchical kappa-type statistics in the assessment of majority agreement among multiple observers. Biometrics, 33(2) 363-374.
47. Lyons, R. (2012). Investigating student gender and grade level differences in digital citizenship behavior ( Thesis No. 3524065). [Doctoral dissertation, Walden University- USA]. Walden Dissertations and Doctoral Studies Collection.
48. Mertoğlu, M. (2020). Ortaokul ve lise öğrencilerinin internet bağımlılığı düzeyleri ile akademik başarıları ve bazı değişkenlerle ilişkilerinin incelenmesi - İzmir Bayraklı örneği. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(2), 932-944. doi: 10.17240/aibuefd.2020..-566843.
49. Miller, T. (2002). Culturel citizenship. Isın, E. F. and Turner, B. S. (Ed.) In. Handbook of citizenship studies (p. 231-243). Sage Publication.
50. Mossberger, K., Tolbert, C., & S. McNeal, R. S. (2007). Digital citizenship: The internet, society, and participation. MIT Press.
51. Mӓntymӓki, M., & Riemer, K. (2014). Digital natives in social virtual worlds: A multimethod study of gratifications and social influences in Habbo Hotel. International Journal of Information Management, 34(1), 210-220. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2013.12.010
52. Öztürk, M. (2015). Ortaokul öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri (Tez No. 407042). [Yüksek lisans tezi, Kastamonu Üniversitesi- Kastamonu]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
53. Petitti, D. B. (2000). Meta-analysis, decision analysis, and cost-effectiveness analysis: methods for quantitative synthesis in medicine. Oxford University Press.
54. Prensky, M. (2001). Digital natives, digital immigrants. On the Horizon, 9(5), 1-6.
55. Ribble, M. (2011). Digital citizenship in schools. The International Society for Technology in Education (ISTE).
56. Ribble, M., & Bailey, G. (2007). Digital citizenship in schools. Washington: ISTE Press.
57. Sakallı, H. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının dijital vatandaşlık düzeyleri ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 394908). [Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi- Aydın]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
58. Şendağ, S., & Uysal, Ö. (2010). Bilgi ve iletişim teknolojileri ışığında dönüşümler. H. F. Odabaşı (Ed.), Vatandaşlıkta dönüşümler (s. 257-280). Içinde. Nobel Yayın Dağıtım.
59. Solmaz, T., Çimen, Ü., & Yüksel, H. (2017). Dijital çağda medya okuryazarlığının önemi. Tarih Okulu Dergisi (TOD), 10(32), 955-971.
60. Tanoğlu, Ş. (2019). Resim iş öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile dijital teknolojiye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 588605). [Yüksek lisans tezi). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi- Erzincan]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
61. Tatlı, A. (2018). Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeylerinin bilgi okuryazarlığı ile internet ve bilgisayar kullanım öz yeterlikleri bağlamında değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Konya, Necmettin Erbakan Üniversitesi.
62. Thalheimer, W., & Cook, S. (2002). How to calculate effect sizes from published research: A simplified methodology. Work-Learning Research, 1, 1-9.
63. Turan, S., & Avcı, E. K. (2018). 2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı'nın dijital vatandaşlik bağlaminda incelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 1(1), 28-38.
64. Tanoğlu, Ş. (2019). Resim iş öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile dijital teknolojiye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Tez No. 588605). [Yüksek lisans tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi- Erzincan]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
65. Türküresin, K. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin dijital vatandaşlık davranışlarının incelenmesi (Tez No. 575497). [Yüksek lisans tezi, Dumlupınar Üniversitesi- Kütahya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
66. Vural, S. S., & Kurt, A. A. (2018). Üniversite öğrencilerinin bakış açısıyla dijital vatandaşlık göstergelerinin incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 60-80.
67. Xu, S.. Yang, H. H., MacLeod, J., & Zhu, S. (2019) Interpersonal communication competence and digital citizenship among pre-service teachers in China’s teacher preparation programs. Journal of Moral Education, 48(2), 179-198, doi: 10.1080/03057240.2018.1458605.
68. Yalçınkaya, B., & Cibaroğlu, M. O. (2019). Dijital vatandaşlık algısının incelenmesi: ampirik bir değerlendirme. Business & Management Studies: An International Journal, 7(4), 1188-1208. http://dx.doi.org/10.15295/bmij.v7i4.1140
69. Yılmaz, M. (2019). Öğretmen adaylarının dijital vatandaşlık düzeylerinin belirlenmesi: Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği (Tez No. 608849). [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi- Mersin]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
70. Yüksel, G., & Baytemir, K. (2010). İlköğretim öğrencilerinin internet kullanım amaçları ile algıladıkları sosyal destek düzeylerinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1), 1-20.