HİTİTLERİN KUZEY SURİYE POLİTİKASI

Öz

Ön Asya'nın MÖ 2. binyıldaki en parlak bölgelerinden biri kuşkusuz Kuzey Suriye'ydi. Burası, zengin tarım alanlarıyla olduğu kadar uluslararası ticaret güzergâhlarına ev sahipliği yapması, stratejik madenleri ve kıymetli orman ürünleriyle de dikkat çekiyordu. Hititler için bu bölge, yalnızca Mezopotamya, Mısır ve Anadolu arasında köprü vazifesi görmekle kalmıyor; aynı zamanda buradaki küçük krallıkların fethedilmesi yoluyla merkezî otoriteyi sağlamlaştırma ve savaş ganimeti elde etme fırsatı da sunuyordu. Orta Anadolu'da siyasi birliği sağlayan Hititler, haklı olarak ilgilerini bu ayrıcalıklı coğrafyaya yönelttiler. Ne var ki erken evrede düzenlenen askerî seferler, yalnızca kısa vadeli başarılarla sınırlı kaldı; bölgede köklü bir egemenlik kurmak mümkün olmadı. Bu başarısızlık, esas olarak Hitit Devleti'nin merkeze uzak topraklarda etkili bir yönetim mekanizması henüz inşa edememiş olmasından kaynaklanıyordu. Ancak İmparatorluk Dönemi'nde her şey değişti. Hititler, bu kez salt askerî güce bel bağlamayan, aksine bu gücü akıllıca diplomatik hamlelerle harmanlayan bir anlayışla hareket ettiler. Böylece Fırat Nehri'nden Doğu Akdeniz kıyılarına kadar uzanan geniş bir alanı kontrolleri altına almayı başardılar. İlk dönemdeki gelişigüzel ve yağmaya dayalı baskınların tam tersine, imparatorluk çağında uygulanan kararlı ve sistemli siyaset sayesinde Kuzey Suriye'de sürekli bir hâkimiyet kuruldu. Hititlerin yalnızca Anadolu ile sınırlı kalmayıp gerçek anlamda bölgesel bir süper güce dönüştüğünün en açık kanıtlarından biri, işte bu köklü dönüşümdür.

Anahtar Kelimeler

• Hititler
• Kuzey Suriye
• Şuppiluliuma
• Yamhad Krallığı
• Mezopotamya

HITTITE POLICY IN NORTHERN SYRIA

Öz

One of the most brilliant regions of the Near East in the 2nd millennium BC was undoubtedly Northern Syria. It was notable for its rich agricultural lands, its location on international trade routes, and its strategic minerals and valuable forest products. For the Hittites, this region not only served as a bridge between Mesopotamia, Egypt, and Anatolia, but also offered an opportunity to consolidate central authority and obtain war spoils through the conquest of small kingdoms within. Having established political unity in Central Anatolia, the Hittites rightly turned their attention to this privileged geography. However, the military campaigns organized in the early period were limited to short-term successes; it was not possible to establish a lasting dominance in the region. This failure stemmed primarily from the Hittite state's inability to yet build an effective administrative mechanism in territories far from the center. But everything changed during the Imperial Period. This time, the Hittites did not rely solely on military power, but rather acted with an approach that cleverly combined this power with diplomatic maneuvers. Thus, they managed to bring a vast area under their control, stretching from the Euphrates River to the eastern Mediterranean coast. In contrast to the haphazard and plundering raids of the early period, the determined and systematic policies implemented during the imperial era established a lasting dominance in Northern Syria. This profound transformation is one of the clearest pieces of evidence that the Hittites were not limited to Anatolia but had truly become a regional superpower.

Anahtar Kelimeler

• Hittites
• Northern Syria
• Suppiluliuma
• Yamhad Kingdom
• Mesopotamia

Kaynakça

1. Beal, Richard H. “The History of Kizzuwatna and Date of the Sunassura Treaty”, Orientalia 55, 1986.
2. Beckman, Gary, “Hittite Administration in Syria in The Light of The Texts From Hattusa, Ugarit and Emar”, New Horizons in the Study of Ancient Syria, 1992.
3. Beckman, Gary, Hittite Diplomatic Texts, Atlanta, 1996.
4. Bryce, Trevor, Life and Society in the Hittite World, Oxford, 2002.
5. del Monte, Giuseppe F., –Tischler, Johann, Die Orts und Gewassernamen der hethitishen Texte Supplement, Repertoire Geographique des Textes (RGTC VI), Wiesbaden, 1978.