Araştırma Makalesi

Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki

Sayı: 72 (Aralık) 3 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmada temel amaç, yerel ağızlarda kullanılan, günümüz ortak konuşma dili ve yazı dilinde kullanılmayan bazı karakteristik seslerin mekânsal örüntüsünün ve ayrıca bu sesleri kullanan yerel alt grupların belirlenmesidir. Veriler 2013 yılı Haziran ayında Eskişehir ilinin köylerinde yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmış, ardından görüşme verileri yazıya aktarılmıştır. Metinlerde karakteristik olarak damak n’si (/ŋ/), hırıltılı ha (/x/) ve açık e (/ä/) seslerinin geçtiği tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; /ŋ/ ve /x/ sesleri küresel pozitif mekânsal korelasyon göstermektedir, /ä/ sesi tüm bölgede rastgele dağılmaktadır. /ŋ/ sesinin Manav, Yörük ve Türkmenler tarafından kullanıldığı istatistiksel yöntemlerle de kanıtlanmıştır. /x/ sesi Yörükler ve Türkmenler için önemli bulunmuştur. /x/ sesini Türkmenler, Yörüklerden daha fazla kullanmaktadır. /ä/ sesi Balkan göçmenleri tarafından daha fazla kullanılmaktadır. Bu araştırma, karakteristik sesleri ve bunların yerel bileşenlerle olan ilişkisini anlamak için yapılmış ilk nicel araştırmadır. Bu çalışma geolinguistik ve ağız araştırmaları konusunda çalışan araştırmacılara yeni bir nicel araştırma yöntemi ve perspektifi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anselin, L. (1995). Local indicators of spatial association- LISA. Geographical Analysis, 27(2), 93-115.
  2. Bent, T., Atagı, E., Akbik , A., & Bonifield, E. (2016). Classification of regional dialects, international dialects, and nonnative accents. Journal of Phonetics, 58, 104-117. doi:https://doi.org/10.1016/j.wocn.2016.08.004.
  3. Boz, E. (2006). Afyonkarahisar merkez ağzı (Dialect of Afyonkarahisar province center). Ankara: Gazi Kitabevi.
  4. Boz, E. & Günay Aktaş, S. (2017). Eskişehir ili dil atlası (Language atlas of Eskişehir province). Ankara: Gazi Kitabevi.
  5. Boz, E., Bozkurt, F. & Doğru, F. (2018). Corpus-based research on terminology of Turkish Lexicography (CBRT-TURKLEX). Lexikos, 28, 428-439.
  6. Burns, L., See, L., Heppenstall, A. & Birkin, M. (2018). Developing an individual-level geodemographic classification. Appl. Spatial Analysis, 11, 417-437. doi:10.1007/s12061-017-9233-7.
  7. Caferoğlu, A. (1994). Anadolu dialektolojisi üzerine malzeme (Materials on Anatolian dialectology). Ankara: Türk Coğrafya Kurumu.
  8. Dai, Q., Ye, X., Wei, Y. D., Ning, Y. & Dai, S. (2018). Geography, ethnicity and regional inequality in Guangxi Zhuang Autonomous Region, China. Applied Spatial Analysis and Policy, 11, 557-580. doi:10.1007/s12061-017-9229-3.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2021

Kabul Tarihi

9 Temmuz 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 72 (Aralık)

Kaynak Göster

APA
Günay Aktaş, S., Boz, E., Mert Kantar, Y., & Okuyucu, A. (2021). Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 72 (Aralık), 159-183. https://izlik.org/JA78PR75TB
AMA
1.Günay Aktaş S, Boz E, Mert Kantar Y, Okuyucu A. Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki. TDAY-Belleten. 2021;(72 (Aralık):159-183. https://izlik.org/JA78PR75TB
Chicago
Günay Aktaş, Semra, Erdoğan Boz, Yeliz Mert Kantar, ve Ayşe Okuyucu. 2021. “Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, sy 72 (Aralık): 159-83. https://izlik.org/JA78PR75TB.
EndNote
Günay Aktaş S, Boz E, Mert Kantar Y, Okuyucu A (01 Aralık 2021) Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten 72 (Aralık) 159–183.
IEEE
[1]S. Günay Aktaş, E. Boz, Y. Mert Kantar, ve A. Okuyucu, “Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki”, TDAY-Belleten, sy 72 (Aralık), ss. 159–183, Ara. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78PR75TB
ISNAD
Günay Aktaş, Semra - Boz, Erdoğan - Mert Kantar, Yeliz - Okuyucu, Ayşe. “Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten. 72 (Aralık) (01 Aralık 2021): 159-183. https://izlik.org/JA78PR75TB.
JAMA
1.Günay Aktaş S, Boz E, Mert Kantar Y, Okuyucu A. Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki. TDAY-Belleten. 2021;:159–183.
MLA
Günay Aktaş, Semra, vd. “Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki”. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, sy 72 (Aralık), Aralık 2021, ss. 159-83, https://izlik.org/JA78PR75TB.
Vancouver
1.Semra Günay Aktaş, Erdoğan Boz, Yeliz Mert Kantar, Ayşe Okuyucu. Ağız Özellikleri ile Yerel Alt Gruplar Arasındaki İlişki. TDAY-Belleten [Internet]. 01 Aralık 2021;(72 (Aralık):159-83. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78PR75TB