SALİB-İ AHMER İLE HİLAL-İ AHMER’İN KURUCULARI VE KURULUŞ SÜRECİ (Kızılhaç ile Kızılay’ın Kurucuları ve Kuruluş Evresi)

Eski çağlardan günümüze kadar insanlar çeşitli sebeplerden dolayı ciddi savaşlar yapmıştır. Ancak XIX. yüzyıla kadar savaş meydanlarında yaralanan, hastalanan veya esir düşen askerleri koruyacak uluslararası bir kurum, kuruluş veya bir antlaşma mevcut değildi. Hasta ve yaralı askerleri tedavi eden sağlık çalışanları da savaş meydanlarında öldürülüyordu. Sağlık çalışanlarını normal askerden ayırt edecek herhangi bir işaret veya sembol kullanılmıyordu. Bundan dolayı yaralılar ve sağlık çalışanlarına savaş meydanında yapılan muamele içler acısıydı. Jean Henry Dunant 1859 yılında ticari bir mesele için Napolyon’la görüşmek istemiştir. Dunat, Napolyon’u savaş meydanında ararken gördüğü hasta, yaralı, aç, susuz askerlerle karşılaşınca oldukça şaşırmıştır. Dehşet verici olan bu manzara günlerce savaşan ve o halde ölüme terk edilen askerlere kimsenin yardım etmemesiydi. Bunun üzerine hasta ve yaralı askerlere yardım edecek tarafsız bir kuruluşun olması gerektiğini düşünmüş, savaşta gördüklerini “Bir Solferino Hatırası” adlı eserinde toplamıştır. 1863 yılında bir grup arkadaşıyla beraber “Beşler Komitesi’ni” toplamış, akabinde 1864’te Cenevre Konferansını toplamayı başarmıştır. Hasta ve yaralı askerlere yardım edecek haç sembolünü kıyafetlerinde, araç-gereçlerde ve hastanelerde kullanacak olan tarafsızlık ilkesini benimseyen Kızılhaç (Salib-i Ahmer) böylece kurulmuştur. Kızılhaç’ın kuruluşu ve Cenevre kararları dünyada yankı yapmıştır. Osmanlı Devleti de Cenevre kararlarını imzalayarak 1868 yılında Hilal-i Ahmer (Kızılay) Cemiyetini kurmuştur. Hilal-i Ahmer Cemiyeti, Kızılhaç gibi faaliyet alanlarını arttırmış ve zamanla Kızılay adını almıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı, Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşında cephedeki hasta ve yaralı askerlere yardım etmekle kalmamış; sivillerin de gıda, barınma ve korunma gibi ihtiyaçlarını karşılamıştır.