OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE ANTAKYA VE YAKIN ÇEVRESİNDE ZEYTİNCİLİK FAALİYETLERİ

Ülkemizin önemli bir kenti olan Antakya, 1939 tarihinde Hatay adını alarak dünya tarihinde yeni bir kimlik kazanmıştır. Tarihin her devrinde ürettiği katma değer ile insanlığın gündeminde yer alan Hatay, zeytin ve zeytin ürünlerinin üretimi konusunda da ilkçağlardan beri adından söz ettirmiştir. Bölgede üretilen zeytin ve zeytin ürünlerinin kalitesi dünya çapında ün salmıştır. Hatay’ın ekonomisinde önemli bir değere sahip olan zeytin, zeytinyağı ve zeytin mamulleri eski çağlardan itibaren bölgeden gemilerle taşınarak ticari bir ürün olarak dünya pazarlarında yer almıştır. Tarihin ilk dönemlerinden itibaren devam eden bu gelenek kentin 1516’da Osmanlı Devleti’nin eline geçmesi ile de sürmüş ve zeytinyağı ve ürünleri Baharat Yolu’nun son noktası olan Doğu Akdeniz’den Avrupa’ya ihraç edilmeye devam etmiştir. 1918-1938 yılları arasında Türklerin elinden çıkan ve Fransızların sömürgesi haline gelmesiyle zeytincilik konusunda sekteye uğrayan kent, 1939 yılında tekrar anavatana dâhil olmasıyla zeytinyağı ticareti normal dağıtım seyrine kavuşmuş ve günümüze kadar artarak devam etmiştir. Çalışmamızda Türkiye Cumhuriyeti’nin bir vilayeti olarak Hatay’ın Osmanlı Devleti’nden günümüze kadar zeytin ve zeytin ürünlerinin üretim ve satış serüveni incelenmiştir. Fakat sahada yaşanan bazı sorunlardan dolayı çalışmamızın son bölümünde yer alan anket çalışması Altınözü ilçesi ile sınırlandırılmıştır. Hatay geneli hakkında genel değerlendirmelere ulaşmak adına farklı kurumların yapmış olduğu araştırmalardan da yararlanılarak genel sonuçlara da ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda Osmanlıdan günümüze Antakya merkezli zeytin ziraatı, zeytinin kullanımı, zeytin ve zeytin ürünlerinin ekonomik, sosyal, kültürel ve dinî kullanım alanlarına dair geniş bilgiler verilerek Altınözü ilçesi örneğinde, ülkemizin zeytincilik sektörü için bir gelecek perspektifi çıkarılmaya çalışılmıştır.