Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın
Öz
Kadınların temel haklarını kazanma süreci Tanzimat Dönemine dayanmaktadır. Bu dönemde kadınlar eğitim, hukuk ve çalışma hayatı ile kısmi haklar edinmiştir. Devamında İkinci Meşrutiyet Döneminde aile hukukunun düzenlenmesi, kadın derneklerinin ve kurslarının açılması, kadın dergi ve gazetelerinin çıkarılması gibi gelişmelerle birlikte kadınlar sosyal hayata daha etkin bir şekilde katılmaya başlamıştır. Kadınların daha etkin olarak örgütlenmeye başlamaları ve politik mücadeleye katılmaları ise Milli Mücadele döneminde gerçekleşmiştir. Osmanlı modernleşme dönemi ile başlayan kadın hakları sürecinin dönüm noktası Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması olmuştur. Cumhuriyet’in ilanından sonra özellikle Türk Medeni Kanunu kadınlara daha önce elde ettiklerinden çok daha geniş mahiyette haklar sunmuştur. Bununla birlikte kanun siyasi hakları içermemiş, Türk kadınının siyasi hakları kazanması 1930 yılından itibaren gerçekleşmeye başlamıştır. Kadınlar ilk olarak Belediye seçimlerinde oy kullanma ve seçilme hakkı elde etmiş, daha sonra 26 Ekim 1933 tarihinde muhtar ve ihtiyar heyetleri seçimlerinde, 5 Aralık 1934 tarihinde ise milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme haklarına sahip olmuşlardır. Böylece 8 Şubat 1935’te yapılan seçimlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne 17 kadın milletvekili girmeye hak kazanmıştır. 1936 yılında yapılan bir ara seçimle kadın milletvekili sayısı 18’e ulaşmıştır. Türkiye bu dönemde kadınların siyasal haklara sahip olduğu ülkeler arasında ilk sıralarda yer almayı başarmıştır. Ancak çok partili yaşama geçiş sürecinde yaşanan gelişmeler kadınların temsil oranının düşmesinde kaçınılmaz rol oynamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri
- TBMM Zabıt Cerideleri
- Kitaplar ve Makaleler
- Çolak, F. (Aralık 2017). Demokrat Parti Döneminde Meclisteki Kadın Milletvekilleri ve Faaliyetleri. Tarih Okulu Dergisi.
- Akça, B. (2016). Türk Siyasi Hayatında Bir Kadın Portresi: Satı Kadın. Atatürk Araştırmaları Merkezi, Uluslararası Medeniyet ve Kadın Kongeresi, Halide Edip Adıvar'ın Ölümünün 50. Yıldönümü Anısına. 2. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.
- Bulut, S. (2016). Cumhuriyetin İlanından Günümüze Yerel Seçimlerde Kadın Olgusu: Kadın Belediye Başkanları Üzerine Bir İnceleme. Uluslararası Medeniyet ve Kadın Kongresi. 2. Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi.
- Duruoğlu, S. (2007). Türkiye'de İlk Kadın Milletvekilleri. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
- Eldeniz, P. Naci, Atatürk ve Türk kadını, T.T.K. Belleten, Cilt: XX, Sayı:80, 1956, s. 741)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Türkiye Cumhuriyeti Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
24 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
7 Eylül 2024
Kabul Tarihi
22 Eylül 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 2024 Sayı: 3
APA
Bigat Akça, B., & Yıldız Aybak, S. (2024). Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın. BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 2024(3), 559-587. https://doi.org/10.58646/bengi.1544976
AMA
1.Bigat Akça B, Yıldız Aybak S. Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın. BENGİ. 2024;2024(3):559-587. doi:10.58646/bengi.1544976
Chicago
Bigat Akça, Büşra, ve Sebile Yıldız Aybak. 2024. “Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın”. BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi 2024 (3): 559-87. https://doi.org/10.58646/bengi.1544976.
EndNote
Bigat Akça B, Yıldız Aybak S (01 Eylül 2024) Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın. BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi 2024 3 559–587.
IEEE
[1]B. Bigat Akça ve S. Yıldız Aybak, “Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın”, BENGİ, c. 2024, sy 3, ss. 559–587, Eyl. 2024, doi: 10.58646/bengi.1544976.
ISNAD
Bigat Akça, Büşra - Yıldız Aybak, Sebile. “Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın”. BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi 2024/3 (01 Eylül 2024): 559-587. https://doi.org/10.58646/bengi.1544976.
JAMA
1.Bigat Akça B, Yıldız Aybak S. Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın. BENGİ. 2024;2024:559–587.
MLA
Bigat Akça, Büşra, ve Sebile Yıldız Aybak. “Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın”. BENGİ Dünya Yörük-Türkmen Araştırmaları Dergisi, c. 2024, sy 3, Eylül 2024, ss. 559-87, doi:10.58646/bengi.1544976.
Vancouver
1.Büşra Bigat Akça, Sebile Yıldız Aybak. Siyasi Hakların Elde Edilmesinden Demokrat Parti Dönemi Sonuna Kadar Türk Siyasi Hayatında Kadın. BENGİ. 01 Eylül 2024;2024(3):559-87. doi:10.58646/bengi.1544976