The Road To The Seljuk Throne Alâeddin Keykubad's Youth And Political Journey

Yıl 2025, Cilt: 2025 Sayı: 2, 267 - 285, 29.09.2025

Galip Bingöl

https://doi.org/10.58646/bengi.1647808

Öz

The youth and political career formation of Seljuk Sultan Alaeddin Keykubad hold a decisive significance for understanding the administration, diplomacy, and military strategies of the Anatolian Seljuk State. Spending his childhood and youth amidst exile, intrigue, and diplomatic rivalries, Keykubad gained early experience in governance, diplomacy, and military strategy following his father, I. Gıyaseddin Keyhüsrev’s loss of the throne in 1196. His political acumen, observational skills, and military abilities enabled him to become an influential actor in subsequent succession struggles, strengthening his claim to the throne through strategic alliances and critical military victories. The challenges he faced during his youth shaped his vision, laying the foundation for the reforms that led the Seljuk State to its most prosperous period. This study highlights how Keykubad’s early experiences influenced his leadership approach and long-term political strategies, providing deeper insights into the dynamics of Seljuk political life and contributing to a more comprehensive understanding of Anatolian Seljuk governance.

Anahtar Kelimeler

Alâeddin Keykubad , Seljuk Empire , struggle for the throne , diplomacy , military strategy.

Etik Beyan

ÇALIŞMA ETİK BEYANI GEREKTİRECEK HERHANGİ BİR KONUYA TEMAS ETMEMEKTEDİR.

The Road To The Seljuk Throne: Alâeddin Keykubad's Youth And Political Journey

Öz

Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın gençlik dönemi ve siyasi kariyerinin şekillenme süreci, Türkiye Selçuklu Devleti’nin yönetim, diplomasi ve askeri stratejilerini anlamada belirleyici bir öneme sahiptir. Çocukluk ve gençlik yıllarını sürgün, entrika ve diplomatik hesaplaşmalar içinde geçiren Keykubad, babası I. Gıyaseddin Keyhüsrev’in 1196 yılında tahtı kaybetmesiyle başlayan dönemde yönetim, diplomasi ve askeri stratejiler konusunda erken yaşta deneyim kazanmıştır. Siyasi zekâsı, gözlem yeteneği ve askeri becerileri, ilerleyen yıllarda taht mücadelesinde etkin bir aktör hâline gelmesini sağlamış; stratejik ittifaklar kurarak ve kritik askeri zaferler elde ederek taht üzerindeki hak iddiasını güçlendirmiştir. Gençlik dönemindeki zorluklar, Selçuklu Devleti’ni en parlak dönemine taşıyan reformların temelini oluşturmuş ve Keykubad’ın liderlik anlayışı ile uzun vadeli siyasal stratejileri, Türkiye Selçuklu siyasetinde kalıcı etkiler bırakmıştır. Bu çalışma, Keykubad’ın gençlik deneyimlerinin devlet yönetimi ve liderlik vizyonu üzerindeki etkilerini ortaya koyarak, Selçuklu siyasetinin dinamiklerini daha derinlemesine anlamamıza katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Alâeddin Keykubad , Selçuklu Devleti , taht mücadelesi , diplomasi , askeri strateji

Etik Beyan

ÇALIŞMA ETİK BEYANI GEREKTİRECEK BİR KONUYA TEMAS ETMEMEKTEDİR.

Teşekkür

Bu çalışmanın ortaya çıkış sürecinde, her zaman yanımda olan ve bana maddi-manevi destekleriyle güç veren kıymetli abilerim Mehmet Can Bingöl, Rıdvan Bingöl ve Şerif Bingöl’e en derin şükranlarımı sunarım. Hayatımın her aşamasında olduğu gibi akademik yolculuğumda da varlıkları bana güven ve cesaret vermiştir. Bununla birlikte, sabrı, sevgisi ve dualarıyla en büyük dayanağım olan annem Sakine Bingöl’e ve fedakârlıklarıyla bana her zaman örnek olan babam Mehmet Ali Bingöl’e minnettarlığımı ifade etmek isterim. Onların varlığı ve desteği, bu çalışmanın en önemli ilham kaynağı olmuştur.

Kaynakça

• Abu’l-Farac. (1999). Abu’l-Farac tarihi I-II (Ö. R. Doğrul, Trans.). Türk Tarih Kurumu.
• Ahmed, b. Mahmud. (1977). Selçuknâme II (E. Merçil, Trans.). Tercüman Yayınları.
• Akropolites, G. (2008). Vekayinâme (B. Umar, Trans.). Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
• Aksarayî, K. M. (2000). Müsâmeretü’l-ahbâr (M. Öztürk, Trans.). Türk Tarih Kurumu.
• Anonim Selçuknâme. (1952). Anadolu Selçukluları Devleti tarihi III (F. N. Uzluk, Ed. & Trans.). Kemal Bey Matbaası.
• Arık, Feda Şamil (1999), Türkiye Selçuklu Devletinde Siyaseten Katl, Belleten, LXIII, 236, s. 43-93.
• Artuk, İ. (1980). Alâeddin Keykubad’ın meliklik devri sikkeleri. Belleten, 44(174), 265-273.
• Baykara, T. (1997). I. Gıyaseddin Keyhüsrev (1164-1211) Gazi-Şehit. Türk Tarih Kurumu.
• Bayrakal, S., & Acar, T. (2017). Uşak’ın Türkler dönemine ait bilinmeyen en eski kitâbesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27, 1-6.
• Bingöl, G., & Çopur, H. (2025). Alâeddin Keykubad’ın Abbâsî halifeleri ile ilişkileri: Siyasi, askeri ve manevi bağlar. Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 17-26. https://doi.org/10.56252/turktarars.1625896
• Bingöl, G. (2023). Moğol/İlhanlı Hâkimiyeti Altındaki Anadolu’da Çıkan İsyanlar, Süleyman Demirel Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Isparta.
• Büchner, V. F. (2009). Sis. İslam Ansiklopedisi (İA), 10, 715-721.
• Çopur, H. (2012). Sultan I. Alâeddin Keykubad’ın komşu devletlerle ilişkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.
• İbn Bibi. (1996). el-Evâmirü’l-Alâiyye fi’l-Umûri’l-Alaiyye, Selçukname (M. Öztürk, Trans.). T.C. Kültür Bakanlığı 1000 Temel Eser.
• İbn Bibi. (2007). Selçuknâme (M. H. Yınanç, Trans.). Kitapevi Yayınları.
• İbnü’l-Esir. (1987). el-Kâmil fi’t-Tarih XII (A. Ağırakça & A. Özaydın, Trans.). Bahar Yayınları.
• İnan, Abdülkadir (1968), Eski Türklerde Teslim ve İtaat Sembolleri, Makaleler ve İncelemeler, I, s. 311-334, Ankara.
• Jansky, H. (2010). Selçuklu sultanlarından Birinci Alâeddin Keykubad’ın emniyet politikası. Zeki Velidi Togan’a Armağan, 117-126.
• Gökyay, Orhan Şaik (1973), Dedem Korkud’un Kitabı, İstanbul.
• Kaya, S. (2006). I. Gıyâseddin Keyhüsrev ve II. Süleymanşah dönemi Selçuklu tarihi (1192-1211). Türk Tarih Kurumu.
• Koca, S. (1997). Sultan I. İzzeddin Keykâvus (1211-1220). Türk Tarih Kurumu.
• Koca, S. (2007). Selçuklu iktidarının belirlenmesinde rol oynayan güçler ve Alâeddin Keykubad’ın Türkiye Selçuklu tahtına çıkışı. Gazi Türkiyat, 1, 1-20.
• Koca, S. (2009). Selçuklu İktidarının Belirlenmesinde Rol Oynayan Güçler ve Alâeddîn Keykubâd’ın Türkiye Selçuklu Tahtına Çıkışı. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (25), 1-38.
• Köymen, M. A. (1993). Büyük Alâeddin Keykubad ve Zamanı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
• Merçil, E. (1990). Bizans’ta Selçuklu hanedan mensupları. XI. Türk Tarih Kongresi (Vol. 2, pp. 5-9). Müneccimbaşı. (2000/2001). Câmiü’d-düvel I-II Selçuklular tarihi (A. Öngül, Ed. & Trans.). Akademi Kitapevi.
• Niketas, K. (2004). Niketas Khoniates’in Historia’sı 1195-1206 (İstanbul’un Haçlılar tarafından zaptı ve yağmalanması) (I. Demirkent, Trans.). Türk Tarih Kurumu.
• Safran, Mustafa (1988), Alâattin Keykubat’ın Otorite Anlayışı ve Ümera Katli Meselesi, Selçuk Dergisi, S. 3, s. 97-103, Konya.
• Ostrogorsky, G. (2006). Bizans devleti tarihi (F. Işıltan, Trans.). Türk Tarih Kurumu.
• Turan, O. (n.d.). I. Keykubad. İslam Ansiklopedisi (İA), 6, 646.
• Turan, O. (2010). Selçuklular zamanında Türkiye. Turan Neşriyat.
• Uyumaz, E. (2003). Sultan I. Alâeddin Keykubad devri Türkiye Selçuklu Devleti siyasi tarihi (1220-1237). Türk Tarih Kurumu.
• Uzunçarşılı, İ. H. (1988). Osmanlı devlet teşkilatına medhal. Türk Tarih Kurumu.
• Zehebi. (1966). el-‘İber fi Haber men Gaber V (S. el-Müncid, Ed.). Mektebetü Hayyat.