Gelir Kavramına Getirilen Yeni Yorum Çerçevesinde Refah Ölçümü ve Türkiye ile OECD Ülkelerinin Karşılaştırması
Öz
Küreselleşme ve teknolojideki hızlı değişim yaşam koşullarını önemli ölçüde değiştirmiştir. Refah ölçümünde yalnızca gelirin kullanılması yetersiz kalmıştır. Bu durum refah ölçüm kriterlerini belirlemeye yönelik çalışmaların yapılmasına neden olmuştur. Refah ölçümünde ekonomik değerlerin yanı sıra bazı sosyal değerlerin de yer aldığı yeni endeksler geliştirilmiştir. Bu çalışmalar içinde en kapsamlı olanı Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD)’nün refah ölçümü yapmak üzere geliştirdiği Daha İyi Yaşam Endeksi (DİYE) dir. DİYE, refah ölçümü ve karşılaştırması için çok boyutlu bir yaklaşıma sahiptir. Bu çalışmanın amacı; refah ve refahın ölçümünde geliştirilen yeni kriterler ve bunlar içinde yer alan gelir anlayışındaki değişimi Türkiye ve diğer OECD ülkeleri bazında incelemektir. Çalışmada DİYE’nin oluşturduğu 11 kriter çerçevesinde karşılaştırmalar yapılmıştır. Ayrıca gelir kriteri ve alt göstergesi olan hanehalkı harcanabilir gelir kriteri endekse dayalı olarak incelenmiştir. Çalışma sonucunda refah ölçümünde ülkelerin harcanabilir geliri esas almalarının daha doğru olacağı belirlenmiştir. Çalışmada Türkiye ve diğer OECD ülkelerinde harcanabilir gelirin bir unsuru olan dolaysız vergiler ile refah arasındaki ilişkinin olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Refah, Daha İyi Yaşam Endeksi, Harcanabilir Gelir, Refah ölçümü, Dolaysız Vergiler.
Kaynakça
- Akar, S. (2014). Türkiye’de daha iyi yaşam endeksi: OECD ülkeleri ile karşılaştırma. Journal of Life Economics,1,1-12. Akgül Yılmaz, G. (2013). Kamu Maliyesi (4.bs). Türkmen Kitabevi.
- Anand, S. & Sen, A. (1994). Human development index: methodology and measurement, Human Development Report. https://hdr.undp.org/content/human-development-index-methodology-and-measurement
- Aydan, S., Donar, G.B., & Arikan, C. (2021). Impacts of economic freedom, health and social expenditures on well-being measured by the Better Life Index in OECD countries. Social Work in Public Health, 37(5), 435-447.
- Balestra, C., Boraini, R. & Tosetto, E. (2018). What matters most to people? Evidence from the OECD Better Life Index users’ responses, OECD Statistics Working Papers. No. 2018/03. OECD Publishing.
- Başol, O. (2018). OECD ülkelerinde yaşam tatmini üzerine bir değerlendirme. "İş, Güç" Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 20(3), 67-86.
- Browning, E. K. & Johnson, W. R. (1987). The Distribution of the Tax Burden. Books.
- Çiçek, U. & Uğur, K. (2019). Türkiye ile AB ülkelerinin dolaylı–dolaysız vergiler açısından karşılaştırması. SDÜ Vizyoner Dergisi, 10(24), 290-310.
- Çiftçi, C. & Kangallı, S.G. (2015). Eğitim ve gelir. Ege Akademik Bakış, 15(1), pp.141-152.
- Durand, M. (2015). The OECD Better Life initiative: How’s life? and the measurement of well-being, Review of Income and Wealth, 61(1), 4-17.
- Erdem M., Şenyüz D., & Tatlıoğlu İ. (2021). Kamu Maliyesi. Ekin Yayınevi.
