Entelektüel Sermaye ve Finansal Performans: Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Araştırma

Çalışmada, Borsa İstanbul’da pay senetleri işlem gören bankaların Mart 2010 ile Aralık 2020 dönemindeki entelektüel sermayeleri ile finansal performansları arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Mevcut çalışmada entelektüel katma değer katsayısı ve bileşenleri ile entelektüel sermaye ölçülürken, finansal performans ise aktif karlılık ve özsermaye karlılığı ile ölçülmüştür. Bu doğrultuda kurgulanan dört farklı ekonometrik model PMG-ARDL yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda beşeri sermaye etkinliği ve entelektüel katma değer katsayısı ile aktif karlılık ve özsermaye karlılığı arasında uzun dönemde negatif ilişki tespit edilirken, kısa dönemde entelektüel katma değer katsayısı ve yapısal sermaye etkinliği ile finansal performans arasında negatif ilişkiler bulgulanmıştır. Buna ek olarak hata düzeltme modeline göre ise bankacılık sektörünün finansal performansında meydana gelen dengesizliklerin sonraki dönemde ortalama %32 kadarının düzeleceği de bulgulanmıştır. Bu bulgu sektörün entelektüel katma değeri ile finansal performansı arasındaki kısa dönemli dengesizliklerin uzun dönemde dengeye geleceğinin de göstergesidir. Bankaların katma değer yaratma sürecinde beşeri, yapısal, fiziksel ve finansal sermaye kaynaklarından meydana gelen varlık yapısını başarılı bir şekilde yönetemediği, entelektüel sermaye yatırımlarını kaynak olarak değerlendiremedikleri ve entelektüel sermayeyi bir rekabet gücü olarak görmedikleri söylenebilmektedir.

The purpose of this study is to examine the short-run and long-run linkage between intellectual capital and financial performance of banks whose shares are traded in Borsa Istanbul between March 2010 and December 2020. In research, intellectual capital is measured by the value added intellectual coefficient and its components, while financial performance is measured by return on assets and return on equity. Four different econometric models designed in this direction are analyzed using the PMG-ARDL method. As a result of the analysis, in the long run, a negative linkage is observed between human capital efficiency and value added intellectual coefficient, and between the return on assets and return on equity. A negative linkage is observed between structural capital efficiency and value added intellectual coefficient and financial performance in the short run. Furthermore, according to the error correction model, it is also reveal that the banking sector’s financial performance imbalance improved by an average of 32% over the following time periods. The findings show that the short-run imbalance between value added intellectual coefficient and financial performance of the sector will be balanced in the long run. In the process of value creation, banks are unable to manage the asset structure consisting of human, structural, physical, and financial capital resources in the process of creating added value and cannot evaluate investment in intellectual capital as a source and no intellectual capital to be considered competitive.