Türkiye’de Yenilenebilir Enerji, Cari Açık ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: A-ARDL ve Toda-Yamamoto Testlerinden Kanıtlar
Öz
Bu çalışma, 1990-2024 dönemi için Türkiye’de yenilenebilir enerji, cari açık ve ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkiyi Augmented ARDL (A-ARDL) sınır testi ve Toda-Yamamoto nedensellik testi ile incelemektedir. A-ARDL eşbütünleşme testi sonuçları, değişkenler arasında güçlü bir uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisinin varlığını ortaya koymaktadır. Katsayı tahminleri, cari açığın ekonomik büyümeyi negatif etkilediğini, yenilenebilir enerjinin ise büyümeyi pozitif yönde desteklediğini göstermektedir. Toda-Yamamoto nedensellik testi bulguları ise büyüme ve yenilenebilir enerji arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu göstererek geri bildirim hipotezini desteklemektedir. Ayrıca analiz bulgularına göre, cari açıktan büyümeye doğru tek yönlü, yenilenebilir enerji ile cari açık arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Sonuçlar Türkiye’de cari açığın ekonomik büyüme üzerindeki kısıtlayıcı etkisini ve yenilenebilir enerjinin büyümeyi destekleyici rolünü açık biçimde ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ali, A., & Audi, M. (2023). Analyzing the impact of foreign capital inflows on the current account balance in developing economies: A panel data approach. Journal of Applied Economic Sciences, 18(2), 80. http://doi.org/10.57017/jaes.v18.2(80).04
- Al-mulali, U., Fereidouni, H. G., & Lee, J. Y. (2014). Electricity consumption from renewable and non-renewable sources and economic growth: Evidence from Latin American countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 30, 290-298. https://doi.org/10.1016/j.rser.2013.10.006
- Apergis, N., & Danuletiu, D. C. (2014). Renewable energy and economic growth: Evidence from the sign of panel long-run causality. International Journal of Energy Economics and Policy, 4(4), 578-587. https://izlik.org/JA93EJ82BN
- Armeanu, D. Ş., Vintilă, G., & Gherghina, Ş. C. (2017). Does renewable energy drive sustainable economic growth? Multivariate panel data evidence for EU-28 countries. Energies, 10(3), 381. https://doi.org/10.3390/en10030381
- Bağcı, E. (2019). Türkiye’de yenilenebilir enerji potansiyeli, üretimi, tüketimi ve cari işlemler dengesi ilişkisi. R&S-Research Studies Anatolia Journal, 2(4), 101-117. https://doi.org/10.33723/rs.501940
- Baltacı, M. (2025). E7 Ülkelerinde Yenilenebilir Enerji, Turizm ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Alanya Akademik Bakış, 9(1), 113-130. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1505062
- Bari, B., & Adalı, Z. (2021). A Bootstrap panel granger causality analysis for current account balance and growth: A case of emerging economies. İktisat Alanında Seçilmiş Konular. 49.
- Bildirici, M., & Kayıkçı, F. (2022). The relation between growth, energy imports, militarization and current account balance in China, Israel and South Korea. Energy, 242, 122537. https://doi.org/10.1016/j.energy.2021.122537
- Brini, R., Amara, M., & Jemmali, H. (2017). Renewable energy consumption, International trade, oil price and economic growth inter-linkages: The case of Tunisia. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 76, 620-627. https://doi.org/10.1016/j.rser.2017.03.067
- Budak, Y. (2025). Yenilenebilir Enerji Tüketiminin Ekonomik Büyüme Üzerinde Etkisi: Türkiye Örneğinde Amprik Bulgular (1990-2022). Journal of Recycling Economy & Sustainability Policy, 4(1), 93-103.
