TÜRK DIŞ POLİTİKASININ STRATEJİK DERİNLİK REVİZYONUNDA BALKANLAR
Öz
Soğuk savaşın bitimine paralel olarak sona eren uluslararası sistemin iki kutuplu ve statik yapısı, uluslararası siyasal aktörlere yeni manevra alanları kazandırmıştır. Bu gelişmeye bağıtlı olarak, Türkiye de yakın kara havzaları üzerindeki etkinliğini arttıracak politika üretim kapasitelerini gözden geçirmeye başlamıştır. 1990'lı yıllara tekabül eden bu yaklaşımın teorik zemini ise Ahmet Davutoğlu ve Stratejik Derinlik doktrinine kadar oluşturulamamıştır. Bu noktada, oluşturulması gereken teorik zeminin pratik gelişmeler nezdindeki önemi ise teorilerin geleceğe yönelik projeksiyon oluşturmalarından ve dış politika alanında girişilen manevralar arasındaki dengeyi, tutarlılığı ve istikrarı sağlamalarından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla Türk dış politikasında sistematikleştirme ve kavramsallaştırma döneminin Ahmet Davutoğlu etkisinin yadsınamayacağı AK Parti dönemine tekabül ettiği aşikâr olmakla birlikte, teoride ortaya konan politik öncelik ve hedeflere ulaşmada ne kadar ilerleme sağlandığı sorusu yoğun bir şekilde tartışılmaktadır. Bununla birlikte, doktrin içerisinde Türkiye'nin yakın kara havzaları arasında zikredilen Balkanlar özelinde bu tartışma, yalnızca iç politik unsurlar tarafından değil aynı zamanda Balkan menşeli akademisyenler, medya ve düşünce kuruluşları nezdinde de yoğunlaşmaktadır. Bu noktadan hareketle, Türk dış politikasında yaşandığı iddia edilen değişimi, doktrinde önemli bir yere konulan Balkan havzası üzerinden bir tahlile tabi tutan çalışma, Davutoğlu'nun doktrini üzerinden teorize edilen politika ile bu politikanın Ak Parti tarafından uygulanışını analitik bir gözlem ile mukayese etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Türk Dış Politikası,Stratejik Derinlik Doktrini,Ahmet Davutoğlu,Balkanlar,AK Parti
Kaynakça
- ___“Serbest Ticaret Anlaşmaları Kılavuzu”, İstanbul İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği 2010.
- ARAL Berdal, “Dispensing with Tradition? Turkish Politics and International Society during the Özal Decade 1983-1993”, Middle Eastern Studies, Vol. 37, No: 1, 2001.
- ARAS Bülent, “The Davutoğlu Era in Turkish Foreign Policy”, Insight Turkey, Vol. 11, No: 3, 2009.
- ARSAVA Füsun, “Kıbrıs Sorununun Uluslararası Hukuk Açısından Değerlendirilmesi”, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, Cilt: 51, Sayı: 1-4, 1996.
- AYDIN Mustafa, “Turkish Foreign Policy During the Gulf War of 1990-1991”, Cairo Papers in Social Sciences, Vol. 21, No:1, 1998.
- BEYLUR Suat, Turkey’s Balkan Policy Under Ak Party and Claims for Neo-Ottomanism, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013.
- ÇALIŞ Şaban, Erdem Özlük, “Jeopolitik: Mekânın Siyasallaştırılması ve Suiistimal Edilmesi”, Zeynep Dağı (ed.), Uluslararası Politikayı Anlamak, İstanbul: Alfa Yayınları, 2007.
- ÇALIŞ Şaban H., Hayalet Bilimi ve Hayali Kimlikler: Neo-Osmanlılık, Özal ve Balkanlar, Konya: Çizgi Kitabevi, 2015.
- ÇELİK Nihat, “The Black Sea and The Balkans Under Ottoman Rule”, Karadeniz Araştırmaları, Cilt: 6, Sayı: 24, 2010.
- ÇINAR Yusuf, “Turgut Özal ve Ak Parti Dönemi Türk Dış Politikasına Teorik Bir Bakış Örneği: Liberal Düşüncenin Türk Dış Politikasına Etkisi”, Akademik Bakış, Sayı: 26, 2011.