ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN GELİŞMELERİ KAÇIRMA KORKULARININ VE ÖZ SAYGI DÜZEYLERİNİN SOSYAL MEDYA KULLANIMI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Günümüzde sosyal medya uygulamalarının kullanımı özellikle genç yetişkinlerde son derece artmıştır. Yararlarının yanında fazla kullanım durumunda sakıncalarının da olduğu düşünülen sosyal medya uygulamalarının kullanımını etkileyen faktörlerin araştırılması önem arz etmektedir. Bu öneme binaen, bu çalışmada üniversite öğrencilerinde gelişmeleri kaçırma korkusu, öz saygı düzeyi ve sosyal medya kullanımı arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2021 Ekim-2021 Aralık aylarında kolayda örnekleme yöntemi ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinde öğrenim gören 327 üniversite öğrencisi üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Anketlerden elde edilen verilerle çeşitli istatistiki analizler yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda üniversite öğrencilerinin gelişmeleri kaçırma korkularının sosyal medya kullanımları üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilirken, üniversite öğrencilerinin öz saygı düzeylerinin sosyal medya kullanımları üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilmemiştir. Ayrıca çalışmada, üniversite öğrencilerinin öz saygı düzeylerinin gelişmeleri kaçırma korkuları üzerinde negatif etkisi olduğu da bulgulanmıştır. Üniversite öğrencileri üzerinde hem gelişmeleri kaçırma korkusunun (fomo) ve hem de öz saygı düzeyinin birlikte sosyal medya kullanımı üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanılmadığından, bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gelişmeleri Kaçırma Korkusu
• Öz Saygı Düzeyi
• Sosyal Medya Kullanımı

THE EFFECT OF UNIVERSITY STUDENTS' FEAR OF MISSING OUT AND SELF-ESTEEM LEVELS ON SOCIAL MEDIA USE

Öz

Nowadays, the use of social media applications has increased tremendously, especially among young adults. It is important to investigate the factors affecting the use of social media applications, which are thought to have disadvantages in case of excessive use as well as benefits. Due to this importance, this study, it is aimed to determine the relations between the fear of missing out, the level of self-esteem, and the use of social media in university students. A survey was conducted on 327 university students studying at Bandırma Onyedi Eylül University with convenience sampling method between October 2021 and December 2021. Various statistical analyzes were made with the data obtained from the surveys. As a result of the analyzes, it was determined that university students' fear of missing out had a positive effect on their use of social media, while university students' self-esteem levels did not have a significant effect on their use of social media. In addition, in the study, it was found that the self-esteem levels of university students had a negative effect on their fear of missing out. Since there is no study examining the effect of both fear of missing out (fomo) and self-esteem level on social media use among university students, it is thought that this study will contribute to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Fear of Missing Out
• Self-Esteem Level
• Social Media Usage

Kaynakça

1. Anderson, M., & Jiang, J. (2018). Teens, social media & technology 2018. Pew Research Center, https://www.pewinternet.org/2018/05/31/teens-social-mediatechnology-2018/ (Erişim tarihi: 10.02.2022)
2. Andreassen, C. S., Pallesen, S., & Griffiths, M. D. (2017). The relationship between addictive use of social media, narcissism, and self-esteem: Findings from a large national survey. Addictive Behaviors, 64, 287-293.
3. Berry, N., Emsley, R., Lobban, F., & Bucci, S. (2018). Social media and its relationship with mood, self‐esteem and paranoia in psychosis. Acta Psychiatrica Scandinavica, 138(6), 558-570.
4. Bilgin, M. (2018). Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı ve psikolojik bozukluklar arasındaki ilişki. The Journal of International Scientific Researches, 3(3), 237-247.
5. Bozoglan, B., Demirer, V., & Sahin, I. (2013). Loneliness, self‐esteem, and life satisfaction as predictors of Internet addiction: A cross‐sectional study among Turkish university students. Scandinavian Journal Of Psychology, 54(4), 313-319.
6. Bright, L. F., & Logan, K. (2018). Is my fear of missing out (FOMO) causing fatigue? Advertising, social media fatigue, and the implications for consumers and brands. Internet Research, 28(5), 1213-1227
7. Buglass, S. L., Binder, J. F., Betts, L. R., & Underwood, J. D. (2017). Motivators of online vulnerability: The impact of social network site use and FOMO. Computers in Human Behavior, 66, 248-255.
8. Cronbach, L. J. (1951), Coefficient alpha and the ınternal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

9. Çelik, Ş. (2004). Bağlanma yönelimli psikoeğitim grup programının saplantılı bağlanma biçimine sahip üniversite öğrencilerinin bağlanma biçimleri üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
10. Çınar, Ç. Y., & Mutlu, E. (2019). İnternet bağımlılığının benlik saygısı, dikkat, gelişmeleri kaçırma korkusu, yaşam doyumu ve kişilik özellikleri ile ilişkisi. Bağımlılık Dergisi, 20(3), 133-142.
11. Çiftçi, H. (2018). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(4), 417-434.
12. Çiftçi, G. E., & Çankaya, M. (2019). İşkoliklik ve benlik saygısı arasındaki ilişkide örgütsel desteğin aracılık rolü: Sağlık sektöründe bir araştırma. Akademik İncelemeler Dergisi (AID), 14(1), 499-536.
13. Deniz, L., & Tutgun-Ünal, A. (2019). Sosyal medya çağında kuşakların sosyal medya kullanımı ve değerlerine yönelik bir dizi ölçek geliştirme çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 11(18), 1025-1057.
14. Dikmen, M. (2021). COVID-19 pandemisinde üniversite öğrencilerinin depresyon düzeylerinin sosyal medya bağımlılığı üzerindeki rolünün incelenmesi: Bir yapısal eşitlik modeli. Bağımlılık Dergisi, 22(1), 20-30.
15. Dilsiz, N. B., & Kandemir, M. (2020). Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının bağlanma stilleri ve yaşam doyumu ile ilişkisinin incelenmesi. Online Journal of Technology Addiction and Cyberbullying, 7(2), 32-51.
16. Dossey, L. (2014). FOMO, digital dementia, and our dangerous experiment. Explore: The Journal of Science and Healing, 10(2), 69-73.
17. Durar, E. (2018). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının depresyon ve sosyal fobi ile ilişkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Kafkas Üniversitesi, Kars.
18. Erdoğan, P., & Şanlı, Y. (2019). Gelişmeleri kaçırma korkusunun sosyal medya tutumları üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 22(2), 615-627.
19. Eşer, A. K., & Alkaya, S. A. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin sosyal medya bağımlılık durumu ve gelişmeleri kaçırma korkusunun incelenmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 1(1), 27-36.
20. Eşki, M., & Öztürk, H. (2022). Covid-19 pandemisinin öğretmenlerde mental, fiziksel sağlık ve yaşam doyum düzeylerine etkisi (Gaziantep İli). Ulusal Kinesyoloji Dergisi, 3(1), 27-37.
21. Gökler, M. E., Aydın, R., Ünal, E., & Metintaş, S. (2016). Sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkusu ölçeğinin Türkçe sürümünün geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(1), 52-59.
22. Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2013). Multivariate data analysis. Essex, England: Pearson Education Limited.
23. Hawi, N. S., & Samaha, M. (2017). The relations among social media addiction, self-esteem, and life satisfaction in university students. Social Science Computer Review, 35(5), 576-586.
24. Hunt, M. G., Marx, R., Lipson, C., & Young, J. (2018). No more FOMO: Limiting social media decreases loneliness and depression. Journal of Social and Clinical Psychology, 37(10), 751-768.
25. Hoşgör, H., Koç Tütüncü, S., Gündüz Hoşgör, D., & Tandoğan, Ö. (2017). Üniversite öğrencileri arasında sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusu yaygınlığının farklı değişkenler açısından incelenmesi. International Journal of Academic Value Studies, 3(17), 213-223.
26. Jan, M., Soomro, S., & Ahmad, N. (2017). Impact of social media on self-esteem. European Scientific Journal, 13(23), 329-341.
27. Karaaslan, A. (1993). Benlik saygısı: Genel bir gözden geçirme. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 9(1), 71–74.
28. Kaya Altun, Y. (2024). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin fiziksel aktivitelere katılım motivasyonları ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
29. Köse, Ö. B., & Doğan, A. (2019). The relationship between social media addiction and self-esteem among Turkish university students. Addicta Turk. J. Addict, 6, 175-190. Leftheriotis, I., & Giannakos, M. N. (2014). Using social media for work: Losing your time or improving your work? Computers in Human Behavior, 31, 134-142.
30. Ma, W. W., & Chan, A. (2014). Knowledge sharing and social media: Altruism, perceived online attachment motivation, and perceived online relationship commitment. Computers in Human Behavior, 39, 51-58.
31. Michikyan, M., Dennis, J., & Subrahmanyam, K. (2015). Can you guess who I am? Real, ideal, and false self-presentation on Facebook among emerging adults. Emerging Adulthood, 3(1), 55-64.
32. Onayli, S., & Erdur-Baker, O. (2013). Mother-daughter relationship and daughter's self esteem. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84, 327-331.
33. Özcan, H. M., & Koç U., (2019). Dijitalleşmenin karanlık yüzü gelişmeleri kaçırma korkusu: Banka çalışanları örneklemi. Business ve Management Studies: An International Journal, 7(5), 2851-2862.
34. Priyadarshini, C., Dubey, R. K., Kumar, Y. L. N., & Jha, R. R. (2020). Impact of a social media addiction on employees' wellbeing and work productivity. The Qualitative Report, 25(1), 181-196.
35. Przybylski, A. K., Murayama, K., DeHaan, C. R., & Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29(4), 1841-1848.
36. Recro Digital Marketing. (2021). Dijital 2021 raporunda türkiye ve dünyada internet ve sosyal medya kullanımı karşılaştırması, Ocak 2021. https://recrodigital.com/dijital-2021-raporunda-turkiye-ve-dunyada-internet-ve-sosyal-medya-kullanimi-karsilastirmasi-ocak-2021/ (Erişim tarihi: 31.01.2022)
37. Rideout, V. (2015). The common sense census: Media use by tweens and teens. San Francisco, CA: Common Sense Media.
38. Roberts, J. A., & David, M. E. (2020). The Social media party: fear of missing out (FoMO), social media intensity, connection, and well-being. International Journal of Human–Computer Interaction, 36(4), 386-392.
39. Rosenberg, M. (1965). Society and adolescent self-image. Princeton, NJ: Princeton University Press. Sekścińska, K., & Jaworska, D. (2022). Who felt blue when Facebook went down?-The role of self-esteem and FoMO in explaining people's mood in reaction to social media outages. Personality and Individual Differences, 188, 111460.
40. Siddiqui, S., & Singh, T. (2016). Social media its impact with positive and negative aspects. International Journal Of Computer Applications Technology And Research, 5(2), 71-75.
41. Süral Özer, P., & Tozkoparan, G. (2013). Tükenmişlik, örgütsel adalet algıları ve öz benlik değerlendirmeleri ilişkisi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, 50(583), 65-79.
42. Tözün, M. (2010). Benlik saygısı. Actual Medicine, 18(7), 52-57.
43. Tüik (2023), Tüik hanehalkı bilişim teknolojileri (bt) kullanım araştırması, 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2023-49407 (Erişim tarihi: 26.10.2023)
44. Uram, P., & Skalski, S. (2022). Still logged in? The link between Facebook addiction, FoMO, self-esteem, life satisfaction and loneliness in social media users. Psychological Reports, 125(1), 218-231.
45. Uslu, M. (2021). Türkiye’de sosyal medya bağımlılığı ve kullanımı araştırması. Turkish Academic Research Review, 6(2), 370-396.
46. Varchetta, M., Fraschetti, A., Mari, E., & Giannini, A. M. (2020). Social media addiction, fear of missing out (fomo) and online vulnerability in university students. Revista Digital de Investigación en Docencia Universitaria, 14(1), 1-13.
47. Verma, J., & Kumari, A. (2016). A study on addiction to social networking sites and psychological well-being among working adults. International Journal of Humanities and Social Sciences (IJHSS), 5(5), 153-162. Vigil, T. R., & Wu, H. D. (2015). Facebook users’ engagement and perceived life satisfaction. Media and Communication, 3(1), 5–16.
48. Wushe, T., & Shenje, J. (2019). The relationship between social media usage in the workplace and employee productivity in the public sector: Case study of government departments in Harare. SA Journal of Human Resource Management, 17(1), 1-10.
49. Yıldırım, F. B., & Demir, A. (2017). Kendini engellemenin yordayıcıları olarak öz saygı, öz anlayış ve akademik özyeterlilik. Ege Eğitim Dergisi, 18(2), 676-701. JKEM/ 2024, 19:1 (61-74) Doi: 10.54860/beyder.1319788
50. Yıldırım, S., & Kişioğlu, A. N. (2018). Teknolojinin getirdiği yeni hastaliklar: nomofobi, netlessfobi, fomo. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi, 25(4), 473-480.
51. Yüksel, M. Y., Çini, A., & Yasak, B. (2020). Genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı, yalnızlık ve yaşam doyumunun incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 66-85.
52. Zunic, D. (2017). The effects of social media and self-esteem on the fear of missing out (FoMO) and delinquent behavior (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Florida Southern College, Amerika Birleşik Devletleri.