İSLAM İKTİSADI VE FİNANSI MEZUNLARININ KATILIM BANKALARINDAKİ İSTİHDAMINA YÖNELİK ALGILAR: ÇALIŞAN PERSPEKTİFİ

Yıl 2025, Cilt: 20 Sayı: 2, 133 - 151, 30.12.2025

Fatih Kazancı

https://doi.org/10.54860/beyder.1838248

Öz

Çalışma, Türkiye’deki katılım bankalarında görev yapan çalışanların, İslam İktisadı ve Finansı Lisans Bölümü öğrencileri ve mezunlarına yönelik bakış açılarını incelemeyi amaçlamıştır. Katılım bankacılığı sektörü, faizsiz finans ilkelerine dayalı yapısıyla son yıllarda önemli bir büyüme göstermiştir. Büyümenin sürdürülebilirliği ve gelecekteki gelişimi bu alana özgü eğitim almış nitelikli insan kaynağına bağlıdır. Çalışmada, İslam iktisadı ve finansı eğitimi alan kişilerin katılım bankacılığı sektöründeki istihdam potansiyelleri, katılım bankalarında çalışanların bu kişilere yönelik algıları değerlendirilmiştir. Araştırmada, katılım bankası çalışanlarının mezunlara ilişkin mesleki yeterlilik algıları, staj imkânları, istihdam edilebilirlikleri, teorik ve pratik bilgi düzeylerine dair görüşleri ile bu algıların yaş, cinsiyet, görev pozisyonu ve eğitim düzeyi vb. değişkenlerle ilişkisi analiz edilmiştir. Katılım bankası çalışanları, bu mezunların katılım bankacılığına uygunluğunu yüksek oranda onaylamışlardır. Ancak teknik yeterlilik, uygulamaya dönük becerileri ve sektörel bilgi eksikliklerine özellikle dikkat çekmişlerdir. Ayrıca yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve görev pozisyonu gibi demografik değişkenlere göre de algılarda bazı farklılıklar gözlemlenmiştir. Sonuçlara göre, üniversite-sektör iş birliklerinin artırılması, üniversitelerin mevcut müfredatının teknik becerilerle güçlendirilmesi, staj ve sertifikasyon programlarının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Araştırma, İİF mezunlarının sektöre entegre edilmesini kolaylaştıracak stratejik adımları ortaya koyarak literatüre özgün katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Katılım bankacılığı , İslam iktisadı ve finansı eğitimi , Mezun algısı , İnsan kaynakları , Üniversite-sektör iş birliği

Perceptions of Islamic Economics and Finance Graduates' Employment in Participation Banks: An Employee Perspective

Öz

The study aimed to examine the perspectives of employees working in participation banks in Turkey towards students and graduates of the Islamic Economics and Finance Undergraduate Department. The participation banking sector has shown significant growth in recent years with its structure based on interest-free finance principles. The sustainability of this growth and future development depend on qualified human resources who have received training specific to this field. In the study, the employment potential of people who received Islamic economics and finance education in the participation banking sector and the perceptions of participation bank employees towards these people were evaluated. In the research, participation bank employees' perceptions of professional competence of graduates, internship opportunities, employability, theoretical and practical knowledge levels and the relationship of these perceptions with variables such as age, gender, job position and education level were analyzed. Participation bank employees have highly approved the suitability of these graduates for participation banking. However, they particularly highlighted their lack of technical competence, practical skills and sectoral knowledge. Additionally, some differences in perceptions were observed according to demographic variables such as age, gender, education level and job position. According to the results, university-industry collaborations need to be increased, the current curriculum of universities should be strengthened with technical skills, and internship and certification programs should be expanded. The research offers a unique contribution to the literature by outlining strategic steps that will facilitate the integration of IIF graduates into the industry.

Anahtar Kelimeler

Participation banking , Islamic economics and finance education , Graduate perception , Human resources , University-sector cooperation

Kaynakça

• Altunoğlu, A., Atay, H., & Terlemez, B. (2015). İnsan Kaynakları Bakış Açısından Yetenek Yönetimi: Bankacılık Sektörü Uygulama Örneği. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 37(1), 47-70.
• Balcı Arvas, F. (2023). Dindarlık ve İş Doyumu İlişkisinde İş Yeri Maneviyatının Aracı Rolü: Katılım Bankası Çalışanları Örneği. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 6(Özel Sayı), 238–264. https://doi.org/10.52637/kiid.1327925
• Balkanlı, C. (2019). Katılım bankası çalışanlarının İslami finans hassasiyeti: Marmara Bölgesi örneği (Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Sakarya Üniversitesi Açık Erişim Sistemi.
• Baştürk, Ş. (2018). Türkiye’de bankacılık sektörü istihdamı: Enformasyonalizm bağlamında bir değerlendirme. Başkent Üniversitesi Ticari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 37–60.
• Bildirici Çalık, E. (2021). Katılım Bankası Personelinin İslami Finansal Bilgi Düzeyinin ve Faizsiz Bankacılık İlkelerine Duyarlılığının Ölçülmesine Yönelik Bir Araştırma. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (52), 361-392.
• Firdiansyah, A., Fitri, R., & Putra, R. (2021). Optimization of human resources management in Islamic banking. Jurnal Perspektif, 5(2), 112–123.
• Franke, T. M., Ho, T. ve Christie, C. A. (2012). The Chi-square test: Often used and more often misinterpreted. American Journal of Evaluation, 33(3), 448–458.
• Güler, H. N. (2020). Türk Bankacılık Sektöründe Çalışan Adaylarından Beklenen Kişisel Niteliklere Yönelik Bir Araştırma. Uluslararası Finansal Ekonomi ve Bankacılık Uygulamaları Dergisi, 1(2), 24-42.
• Güngör, T. (2011). Stratejik insan kaynakları planlaması: Bir katılım bankası örneği (Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü). Sakarya Üniversitesi Açık Erişim Sistemi.
• Kaya, B., & Fidan, Y. (2023). Katılım Bankacılığı Sektöründe Kariyer ve Yetenek Yönetimi Uygulamalarının Çalışan Performansı ve Çalışan Memnuniyeti Üzerine Etkileri. Ekonomi İşletme ve Yönetim Dergisi, 7(1), 1–42. https://doi.org/10.7596/jebm.30062023.001
• Kaya, C., & Zaim, H. (2015). İslâmî Değerlerin Çalışan Memnuniyetine Etkisi: Bir Katılım Bankası Uygulaması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Yönetim Dergisi, 26(78), 58-86.
• Khan, T. N. (2015). Closing the gaps of human resource in Islamic banks: literature review analysis. International Journal of Business and Social Science, 6(5), 168-181.
• Mushtaq, M., Shah Khan, M.M. (2023). Viability of employability skills for Islamic banking and finance graduates: Employment case of Islamic banks of Pakistan. Global Economics Review, 8(1), 70–85.
• Ünal, O. (2013). Bankacılık sektörünün muhasebe eğitiminden beklentileri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(3), 210–225. https://isarder.org/index.php/isarder/article/view/129
• Yumuşak, İ. G., & Çelikpençe, M. (2021). Katılım Bankacılığı Personeline Yönelik İslam Ekonomisi ve Finansı Eğitiminin Şube Performansına Etkisi: Örnek Bir Uygulama. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 16(1), 39-73.