PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ

Cilt: 9 Sayı: 1 1 Haziran 2014
  • Adem Baltacı
  • Hüseyin Burgazoğlu
PDF İndir
EN TR

PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ

Öz

Performans değerlendirme, uzun yıllardır insan kaynakları yönetimi alanında popüler bir araştırma konusu olagelmiştir. Konunun tipik bağımlı değişkenini, performans ölçüm sonuçları oluştururken birçok bağımsız değişken, sonuçlar üzerindeki etkilerinin belirlenmesi üzere test edilmektedir. Buradaki temel amaç, etkin bir performans değerlendirme sistemi için göz önünde bulundurulması gereken unsurların tespit edilmesidir. Bundan dolayıdır ki değerlendirme sürecinin rasyonelliğini etkileyecek olan önyargıların ve hataların ortaya konularak kontrol altına alınması önemli bir gerekliliktir. Bu açıdan bakıldığında üzerinde durulması gereken bağımsız değişkenlerin başında değerlendiricilerin ve değerlendirilenlerin cinsiyeti gelmektedir. Bu bağlamda cinsiyet ve performans değerlendirmeleri arasında bir etkileşim olup olmadığı ve bu etkileşimin değerlendirmelerdeki sübjektifliği ne yönde etkilediğinin tespit edilmesi kritik bir önem arz etmektedir. Değerlendirmelerdeki hatalar ve önyargılarla ilişkisi açısından incelenmesi gereken önemli bir başka faktör ise değerlendirmenin amacıdır. Hedeflenen çeşitli amaçlar yapılan değerlendirmeleri etkilemekte ve sonuçların güvenilirliği üzerinde bir soru işareti bırakmaktadır. Literatürde cinsiyet ve değerlendirme amacı değişkenlerini birbirinden bağımsız olarak inceleyen birçok araştırmaya rastlamak mümkün olsa da bu iki değişkenin etkileşimlerini ele alan çalışmaların azlığı dikkat çekicidir. Bu eksikliğin giderilmesine katkı sağlamak amacıyla yapılan bu çalışmada, performans değerlendirmelerinin cinsiyet ve değerlendirme amacı ile olan ilişkisi elde edilen sonuçların güvenilirliği açısından ele alınmıştır. Aynı zamanda literatürdeki laboratuvar ortamında gerçekleştirilmiş çoğu çalışmadan farklı olarak bu çalışmada gerçek iş ortamı verilerinden faydalanılmıştır. Bu bağlamda, öncelikle cinsiyetin alınan performans değerlendirme puanları üzerindeki etkisi incelenmiş ve hem çeşitli performans boyutlarında hem de genel performans sonuçlarında erkeklerin kadınlardan ortalama olarak daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Ardından değerlendirenin cinsiyetinin yapılan değerlendirmeler ile olan ilişkisi ele alınmış ve kadınlar ve erkeklerin kendi hemcinslerine daha yüksek puanlar verme eğiliminde oldukları görülmüştür. Ayrıca çalışmada değerlendirme amacının performans değerlendirme sonuçları üzerindeki etkisine bakılmış ve yapılan değerlendirmelerin amaçtan bağımsız olduğu bulunmuştur. Son olarak cinsiyet ve değerlendirme amacının ortak etkisi incelenmiş ve yönetsel amaçlı değerlendirmelerde cinsiyet bir farklılık oluşturmazken gelişimsel amaçla yapılan değerlendirmelerde cinsiyetin bir farklılık ortaya çıkardığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adebayo, S. O. ve Ogbonna, M. I. (2010) “The Effect of Gender and Different Managerial Labels on Evaluations of Managers”, Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, C:2 S:1, 54- 66.
  2. Arvey, R. D. (1979) “Unfair Discrimination in the Employment Interview: Legal and Psychological Aspects”, Psychological Bulletin, C:86 S:4, 736-765.
  3. Bauer, C. C. ve Baltes, B. B. (2002) “Reducing the Effects of Gender Stereotypes on Performance Evaluations”, Sex Roles, C:47 S:9/10, 465-476.
  4. Bernardin, H. J., Orban, J. A. ve Carlyle, J. J. (1981) “Performance Rating as a Function of Trust in Appraisal and Rater Individual Differences”, Academy of Management Proceedings, 311-315.
  5. Bernardin, H. J., Tyler, C. L. ve Villanova, P. (2009) “Rating Level and Accuracy as a Function of Rater Personality”, International Journal of Selection and Assessment, C:17 S:3, 300-310.
  6. Bowen, C., Swim, J. K. ve Jacobs, R. R. (2000) “Evaluating Gender Biases on Actual Job Performance of Real People: A Meta-Analysis”, Journal of Applied Psychology, C:30 S:10, 2194-2215.
  7. Cleveland, J. N., Murphy, K. R. ve Williams, R. E. (1989) “Multiple Uses of Performance Appraisal: Prevalence and Correlates”, Journal of Applied Psychology, C:74 S:1, 130-135.
  8. Connerly, M. L., Mecham, R. L. ve Strauss, J. P. (2008) “Gender Differences in Leadership Competencies, Expatriate Readiness, and Performace”, Gender in Management: An International Journal: C:23 S:5, 300- 316.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Adem Baltacı Bu kişi benim

Hüseyin Burgazoğlu Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2014

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Baltacı, A., & Burgazoğlu, H. (2014). PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 9(1), 163-174. https://izlik.org/JA78FX37FE
AMA
1.Baltacı A, Burgazoğlu H. PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ. BEYDER. 2014;9(1):163-174. https://izlik.org/JA78FX37FE
Chicago
Baltacı, Adem, ve Hüseyin Burgazoğlu. 2014. “PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 9 (1): 163-74. https://izlik.org/JA78FX37FE.
EndNote
Baltacı A, Burgazoğlu H (01 Haziran 2014) PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 9 1 163–174.
IEEE
[1]A. Baltacı ve H. Burgazoğlu, “PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ”, BEYDER, c. 9, sy 1, ss. 163–174, Haz. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78FX37FE
ISNAD
Baltacı, Adem - Burgazoğlu, Hüseyin. “PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi 9/1 (01 Haziran 2014): 163-174. https://izlik.org/JA78FX37FE.
JAMA
1.Baltacı A, Burgazoğlu H. PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ. BEYDER. 2014;9:163–174.
MLA
Baltacı, Adem, ve Hüseyin Burgazoğlu. “PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ”. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, c. 9, sy 1, Haziran 2014, ss. 163-74, https://izlik.org/JA78FX37FE.
Vancouver
1.Adem Baltacı, Hüseyin Burgazoğlu. PERFORMANS DEĞERLENDİRMENİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME AMACININ VE CİNSİYETİN ROLÜ. BEYDER [Internet]. 01 Haziran 2014;9(1):163-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78FX37FE