Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı

Fatih Doğan

doi:10.53442/bider.vi.1191031

Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı

Bu makale için 15 Haziran 2023 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/bider/article/1309572

Öz

Bu çalışmada Hanefî fıkıh usûlü âlimlerinden Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin nesih anlayışı hakkında bilgi verilmiştir. Neshin sözlük anlamını belirlemede farklı görüşler ortaya konulmuştur. Nesefî’ye göre nesih sözlükte ref, izâle ve nakil anlamlarında kullanılmaktadır. Terim olarak nesih, Allah katında malum olan mutlak hükmün müddetinin bittiğini beyan etmektir. Buna göre İslam dininde neshin olmadığı ve olamayacağı görüşünü savunan müslümanları, aklî ve naklî deliller getirerek neshi kabul etmeyen Yahudileri ve neshi kabul etmekle birlikte Ku’an’ın Kur’an’ı, sünnetin de sünneti neshedebileceği savunan imam Şâfiî’yi eleştirmektedir. Nesefî’ye göre Kur’an ve mütevâtir sünnet birbirlerini neshedebilir. Ancak haber-i vâhid, kıyas ve icmâ nâsih olarak kullanılamazlar. Nesih, hükmün ve metnin neshedilmesi, metni bâki kalıp hükmün neshedilmesi ve hükmü bâki kalıp metnin neshedilmesi şeklinde gerçekleşmiştir. İmam Şâfiî’ye göre nass üzerine yapılan ziyade tahsis ifade etmektedir. Nesefî ise nass üzerine yapılan ziyadeyi nesih olarak görmüştür.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Cü İlahiyat Fakültesi

Teşekkür

İlgi ve alakanızdan ötürü teşekkür ederim.

Kaynakça

Aclûnî, İsmail b. Muhammed. Keşfu’l-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs ‘amme’ştehere mine’l-ehâdîs ‘alâ elsineti’n-nâs. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye. 1408/1988. 1/86- II/423-424. Buhâri, Alâddin Abdülaziz b. Ahmed. Keşfu’l-Esrar an usûli Fahri’l-İslam el-Pezdevî. tahk.: Abdullah Mahmud Muhammed Ömer. 4 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye. 2009.
Cüveynî, İmâmu’l-Haremeyn Ebu’l Abdülmelik b. Abdullah. el-Burhân fi usûlü’l-fıkıh. nşr. Salah b. Muhammed b. Arîza en- Nîsâbûrî. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye. 1997. 2/246.
Ebû Hâka, Ahmed. Mu’cemu’ı-Nefâis. Beyrut: Dâru’n-Nefâis. 2007.
Gazâlî, Ebu Hamid Muhammed b. Muhammed. el-Mustasfâ min ulumu’l-usul. tahk. Muhammed Süleyman Eşkır. 2 Cilt. Beyrut: Risâletü’l-âlem. 1/207.
el-Muʿcemü’l-Vasîd, Mecmeʿu’l-Lügati’l-Arabiyye. Kahire: Mektebetü’l-İslamiyye. 1960.
Hüseynî, Seyyid Muhammed Murtaza ibn Muhammed. Tâcu’l-A’rûs min Cevâhiri’l-Kâmûs. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye. 1967.
İbn Manzûr, Muhammed b. Mükerrem b. Ali Ebu’l-Fazl Cemalüddîn. Lisânü’lArab, Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye. 2013.
Nesefî, Ebü’l-Berekât Hâfızüddîn Abdullah b. Ahmed b. Mahmûd, Keşfü’l-esrâr fî şerhi’l- musannifi alâ’l- Menâr. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye. 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Diğer

Yazarlar

Fatih Doğan ^*
0000-0002-4674-0093
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

18 Ekim 2022

Kabul Tarihi

17 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.53442/bider.vi.1191031

IZ

https://izlik.org/JA45ND22NN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Doğan, F. (2022). Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı. Bitlis İslamiyat Dergisi, 4(2), 42-56. https://doi.org/10.53442/bider.vi.1191031

AMA

1.Doğan F. Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı. BİDER. 2022;4(2):42-56. doi:10.53442/bider.vi.1191031

Chicago

Doğan, Fatih. 2022. “Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı”. Bitlis İslamiyat Dergisi 4 (2): 42-56. https://doi.org/10.53442/bider.vi.1191031.

EndNote

Doğan F (01 Aralık 2022) Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı. Bitlis İslamiyat Dergisi 4 2 42–56.

IEEE

[1]F. Doğan, “Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı”, BİDER, c. 4, sy 2, ss. 42–56, Ara. 2022, doi: 10.53442/bider.vi.1191031.

ISNAD

Doğan, Fatih. “Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı”. Bitlis İslamiyat Dergisi 4/2 (01 Aralık 2022): 42-56. https://doi.org/10.53442/bider.vi.1191031.

JAMA

1.Doğan F. Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı. BİDER. 2022;4:42–56.

MLA

Doğan, Fatih. “Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı”. Bitlis İslamiyat Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2022, ss. 42-56, doi:10.53442/bider.vi.1191031.

Vancouver

1.Fatih Doğan. Ebu’l-Berekât en-Nesefî’nin Nesih Anlayışı. BİDER. 01 Aralık 2022;4(2):42-56. doi:10.53442/bider.vi.1191031

Cited By

Mu‘tezilî Usulcü Hâkim el-Cüşemî’nin Nesih Anlayışı

Van İlahiyat Dergisi

https://doi.org/10.54893/vanid.1652509

Nesihte görüş ayrılıkları: Hükmün kaldırılmasının süresi sorunsalı

Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.51177/kayusosder.1751169