Etik İlkeler
Akademik olarak iletişim halinde olmak genel iletişim araçlarının kullanımı dışında birtakım süreçlerin devreye girmesini gerektirmektedir. Bir bilimsel çalışmanın yazım aşamasından yayımlanmasına kadar geçen zamanda yazar, yayıncı, editör ve hakem arasındaki iletişimle ve bunların hepsinin üzerine düşeni yapmasıyla bu süreçler tamamlanmaktadır. Dolayısıyla, her bir süreçte ortaya konulan katkılar çalışmanın niteliğini doğrudan etkilemektedir. Sonuç olarak; tarafsız, tutarlı ve saygın bilginin ortaya çıkması ve paylaşılması amaçlanmaktadır. Hakemli dergilerde yayımlanan çalışmalar bilimsel yöntemleri temel almak durumundadır. Bu nedenle; hakemli dergilerde bilimsel çalışmaların yayımlanmasında katkısı olan bütün paydaşların (yazar, yayıncı, editör ve hakem) belirli etik ilkeler çerçevesinde hareket etmesi önem taşımaktadır. Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’nin etik ilkeleri çerçevesinde tüm paydaşların aşağıdaki görev ve sorumlulukları yerine getirmesi beklenmektedir. Bu görev ve sorumluluklar Commitee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen uluslararası standartlar göz önünde bulundurularak hazırlanmıştır. Gönderilen çalışmalar iThenticate ve Turnitin gibi intihal programları kullanılarak taranacaktır. Çalışmaların başvuru ve yayımlanma aşamalarında yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmeyecektir.
Yazarların Sorumlulukları
Gönderilen çalışmalar özgün çalışmalar olmalıdır. Çalışmalarda diğer çalışmalardan yararlanılması ya da yazarlar dışındaki kimselerin sözlerinin kullanılması gibi durumlarda tam ve uygun biçimde atıfta bulunulması ya da alıntı yapılması gerekmektedir.
Bir çalışmanın yazarları arasında yer almak için çalışmaya bağlam, kurgu, uygulama ya da yorumlama gibi yönlerden önemli katkılarda bulunmuş olmak gerekmektedir. Bu tür somut katkılar sunan herkes çalışmanın yazarı olarak gösterilmelidir. Redaksiyon, danışmanlık vb. yönlerden çalışmaya katkı sağlayan kişilere yazarlar arasında yer verilmemelidir. Bir çalışmayla Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’ne başvurulduktan sonra yazar ekleme – çıkarma yapılmamalıdır.
Bütün yazarlar çalışmanın;
- yazarlarının kimlerden oluşacağı konusunda hemfikir olmalı,
- nihai hali üzerinde mutabık kalmalı,
- yayımlanmasına onay vermiş olmalıdır.
Her bir yazar çalışmada yapılan analizlerden ve ulaşılan sonuçlardan eşit düzeyde sorumludur. Değerlendirme süreçlerinde yazarlardan ham veri ya da çalışmaya ilişkin bilgi talep edildiğinde bütün yazarlar bunları yayın kuruluna sunmaya hazır durumda olmalıdır.
Çıkar çatışmasına yol açabilecek durumlar yazarlar tarafından belirtilmelidir. Bütün yazarlar diğer insanlarla ve kurumlarla aralarında parasal ve kişisel ilişkiler varsa bunu net bir biçimde ortaya koymalıdır. Çalışmanın araştırma ya da hazırlama aşamalarına yönelik finansal destek sağlayan kaynaklar varsa bunlar açıklanmalıdır.
Bir çalışmayla aynı anda birden fazla dergiye başvurulmamalıdır. Bununla birlikte, tez çalışmalarından üretilen makaleler dışında, daha önce yayımlanmış olan bir çalışmayla, başka bir dergiye başvurulmamalıdır.
Değerlendirme süreci başladıktan sonra çalışmalarında hata ya da sorun fark eden yazarlar dergi editörünü bilgilendirmeli, “düzeltme” ve “geri çekme” işlemleriyle ilgili olarak editör ile iş birliği yapmalıdırlar.
Etik kurallar çerçevesinde; dergide değerlendirilmesi için Etik Kurul İzni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:
- Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar,
- İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
- İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
- Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereğince retrospektif çalışmalar.
Editörlerin Sorumlulukları
Diğer paydaşlarla iş birliği halinde yaptığı çalışmalar neticesinde dergiye gönderilen çalışmalardan hangilerinin yayımlanacağına bağımsız bir biçimde karar veren tek kişi editördür. Bu kararın verilmesinde çalışmalarda yapılan analizlerin ve ulaşılan sonuçların geçerliliği ve araştırmacılar ve okuyucular açısından önemi de değerlendirilmelidir. Editör yardımcıları ve alan editörlerinin görüş ve önerilerinin dikkate alınması yararlı olacaktır. Ayrıca, çalışmaların metinleri içerisinde yer alan hakaret, telif hakkı ihlali ve intihal gibi hukuki sonuçlara yol açabilecek sorunlar gözden kaçırılmamalıdır.
Editör hakemlik sürecinin adil, tarafsız ve zamanında yapılmasını sağlamalıdır. Bilimsel çalışmalar en az iki kurum dışı ve bağımsız hakem tarafından değerlendirilmeli, gerektiğinde editör farklı görüşlere de başvurmalıdır. Hakemler çalışmanın alanına hakim olan bilim insanları arasından seçilmeli, sahtekarlığın engellenmesi konusunda özenli davranılmalıdır.
Editör yazarların ırkını, cinsiyetini, cinsel tercihini, dini inancını, etnik kökenini, uyruğunu ve siyasi görüşünü hiçbir şekilde dikkate almaksızın çalışmalarla ilgili değerlendirme yapmalıdır. Editörlük anlayışı şeffaflığı ve dürüstlüğü desteklemelidir. Çalışmanın yayımlanmaması kararına itiraz edilmesi gibi durumlara yönelik olarak şeffaf bir mekanizma oluşturulmalıdır. Editör derginin dijital olanaklarını kullanarak hakemlerden ve yazarlardan beklentinin ne olduğu konusunda onları net bir biçimde aydınlatmalıdır.
Editör yapay yollara başvurarak derginin etki faktörünü yükseltme faaliyetine girişmemelidir. Bu bağlamda, editör bilimsel nedenler ve yöntemlerin dışına çıkılarak dergide daha önce yayımlanmış çalışmalara zorlama bir biçimde atıfta bulunulmasına yönelik çaba sarf etmemelidir. Ayrıca, yazarların editörün kendi çalışmalarına atıfta bulunmak için aynı biçimde yapay yollara başvurmasına engel olunmalıdır.
Editör bir çalışmayla dergiye başvurulması sürecinde çalışmaya ilişkin olarak sunulan bütün materyallerin ve hakemlerle olan iletişimde detayların gizliliğini sağlamakla yükümlüdür. Çalışmayla birlikte sunulan yayımlanmamış materyalleri editör kendi çalışmalarında kullanmamalıdır. Hakemlik sürecinde elde edilen özel bilgiler ve fikirler gizli tutulmalı, kişisel yarar sağlamak amacıyla kullanılmamalıdır.
Editörü de ilgilendiren muhtemel çıkar çatışmaları yayıncıya beyan edilmelidir. Bu durumda yayıncı söz konusu beyanı dergide yayımlayabilir. Editör bizzat kendisinin ve/veya yakınlarının katkıda bulunduğu çalışmalarla ilgili değerlendirme süreçlerine dahil olmamalıdır. Çalışma, diğer çalışmalarla aynı prosedürlere tâbi tutularak değerlendirilmeli, hakemliğin bağımsız bir biçimde yapılması sağlanmalıdır.
Editör araştırma, yayıncılık, hakemlik ve editörlük süreçlerinde yetkiyi kötüye kullanma durumlarına karşı özenli davranmalı ve bunlara engel olmalıdır.
Hakemlerin Sorumlulukları
Bir çalışmanın değerlendirilmesinde hakemlik süreci çok önemli bir yere sahiptir. Hakemler editörlük sürecine görüş ve önerileriyle katkıda bulunmalı ve çalışmada yapılacak düzeltmelere ilişkin olarak editör aracılığıyla yazarlarla iletişim halinde olmalıdırlar. Yazarlara ve çalışmalara karşı saygı çerçevesinde bir yaklaşım sergilenmelidir. Hakemler gelen çalışmanın içeriğiyle ilgili olarak kendilerini yeterli bulmuyorlarsa editörü bilgilendirerek değerlendirme sürecinden ayrılmalıdırlar.
Hakemlere gelen her bir çalışma gizli tutulmalıdır. Çalışmanın içeriğiyle ilgili bilgiler hiç kimseyle paylaşılmamalı, editörün bilgisi dışında yazarlarla iletişime geçme çabasına girişilmemelidir. Çalışmayla ilgili tartışılması gereken konular olduğu düşünülüyorsa bu tartışma doğrudan editörle yapılmalı ya da editör aracılığıyla yazarlara hakem görüşleri iletilmelidir. Bir çalışmayla dergiye başvuru sürecinde yazarlar tarafından sunulan henüz yayımlanmamış materyaller hakemlerin kendi çalışmalarında kullanılmamalıdır. Hakemlik sürecinde elde edilen özel bilgiler ve fikirler gizli tutulmalı, kişisel yarar sağlamak amacıyla kullanılmamalıdır.
Hakemler çalışmadaki etik açıdan sorun teşkil edebilecek konularla ilgili olarak dikkatli davranmalı, bu tür durumlarda editörü uyarmalıdırlar. Bir çalışmanın başka çalışmalarla arasında somut benzerlikler tespit edilmesi halinde editör detaylar konusunda bilgilendirilmelidir.
Hakemler değerlendirmelerinde tarafsızlık ilkesini benimsemelidirler. Hakemliği kabul etmeden önce yazarlarla aralarındaki muhtemel çıkar çatışması konusunda editöre danışmalıdırlar. Hakemler kendi çalışmalarına atıfta bulunulması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapmışlarsa bunun bilimsel nedenler ve yöntemler çerçevesinde gerekçelendirilmesi gerekmektedir.
Yayın Politikası
Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi çift taraflı kör hakemlik sistemi uygulayan, açık erişim politikasına sahip, yılda iki sayı (Haziran ve Aralık) yayımlayan ve yayın dili Türkçe olan ulusal akademik bir elektronik dergidir. İktisat, işletme, maliye, kamu yönetimi, siyaset bilimi, çalışma ekonomisi ve endüstriyel ilişkiler ve ekonometri alanlarında yapılan bilimsel çalışmaların ilgili araştırmacılarla paylaşılması amaçlanmaktadır. Yayımlanan çalışmalarda ileri sürülen fikirler ve ulaşılan sonuçlardan tümüyle yazarları sorumludur. Dergiye gönderilen çalışmalar için herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Tez çalışmasından üretilmiş makalelerde kullanılan veriler dışında, söz konusu çalışmalar ve bu çalışmalarda kullanılan veriler daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış ve başka hiçbir yere yayımlanması için gönderilmemiş olmalıdır. Bu ilkeye aykırı durumların tespit edilmesi halinde Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’ne yapılan başvuru iptal edilecektir.
Başvuru
Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’ne bir çalışmanın gönderilebilmesi için öncelikle aşağıdaki üç sorumluluğun yerine getirilmiş olması gerekmektedir:
- Etik Kurul Onayı’nın alınması,
- Yazar Katkı Formu’nun doldurulması,
- Telif Hakkı Devir Formu’nun doldurulması.
Yukarıdaki üç unsurdan ilki olan Etik Kurul Onayı’nın tüm bilim dallarında yapılan araştırmalara ilişkin olarak alınmış olması gerekmektedir. Bu kapsamda;
- anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen bütün araştırmalar,
- insan ve hayvanların denek olarak ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı araştırmalar,
- insanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
- hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalar,
- Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereğince retrospektif araştırmalar
için Etik Kurul Onayı talep edilecektir.
Yazar Katkı Formu’nun birden fazla yazarı olan çalışmalarda her bir yazarın çalışmaya yaptığı katkıyı belgelemek amacıyla doldurulması talep edilmektedir. Böylece, çalışmaya entelektüel katkısı olmayanlara yazarlar arasında yer verilmesinin etik ilkelerle bağdaşmadığını hatırlatmak amaçlanmaktadır.
Telif Hakkı Devir Formu ise çalışmalara ilişkin telif hakkı kapsamındaki tüm hakların Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’ne devredilmesi amacıyla yazarlar tarafından doldurulacaktır. Telif hakkının devri açık erişim politikasına sahip olan Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi tarafından çalışmaların dijital ortamda paylaşılmasına yazarlar tarafından izin verilmesi anlamına gelmektedir.
Hakem Değerlendirme Süreci
Hakem değerlendirme süreci nitelikli ve özgün bilimsel çalışmaların ortaya çıkmasını amaçlamaktadır. Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’nde yayımlanan bütün çalışmalar aşağıda detaylarına yer verilen hakem değerlendirme sürecinden geçmektedir.
- Ön Değerlendirme
Yukarıda sözü edilen başvuru süreci tamamlandıktan sonra Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’ne gönderilen bütün çalışmalar Editör ve Yayın Kurulu tarafından ön değerlendirmeye tâbi tutulmaktadır. Ön değerlendirme kapsam, kullanılan bilimsel yöntemler, yazım kuralları ve şekil şartları bakımından çalışmanın Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmak için uygun olup olmadığına ilişkin bir incelemedir. Bu kriterlerin yerine getirilmediği çalışmalar hakemlik süreci başlamadan geri çevrilmektedir. Bu aşamada olumlu hakem raporu olmaksızın hiçbir çalışmanın yayımlanmasına editör tarafından karar verilemez.
- Hakemlik Politikası
Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi ilke olarak hakemlerin ve yazarların birbirinden gizlendiği çift-kör hakemlik sistemini benimsemektedir.
- Hakem Değerlendirmesi
Ön değerlendirme aşamasından sonra çalışmalar Editör ve/veya Yayın Kurulu’nun belirlediği en az iki hakeme gönderilecektir. Gerekli görülmesi halinde, hakem sayısı Editör ya da Yayın Kurulu tarafından artırılabilir. Hakem tercihlerinde uzmanlık alanları dikkate alınarak çalışmaların içerik ve kapsam yönünden uygun hakemlere gönderilmesine özen gösterilecektir.
Hakemler bu çalışmaları özgünlük, yöntem, ilgili alana yapılan katkı, tutarlılık, ulaşılan sonuçlar ve etik ilkeler gibi açılardan değerlendireceklerdir. Değerlendirme neticesinde hakemler çalışmaları kabul edebilir, reddedebilir ya da yukarıda sıralanan unsurlara yönelik olarak düzeltme yapılmasını isteyebilirler. Bir çalışmanın yayımlanabilmesi için en az iki hakem tarafından kabul edilmesi gerekmektedir. Hakemlerden birinin kabul etmesi, diğerinin reddetmesi durumunda çalışma üçüncü bir hakeme daha gönderilecektir.
Hakem ya da hakemler tarafından düzeltme verilen çalışmalar hakemlerin eleştirdiği ve/veya önerilerde bulunduğu yönlerden istenen düzeltmeler yapılarak en geç bir ay içerisinde Yayın Kurulu’na tekrar gönderileceklerdir. Düzeltme için verilen bir aylık sürenin aşılması halinde çalışmalar süreçten çıkarılacaktır. Süreçten çıkarılan bu çalışmaların düzeltmeleri yapıldıktan sonra ilerleyen sayılarda yayımlanmaları için tekrar başvuru yapılabilecektir.
- Son Değerlendirme
Hakemler tarafından kabul edilen tüm çalışmalara ilişkin son değerlendirme Editör tarafından yapılacaktır. Bu aşamada yayımlanmasına karar verilen çalışmalar yayım sırasındaki yerlerini alacaklardır.
İntihal Politikası
Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi’ne gönderilen çalışmalar intihal politikası kapsamında iThenticate ve Turnitin gibi programlar kullanılarak taranacaktır. Tarama sonuçlarına göre;
- genel benzerlik oranının %20’den yüksek olması halinde çalışmalar hakemlik sürecine dahil edilmeden geri gönderilecektir. Bu durumda çalışmalar yazarları tarafından bir ay içerisinde düzenlenip yeniden gönderilebilecektir.
- tek bir kaynaktan benzerlik oranının %5’ten yüksek olmaması gerekmektedir.
- elde edilen benzerlik oranlarından bağımsız olarak atıf ve alıntı tekniklerine uymayacak biçimde bir kaynaktan blok halinde alınan kısımlar saptandığında çalışmalar değerlendirme sürecinden çıkarılarak yazarlarına iade edilecektir.
Açık Erişim
Açık Erişim “hakem değerlendirmesinden geçmiş olan literatürün internet aracılığıyla; finansal, yasal ve teknik engeller olmaksızın, serbestçe erişilebilir, okunabilir, indirilebilir, kopyalanabilir, dağıtılabilir, basılabilir, taranabilir, tam metinlere bağlantı verilebilir, dizinlenebilir, yazılıma veri olarak aktarılabilir ve her türlü yasal amaç için kullanılabilir olması” anlamına gelmektedir. Açık Erişim için yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmemektedir. Elektronik dergi olarak faaliyet gösterecek olan Boyabat İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Açık Erişim politikasına sahip bir yayıncılık anlayışı benimsemektedir.
9 Ağustos 2023
Sayfa
1-13