Derleme

TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ

Cilt: 8 Sayı: 1 25 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ

Öz

Çok yakın bir geçmişte bağışıklık sisteminin organizmaya dışarıdan giren yabancı proteinlere karşı savaşan bir sistem olduğu düşünülmekte, immün süreçlerin diğer biyolojik yapılarla ve hatta davranışlarla olan bağlantısı bilinmemekteydi. Oysa merkezi sinir sitemiyle endokrin sistemi ve bağışıklık sistemi arasındaki tepkileri birbirine bağlayan Hipotalamus-Hipofiz-Adrenal aksın aynı zamanda inflamatuar ve enfeksiyoz hastalıklarda oynadıkları roller ortaya konuldukça bu klinik etkilerin davranışları nasıl yönlendirdiği sorusu da merak konusu olmaya başladı. Genel hatlarıyla nörolojik ve endokrin sistemleri ile immün sistem arasındaki ilişkileri açıklamaya çalışan bir disiplin olan Psikonöroimmünolojinin isim babası New York-Rochester Üniversitesi Davranışsal ve Psikososyal Tıp Bilimleri başkanı Robert Ader ’dir. Ader ve Cohen’in yaptıkları ilk çalışmalarda insanın ruh hali ve düşünceleri ile sağlık durumu ve iyileşme yeteneği arasında bir bağlantı oluşturduğunu öne sürmüşler ve klinik deneylerde bu bağlantıyı ispatlama yolunda adımlar atmışlardır. Bu makalede disiplinlerarası bir bilim dalı olan Psikonöroimmünoloji alanındaki ulusal çalışmaların incelenerek uluslararası çalışmalarla karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Alanyazınının gözden geçirildiği çalışmamızda, ülkemizde Psikonöroimmünolojiyle ilgili yayınların azlığını vurgulamak, son yıllarda yapılan uluslararası çalışmalar hakkında bilgi vermek, uluslararası eğilimleri ortaya koyarak araştırmacılara gelecekte yapacakları çalışmalar konusunda fikir vermek de hedeflerimiz arasındadır. Derleme türünde yapılan bu makalede hedeflere ulaşabilmek için nitel verilerden yararlanılmış olup literatür taraması yöntemi benimsenmiştir. Sonuç olarak tıpta ve moleküler biyolojideki keşif ve ilerlemeler endokrin, immün ve sinir sistemi ile psikolojik etkiler arasındaki yolun aydınlatılmasında daha çok veri elde edilmesini sağlamaktadır. Disiplinler arası bir bilim dalı olan psikonöroimmünolojide gelecekte yapılacak çalışmalara fikir vermesi açısından uluslararası literatürdeki çalışmaların sonuçlarının derlenmesi önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ader, R. (2000). On the development of Psychoneuroimmunology. European Journal of Pharmacology 405 (2000) 167–176. Erişim adresi: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11033324/ Son Erişim Tarihi: 01.01.2024.
  2. Ader, R., Cohen, N. (1993). Psychoneuroimmunology: Conditioning And Stress, Annu. Rev. Psychol. 1993. 44:53~5. Erişim adresi: https://www.academia.edu/24474780/Psychoneuroimmunology_Conditioning_and_Stress Son Erişim Tarihi: 01.01.2024.
  3. Altunay, İ. K. (2010) Psikonöroimmünoloji ve Multifaktöryel Psikodermatolojik Hastalıklar. Archives of the Turkish Dermatology & Venerology / Turkderm, 2010 Supplement, Vol. 44, p10-15. 6p. 1 Diagram, 1 Chart. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/269971195_Psikonoroimmunoloji_ve_Multifaktoryel_Psikodermatolojik_Hastaliklar Son Erişim Tarihi: 30.12.2023.
  4. Bower, J. E., Radin, A., & Kuhlman, K. R. (2022). Psychoneuroimmunology in the time of COVID-19: Why neuro-immune interactions matter for mental and physical health. Behaviour Research and Therapy, 154, 104104. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.brat.2022.104104 Son Erişim Tarihi: 02.01.2024.
  5. Bozo, Ö. (2007). Psikonöroimmünoloji, Kriz Dergisi 15 (3): 21-30. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ kriz/issue/41051/496187 Son Erişim Tarihi: 15.12.2023.
  6. Brietzke, E., Magee, T., Freire, R. C., Gomes, F. A., & Milev, R. (2020). Three insights on psychoneuroimmunology of mood disorders to be taken from the COVID-19 pandemic. Brain, Behavior, & Immunity-Health, 5, 100076. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.bbih.2020.100076 Son Erişim Tarihi: 02.01.2024.
  7. Carrico, A. W., Cherenack, E. M., Rubin, L. H., McIntosh, R., Ghanooni, D., Chavez, J. V., ... & Paul, R. H. (2022). Through the looking-glass: psychoneuroimmunology and the microbiome-gut-brain axis in the modern antiretroviral therapy era. Psychosomatic medicine, 84(8), 984. Erişim Adresi: https://journals.lww.com/ bsam/fulltext/2022/10000/through_the_looking_glass__psychoneuroimmunology.15.aspx Son Erişim Tarihi: 31.12.2023
  8. Christian, L. M. (2020a). At the forefront of psychoneuroimmunology in pregnancy: Implications for racial disparities in birth outcomes PART 1: Behavioral risks factors. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 117, 319-326. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2019.04.009 Son Erişim Tarihi: 03.01.2024.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

25 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

20 Ocak 2024

Kabul Tarihi

20 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akarsu Bakır, S., & Bakır, A. E. (2025). TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ. Bilim Armonisi, 8(1), 18-25. https://doi.org/10.37215/bilar.1423097
AMA
1.Akarsu Bakır S, Bakır AE. TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ. bilar. 2025;8(1):18-25. doi:10.37215/bilar.1423097
Chicago
Akarsu Bakır, Saliha, ve Ali Emre Bakır. 2025. “TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ”. Bilim Armonisi 8 (1): 18-25. https://doi.org/10.37215/bilar.1423097.
EndNote
Akarsu Bakır S, Bakır AE (01 Ekim 2025) TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ. Bilim Armonisi 8 1 18–25.
IEEE
[1]S. Akarsu Bakır ve A. E. Bakır, “TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ”, bilar, c. 8, sy 1, ss. 18–25, Eki. 2025, doi: 10.37215/bilar.1423097.
ISNAD
Akarsu Bakır, Saliha - Bakır, Ali Emre. “TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ”. Bilim Armonisi 8/1 (01 Ekim 2025): 18-25. https://doi.org/10.37215/bilar.1423097.
JAMA
1.Akarsu Bakır S, Bakır AE. TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ. bilar. 2025;8:18–25.
MLA
Akarsu Bakır, Saliha, ve Ali Emre Bakır. “TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ”. Bilim Armonisi, c. 8, sy 1, Ekim 2025, ss. 18-25, doi:10.37215/bilar.1423097.
Vancouver
1.Saliha Akarsu Bakır, Ali Emre Bakır. TIPTA YENİ BİR YÖNELİM: PSİKONÖROİMMÜNOLOJİ. bilar. 01 Ekim 2025;8(1):18-25. doi:10.37215/bilar.1423097