The Impact of the 2023 Kahramanmaraş Earthquake on Individuals Who Experienced the Düzce Earthquake

Öz

This research focuses on the trauma and stres disorders experienced by individuals exposed to earthquakes, particularly in the context of another earthquake occurring in a different geographical region of the country. It aims to provide a unique perspective in an area with limited existing literature on thetopic. The study was conducted through a questionnairead ministered to individuals aged 18 and over who had experienced at least one of the 1999 Marmara or Düzce earthquakes, were directly affected by the 23 November 2022 Düzce earthquake, and were also exposed to the 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes through social media and similar channels.The primary objective of the research is to understand the effects of earthquakes that occur in other regions on individuals with prior earthquake experiences and to examine the psychological reflections of these events. Due to a lack of regional studies on the subject, this study aims to fill that gap and offer a valuable contribution. The participants consisted of 206 male and female individuals. The survey was used to reveal how and to what extent an earthquake occurring in a different region of the country psychologically affects people. The results were evaluated based on a survey consisting of 6 main factors and 41 sub-factors. The scale used in the survey includes 6 factors and 41 items, referred to as "Disconnection from Life, Social Health, Psychological Change, Trauma Anxiety, Maturation, Avoidance." Among the 41 sub-factors, items 1, 3, 4, 14, 15, 16, 18, 20, 23, 24, 25, 26, 27, and 34 scored above 3, indicating particular significance. The findings show that earthquakes force individuals into psychological changes and trigger various traumas. By using this scale, the psychological effects on individuals exposed to earthquakes were analyzed. Such studies contribute to supporting individuals with similar traumatic experiences and to developing psychological support services aimed at increasing societal resilience against disasters. The results obtained may guide the design of programs to enhance disaster resilience.

Anahtar Kelimeler

• Earthquake
• Psychological Change
• Social Health
• Trauma
• Disconnection from Life.

2023 YILINDA MEYDANA GELEN KAHRAMANMARAŞ DEPREMİNİN DÜZCE DEPREMİNİ YAŞAYAN BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Bu araştırma, depreme maruz kalan bireylerin, ülkemizin farklı bir coğrafi bölgesinde tekrar deprem yaşanması durumunda yaşadıkları travma ve stres bozukluğu üzerine odaklanmaktadır. Bu çalışma, benzer konularda literatürde sınırlı sayıda bulunan araştırmalardan farklı bir perspektif sunmayı hedeflemektedir. Araştırma, çok sayıda bina ve altyapıyı etkileyerek büyük hasara yol açan; birçok vatandaşın yaşamını yitirdiği, birçoğunun yaralandığı ve sağ kalanlar için ciddi psikolojik zorluklar oluşturan 1999 Marmara veya Düzce depremlerinden en az birini yaşamış, 23 Kasım 2022 Düzce Depremi’nden doğrudan etkilenmiş ve ayrıca 2023 Kahramanmaraş merkezli depreme sosyal medya gibi yollarla tanıklık etmiş 18 yaş üstü bireylere uygulanan anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Temel amacımız, deprem deneyimi yaşamış bireylerin, farklı bir bölgede meydana gelen depremlerin etkilerini anlama ve bu durumun psikolojik yansımalarını inceleme çabasıdır. Bölgesel araştırmalardaki eksiklikten kaynaklı olarak, bu çalışmanın konuya özgün bir katkı sağlaması ve bu alandaki boşluğu doldurması amaçlanmaktadır. Katılımcılar 206 kişiden oluşan kadın ve erkeklerdir. Bu bireylere anket uygulanarak ülkemizin farklı yerinde meydana gelen depremin insanları psikolojik olarak nasıl ve ne kadar etkilediği ortaya çıkarılmıştır. Sonuçlar, 6 ana faktör ve 41 alt faktörden oluşan anket doğrultusunda değerlendirilmiştir. Anketimizde “Yaşamdan Kopuş, Sosyal Sağlık, Ruhsal Değişim, Travma Kaygısı, Olgunlaşma, Kaçınma” şeklinde ifade edilen 6 faktör ve 41 ifadeden oluşan bir ölçek kullanılmaktadır. 41 maddeli alt faktörden, 1, 3, 4, 14, 15, 16, 18, 20, 23, 24, 25, 26, 27, 34 ifadeleri, 3’ün üzerinde değer alarak özel bir önem kazanmıştır. Elde edilen bulgular, depremin bireyleri psikolojik olarak zorunlu bir değişime sürüklediğini ve çeşitli travmaları tetiklediğini göstermiştir. Bu ölçek kullanılarak depreme maruz kalan bireylerde meydana gelen psikolojik etkiler incelenmiştir. Bu tür araştırmalar, benzer travmatik deneyimlere sahip bireylerin desteklenmesine ve toplumların afetlere karşı direncini artırmak amacıyla psikolojik destek hizmetlerinin geliştirilmesine katkıda bulunmaktadır. Elde edilen sonuçlar, afetlere dayanıklılığı artırmak için yapılacak programların tasarımında rehberlik edebilir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• Ruhsal Değişim
• Sosyal Sağlık
• Travma
• Yaşamdan Kopuş

Kaynakça

1. Akkaya, T., Kırımlı, Y. ve Polat, T. (2001). “Deprem yardımlarında yararlanan kişilerin değerlendirme raporu”. İstanbul Üniversitesi Yayınları. No: 4283.
2. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı [AFAD] (2018). “Türkiye’de Afet Yönetimi ve Doğa Kaynaklı Afet İstatistikleri”. Ankara-Türkiye. Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/35429/xfiles/turkiye_de_afetler.pdf. Son Erişim Tarihi: 21.07.2025.
3. American Psychiatric Association [APA] (1952). “Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders” (1st ed.). Washington, DC: Author.
4. American Psychiatric Association [APA] (1968). “Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders” (2nd ed.). Washington, DC: Author.
5. Başoğlu, M., Kılıç, C., Şalcıoğlu, E. ve Livanou, M. (2004). “Prevalence of Post Traumatic Stress Disorder and Comorbid Depression in Earthquake Survivors in Turkey: An Epidemiological Study”. Journal of Traumatic Stress, 17(2): 133–141. doi: https://doi.org/10.1023/B:JOTS.0000022619.31615.e8
6. Boudweyns, P.A., Albrecht, J.W., Talbert, F.S. ve Hyer, L.A. (1991). “Comorbidity and Treatment Outcomes of Inpatients with Chronic Combat-Related PTSD”. Hospital and Community Psychiatry, 42(8): 847–849. Broadhead, W.E., Kaplan, B.H., James, S.A., Wagner, E.H., Schoenbach, V.J. ve Grimson, R. (1983). “The Epidemiologic Evidence for a Relationship Between Social Support and Health”. American Journal of Epidemiology, 117(5): 521–537.
7. Erden, G. (2000). “Çocuklara yönelik afet sonrası müdahaleler”. Türk Psikoloji Yazıları, 3(5), 49–61.
8. Filiz, M., Karagöz, Y. ve Karaşin, Y. (2023). “Depreme Maruz Kalan Bireylerin Psikolojik Durumlarını Belirlemeye Yönelik Ölçek Geliştirme Çalışması”. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33): 236–250. doi: https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1263545.

9. Gluckman, P. (2012). “Psychosocial Effects of Earthquake”. The Press. Erişim Adresi: http://www.stuff.co.nz/the-press/opinion/perspective/6892800/Psychosocial-effects-of-the-earthquakes. Son Erişim Tarihi: 21.03.2025.
10. Johannesson, E., Simrén, M., Strid, H., Bajor, A. ve Sadik, R. (2011). “Physical Activity Improves Symptoms in Irritable Bowel Syndrome: A Randomized Controlled Trial”. American Journal of Gastroenterology, 106(5): 915–922. doi: https://doi.org/10.1038/ajg.2010.480
11. Kaniasty, K. ve Norris, F.H. (1993). “A Test of the Social Support Deterioration Model in the Context of Natural Disaster”. Journal of Personality and Social Psychology, 64(3): 395–408. doi: https://doi.org/10.1037/0022-3514.64.3.395
12. Kerle, N. ve Oppenheimer, C. (2002). “Satellite Remote Sensing as a Tool in Lahar Disaster Management”. Disasters, 26(2): 140–160. doi: https://doi.org/10.1111/14677717.00197
13. Kılıç, C. ve Ulusoy, M. (2003). “Psychological Effects of the November 1999 Earthquake in Turkey: An Epidemiological Study”. Acta Psychiatrica Scandinavica, 108(3): 232–238. doi: https://doi.org/10.1034/j.1600-0447.2003.00119.x
14. Nakajima, Ş. (2012). “Deprem ve Sonrası Psikolojisi”. Okmeydanı Tıp Dergisi, 28(2): 150–155.
15. Önder, E., Tural, Ü., Aker, T., Kılıç, C. ve Erdoğan, S. (2006). “Prevalence of Psychiatric Disorders Three Years After the 1999 Earthquake in Turkey: Marmara Earthquake Survey (MES)”. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 41(11): 868–874. doi: https://doi.org/10.1007/s00127-006-0107-6
16. Özgen, F. ve Aydın, H. (1999). “Travma Sonrası Stres Bozukluğu”. Klinik Psikiyatri, 1: 34-41.
17. Post Traumatic Stress Disorder [PTSD]. (2020). “Post Traumatic Stress Disorder”. Erişim Adresi: http://www.nimh.nih.gov/health/topics/post-traumatic-stress-disorder-ptsd/index.shtml. Son Erişim Tarihi: 08.02.2023.
18. Yılmaz, E. ve Karaca, F. (2008). “Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Destek ve Yalnızlık Düzeylerinin İncelenmesi”. Genel Tıp Dergisi, 18(2): 71–79.