Beyaz Zeminde Sunulan Farklı Renkteki Kelimelerin Lise 1 Öğrencilerinin Anlık ve Kısa Süreli Bellek Performansları Üzerine Etkisi
Öz
İnsan yaşamında renklerin önemli yeri bulunmaktadır. Renkler toplumsal hayatı düzenlemek için de kullanılır. Bu çalışmada farklı renklerde yazılmış kelimeler kullanılarak, renklerin belleğe olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 9. Sınıf öğrencileri dâhil edilmiştir. Öğrencilere ders başlamadan önce /Testin ilk bellek bölümü ve dersin bitimine doğru yarım saat sonra da testin ikinci bölümü uygulanmıştır. Uygulama formu kişisel bilgilerin alındığı soru formu, İshihara Testi ve bellek testinden oluşmaktadır. Bellek testi kısmı için (Öktem’in Sözel bellek süreçleri testi 10 kelime belirlenmiştir (Bahçe, Ayakkabı, At, Kamyon, Limon, Bardak, Cami, Ekmek, Yıldız ve Sabah). Renk olarak da kırmızı, sarı, mavi ve siyah renk seçilmiştir. Beş öğrenciye pilot uygulama yapılmış ve toplamda ortalama 14 (12-16 dakika) dakikada uygulanmıştır. Bellek testlerinin iç tutarlığı yüksek bulunmuştur (Cronbach alfa=0.93, N=5). Anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 belirlenmiştir. Çalışmaya kırk altısı (%41,8) kadın ve 64 (%58,2)’ü erkek olmak üzere toplamda 110 kişi katılmıştır. 5. A (Kırmızı), B (Mavi), C (Sarı) ve D (Siyah) grupları aralarındaki bellek puanları arasındaki fark incelediğinde 1. Testte renk grupları arasında anlamlı farkın olmadığı ve diğer test ölçümlerde anlamlı fark olduğu anlaşılmıştır (p<0.01). Anlık bellek 3. Testte kırmızı ve siyah daha kalıcı olmuştur (p<0.001). 4. Testte kırmızı renk 5. Testte tek başına diğer renk gruplarına göre daha yüksek bellek puanlarına sahip olmuştur (p<0.01). Kırmızı renk tek başına diğer renk gruplarına üstün gelmiştir (p<0.01). Tüm grupların süreç içerisindeki bellek puanındaki değişim anlamlı olduğunu göstermişlerdir (p<0.01). Bütün gruplarda bellek testlerinin ölçümün yapıldığı zaman ilerledikçe kırmızı renkli test haricinde süreç içerisindeki bellek puanının azaldığı bulunmuştur (p<0.01). Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, beyaz zemin üzerinde sunulan kırmızı ve siyah renkli kelimelerin hafızada daha fazla kalıcı olduğunu göstermekte, bu da kontrast içeren renk kombinasyonlarının daha dikkat çekici, dolayısıyla belleğe daha olumlu etkisi olduğunu düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 10 Reasons to Use Color. (31.05.2019). Erişim aderesi: http://understanding.com/design/10-reasons-to-use-color/
- Bae, G., Olkkonen, M., Allred, S.R., ve Flombaum, J.I. (2015). “Why some colors appear more memorable than others: A model combining categories and particulars in color working memory”. Journal of experimental psychology. General, (144) 4: 744-63.
- Color Theory. (n.d.). Erişim adresi: https://cios233.community.uaf.edu/design-theory-lectures/color-theory/ Erişim tarihi: 01.12.2018.
- Dzulkifli, M.D. ve Mustafar, M.F. (2013). “The Influence of Colour on Memory Performance: A Review”. Malays J Med Sci., 20(2), 3-9.
- Fear, A. (2016). “The Effects of Color Preference on Word List Recall. Honors Senior Teses/Projects. 92. Erişim adresi: htps://digitalcommons.wou.edu/honors_theses/92.
- Grass, R.H. ve Seiter, J.S. (2018). “Persuasion: Social Influence and Compliance Gaining Routledge, 6th Edition”. Erişim adresi: https://books.google.com.tr/https://books.google.com.tr/books?id=eipKDwAAQBAJ&pg=PT539&dq= Warm+colors+like+yellow+and+red, +Persuasion:+Social+Influence+and+ Compliance+Gaining&hl=tr&sa=X& ved=0ahUKEwiJu_7asTiAhWLxos KHbSbAIYQ6AEILDAA#v=onepage &q=Warm%20colors%20like%20yellow%20and%20red%2C%20 Persuasion%3A%20Social%20 Influence%20and%20Compliance%20Gaining&f=false
- Hall, R. H. ve Hanna, P. (2004). “The impact of web page text-background colour combinations on readability, retention, aesthetics and behavioural intention”. Behaviour & Information Technology, 23(3): 183–195.
- Colorpsychology (2019). “How Colors Affect Our Everyday Lives”. Erişim tarihi:31.05.2019. Erişim adresi: https://www.colorpsychology.org/how-colors-affect-our-everyday-lives/ Huchendorf, L. (2007). “The effects of color on memory”. UW-L Journal of Undergraduate Research, 2007, X, 1-4
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikoloji
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
7 Mart 2019
Kabul Tarihi
17 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2