Araştırma Makalesi

Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği

Cilt: 3 Sayı: 0 31 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği

Öz

Yeryüzü şekilleri, geçmişte fizyografik ve morfometrik haritalar el yöntemleri ile çizilerek konumsal teknolojilerin gelişmesiyle arazi formlarının otomatik üretilmesi, veri tabanlarında depolanması kolaylaşarak, jeomorfoloji, toprak, ekoloji, peyzaj mimarlığı gibi fiziki planlarla ilgilenen pek çok bilim dalı tarafından daha etkin kullanılmaya başlamıştır. Bu çalışmada Ulubey Kanyonlarının arazi formlarını Coğrafi Bilgi Sistemleri aracılığıyla Topografik Pozisyon İndeksi (TPI) ile morfolojik analizler yaparak sınıflandırmak amaçlanmıştır. Uşak Ulubey Kanyonu, Amerika Birleşik Devletleri‘nin Arizona eyaletinde bulunan Büyük Kanyon’dan (Grand Canyon) sonra dünyanın en büyük ikinci kanyonu unvanına sahiptir. Uşak‘ın Ulubey ilçesinde yer alan kanyon, Ulubey ve Banaz çayları boyunca devam eden bir ana kanyon ve buna bağlanan onlarca büyük yan kanyonlardan oluşmaktadır. Morfolojik sınıflandırmaların oluşturulmasında 30 m çözünürlükte ASTER Sayısal Yükseklik Modeli (SYM) kullanılmıştır. Arazi morfolojisinin oluşturulmasında SYM verilerinden üretilen eğim, eğrisellik, yükseklik farkı, topografik açıklık vb. morfolojik parametreler kullanılmaktadır. TPI hesaplanmasında kullanılan Jennes algoritması, en küçük kareleri kullanarak belirlenen pencere boyutuna ikinci dereceden bir polinom yerleştirerek çok ölçekli bir yaklaşım kullanmaktadır. Araştırmada farklı ölçekteki SYM verileri için 300 m ve 2000 m pencere genişliği kullanılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. Oluşturulan morfolojk sınıflar kanyonlar, sığ vadiler, yaylalar, tabanlı vadiler, ovalar, açık yamaçlar, dik yamaçlar, vadilerde tepeler, orta eğimli sırtlar veya ovalardaki küçük tepeler, zirveler olmak üzere 10 sınıfta toplanmaktadır.


Bu çalışmadan elde edilen bilgiler, farklı özelliklere sahip arazi değişkenleri (toprak, bitki örtüsü, yükseklik vb.) için doğal sınırlar olarak kabul edilen yüzey morfolojisinin sınıflandırılması özellikle arazi bozulması ve jeomorfolojide belirlenmesinde faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Blaszczynski, J. S. (1997). Landform characterization with geographic information systems. Photogrammetric Engineering and Remote Sensing.
  2. De Reu, J., Bourgeois, J., Bats, M., Zwertvaegher, A., Gelorini, V., De Smedt, P., vd. (2013). Application of the topographic position index to heterogeneous landscapes. Geomorphology. doi:10.1016/j.geomorph.2012.12.015
  3. Grohmann, C. H., & Riccomini, C. (2009). Comparison of roving-window and search-window techniques for characterising landscape morphometry. Computers and Geosciences. doi:10.1016/j.cageo.2008.12.014
  4. Guisan, A., Weiss, S. B., & Weiss, A. D. (1999). GLM versus CCA spatial modeling of plant species distribution. Plant Ecology. doi:10.1023/A:1009841519580
  5. Han, H., Jang, K., Song, J., Seol, A., Chung, W., & Chung, J. (2011). The effects of site factors on herb species diversity in Kwangneung forest stands. Forest Science and Technology, 7(1), 1–7. doi:10.1080/21580103.2011.559942
  6. Ho, L. T. K., & Umitsu, M. (2011). Micro-landform classification and flood hazard assessment of the Thu Bon alluvial plain, central Vietnam via an integrated method utilizing remotely sensed data. Applied Geography. doi:10.1016/j.apgeog.2011.01.005
  7. Hoersch, B., Braun, G., & Schmidt, U. (2002). Relation between landform and vegetation in alpine regions of Wallis, Switzerland. A multiscale remote sensing and GIS approach. Computers, Environment and Urban Systems. doi:10.1016/S0198-9715(01)00039-4
  8. Ilia, I., Rozos, D., & Koumantakis, I. (2017). Landform classification using GIS techniques. The case of Kimi municipality area, Euboea Island, Greece. Bulletin of the Geological Society of Greece, 47(1), 264. doi:10.12681/bgsg.10940

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

11 Kasım 2019

Kabul Tarihi

29 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 0

Kaynak Göster

APA
Çilek, A., Berberoğlu, S., Ünal Çilek, M., & Dönmez, C. (2019). Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği. Bilge International Journal of Science and Technology Research, 3, 77-88. https://doi.org/10.30516/bilgesci.645588
AMA
1.Çilek A, Berberoğlu S, Ünal Çilek M, Dönmez C. Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği. bilgesci. 2019;3:77-88. doi:10.30516/bilgesci.645588
Chicago
Çilek, Ahmet, Süha Berberoğlu, Müge Ünal Çilek, ve Cenk Dönmez. 2019. “Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği”. Bilge International Journal of Science and Technology Research 3 (Aralık): 77-88. https://doi.org/10.30516/bilgesci.645588.
EndNote
Çilek A, Berberoğlu S, Ünal Çilek M, Dönmez C (01 Aralık 2019) Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği. Bilge International Journal of Science and Technology Research 3 77–88.
IEEE
[1]A. Çilek, S. Berberoğlu, M. Ünal Çilek, ve C. Dönmez, “Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği”, bilgesci, c. 3, ss. 77–88, Ara. 2019, doi: 10.30516/bilgesci.645588.
ISNAD
Çilek, Ahmet - Berberoğlu, Süha - Ünal Çilek, Müge - Dönmez, Cenk. “Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği”. Bilge International Journal of Science and Technology Research 3 (01 Aralık 2019): 77-88. https://doi.org/10.30516/bilgesci.645588.
JAMA
1.Çilek A, Berberoğlu S, Ünal Çilek M, Dönmez C. Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği. bilgesci. 2019;3:77–88.
MLA
Çilek, Ahmet, vd. “Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği”. Bilge International Journal of Science and Technology Research, c. 3, Aralık 2019, ss. 77-88, doi:10.30516/bilgesci.645588.
Vancouver
1.Ahmet Çilek, Süha Berberoğlu, Müge Ünal Çilek, Cenk Dönmez. Topografik Özellikleri Kullanarak Arazi Morfolojisi Analizi: Uşak Ulubey Kanyonu Örneği. bilgesci. 01 Aralık 2019;3:77-88. doi:10.30516/bilgesci.645588

Cited By