Araştırma Makalesi

İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar

Sayı: 46 31 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar

Öz

İhvân-ı Safâ, yaşadıkları toplumu düşünsel anlamda aydınlatma gayesi taşıyan, felsefî ve ilmî alandaki çalışmalarını yazdıkları Risaleler aracılığıyla topluma yaymaya çalışan özgün bir felsefe topluluğudur. Yazdıkları Risaleler de, İslâm dünyasının X. yüzyıldaki felsefe, bilim ve kültür alanında kat ettiği mesafeyi gösteren önemli bir kaynaktır. Bir kültür hazinesi niteliğinde olan bu Risalelerden biri de “Pratik Sanatlar ve Amaçları Üzerine” adını taşıyan 8. Risaledir. Bu Risalede, Sanat ve zanaat ayrımının yapılmadığı bir dönemde insan ürünü olan çeşitli sanatlar hakkında bilgi verilmiştir. Bu çalışmada X. yüzyıl İslam dünyasının dikkat çeken entelektüel topluluğunun Risaleleri esas alınarak sanat/zanaat konularındaki düşünceleri araştırılmıştır. Risalelerde zanaatların değeri ve önemine işaret edilmiş; zanaatlar faydasına, kullanılan alet ve edevata, yapılan eşyanın değerine göre çeşitli açılardan sınıflandırılmıştır. Zanaatların yapımında ateşe duyulan ihtiyaca vurgu yapılmış; yine zanaatlarda uzmanlaşmanın önemine değinilmiş, öğrenilen ve öğretilen yapısı göz önüne alınarak zanaatların usta eller vasıtasıyla nesilden nesile aktarılmasının zorunluluğundan söz edilmiştir. Sanatların bazı yönlerden birbirlerinden üstün oldukları ifade edilmiş ve bu üstünlüğün; ya konu oldukları madde açısından, ya yapılan şey açısından, ya onları edinmeye sevk eden zaruri ihtiyaçlar açısından, ya sağladığı umumun menfaati açısından, ya da bizzat sanatın kendisi açısından olduğu belirlenmiştir. Buna göre sanatların ya zorunluluk ya fayda ya da bizzat sanatın kendisi için yapıldığı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Âl Yasin, Cafer, Felasifu’l-Müslimûn, Kahire-Beyrut: Dâr el-Şuruk, 1987.
  2. Aristoteles, Metafizik, çev. Ahmet Arslan, İstanbul: Sosyal Yay. 1996.
  3. Aristoteles, Nikomakhos'a Etik, çev. Saffet Babür, Ankara: BilgeSu Yay. 2012.
  4. Aristoteles, Poetika, çev. Samih Rifat, İstanbul: Can Yay. 2007.
  5. Bozkurt, Nejat, Sanat ve Estetik Kurumları, 2.B. İstanbul: Sarmal Yay. 1995.
  6. Cafer es-Sadık, Ahmet b. Abdullah b. Muhammed b. İsmail b., Er-Risâletü’l Camia, thk. Mustafa Galip, Beyrut: Dâr Endelus, ts.
  7. Can Yılmaz ve Recep Gün, Ana Hatlarıyla Türk İslâm Sanatları ve Estetiği, 3.B. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2012.
  8. Corbin, Henry, İslâm Felsefesi Tarihi, çev. Hüseyin Hatemi, İstanbul: İletişim Yay. 1986.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2021

Kabul Tarihi

22 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 46

Kaynak Göster

APA
Karakuş, M. (2021). İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar. Bilimname, 46, 125-154. https://doi.org/10.28949/bilimname.1019977
AMA
1.Karakuş M. İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar. Bilimname. 2021;(46):125-154. doi:10.28949/bilimname.1019977
Chicago
Karakuş, Mehmet. 2021. “İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar”. Bilimname, sy 46: 125-54. https://doi.org/10.28949/bilimname.1019977.
EndNote
Karakuş M (01 Aralık 2021) İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar. Bilimname 46 125–154.
IEEE
[1]M. Karakuş, “İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar”, Bilimname, sy 46, ss. 125–154, Ara. 2021, doi: 10.28949/bilimname.1019977.
ISNAD
Karakuş, Mehmet. “İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar”. Bilimname. 46 (01 Aralık 2021): 125-154. https://doi.org/10.28949/bilimname.1019977.
JAMA
1.Karakuş M. İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar. Bilimname. 2021;:125–154.
MLA
Karakuş, Mehmet. “İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar”. Bilimname, sy 46, Aralık 2021, ss. 125-54, doi:10.28949/bilimname.1019977.
Vancouver
1.Mehmet Karakuş. İhvân-ı Safâ Risalelerinde Sanatlar/Ameli Sanatlar. Bilimname. 01 Aralık 2021;(46):125-54. doi:10.28949/bilimname.1019977

Cited By