Araştırma Makalesi

Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı

Sayı: 49 30 Nisan 2023
PDF İndir
TR EN

Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı

Öz

Günümüzde ateizm ve deizm gibi akımların nübüvvet müessesine yaptığı itirazlar, bu meselenin ispatına yönelik yeni literatür çalışmalarını daha önemli kılmaktadır. Bâcûrî’nin nübüvvetin ispatı ve temellendirmesi bağlamında ortaya koyduğu argümanlar, nübüvvet müessesine olan inancın klasik delillerini yansıtması bakımından önem arz etmektedir. Bâcûrî bu konuda genel olarak Eş’arî ve Sünnî çizgiyi takip etmekte bazı noktaları ise tasavvufî şahsiyetlerden yaptığı nakiller ve birtakım kavramlardan hareketle açıklamaktadır. Böylece kelâm ve tasavvuf ilmini mezcetmeye çalışarak iki farklı disiplini birbirine yaklaştırmaktadır. Nübüvveti “insan aklının faal akılla iletişim kurması” şeklinde yorumlayan ve kesbîlik anlayışına zemin hazırlayan filozofların görüşlerini reddeden Bâcûrî, onun vehbî olduğunu, gayret ve cehdle kazanılamayacağını ifade etmektedir. Nübüvvetin aklen ve vâkıa olarak mümkün bir fiil olduğunu ve Allah için zorunluluk ifade edemeyeceğini belirtmektedir. Bâcûrî, reel ve ilkesel olarak nübüvveti muhal gören ve ontolojik anlamda reddeden Sümeniyye ve Berâhime gibi düşünsel akımlara karşı çıktığı gibi nübüvvetin Allah açısından vacip olduğu fikrini ileri süren Mu‘tezile’ye de çıkmaktadır. Hz. Muhammed’in, ruhunun diğer tüm ruhlardan önce yaratıldığını, melek, cin ve insanların yanı sıra tüm nebîlere ve geçmiş ümmetlere de gönderildiğini zikrederek onun sadece Araplara gönderildiğini iddia eden Îsevileri de eleştirmektedir. O, mûcizenin, kerâmet ve irhas gibi hârikulâde olaylardan ve aynı şekilde sihir, büyü ve benzerlerinden farklı olduğunu savunmaktadır. Bu çalışmanın amacı pek çok alanda şerh, haşiye ve müstakil eser kaleme alan 19. yy. âlimlerinden Bâcûrî’nin nübüvvet anlayışını incelemektir. Bu çerçevede makale, geçmişten günümüze uzanan nübbüvvet meselesine yönelik güncel kanaatlerin doğru ve sağlam bir zeminde anlaşılmasına katkı sağlamayı gaye edinmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AY, Mahmut. “İşârî Tefsirlerde Hakîkat-i Muhammediyye Anlayışı”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 23 (2010), 77-120.
  2. BA‘ELEVÎ, Ebî Bekr b. Abdurrahman b. Şihâbüddin. Nevâfihu’l-Verdi’l-Cûrî bi-Şerhi Âkideti’l-Bâcûrî. thk. Muhammed Seyyid b. Yahya ed-Dağıstanî. haz. Muhammed Ebû Bekr Bâzîb. Amman: Dârü’l-Feth, 1442/2021.
  3. BÂCÛRÎ, İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed. Cevheretü’t-Tevhîd Şerhi: Tühfetü’l-mürîd Tercümesi. çev. Mithat Acat & Beytullah Acat. İstanbul: Mütercim Yayınları, 2018.
  4. BÂCÛRÎ, İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed. Fethu’l-karîbi’l-mecîd bi-şerhi Bidâyeti’l-mürîd fî ʿilmi’t-tevhîd. thk. Muhammed Abdulkâdir Nassâr. Kahire: Dârü’l-İhsân, 2018.
  5. BÂCÛRÎ, İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed. Hâşiyetü’l-Bâcûrî ʿalâ Şerhi’l-ʿAkâʾidi’n-Nesefî. haz. Enes Muhammed Adnan eş-Şerfavî & Hüsam Muhammed Yusuf Salih. Dımaşk: Dâru’t-Takvâ, 1441/2020.
  6. BÂCÛRÎ, İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed. Haşiyetü’l-Bâcûrî alâ Ümmi’l-Berâhîn meaha takrîrati’l- Allame Şemsüddîn Muhammed b. Muhammed el-Enbâbî ve Allame Ahmed b. Ahmed el-Uchûrî. b.y.: Hâşimî Yayınları, ts.
  7. BÂCÛRÎ, İbrâhîm b. Muhammed b. Ahmed. Tahkîku’l-makâm ʿalâ Kifâyeti’l-ʿavâm fîmâ yecibü ʿaleyhim min ʿilmi’l-kelâm. thk. Ahmed Ferîd el-Mezîdî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1428/2007.
  8. BÂCÛRÎ, İbrâhim b. Muhammed b. Ahmed. Tühfetü’l-Mürîd alâ Cevhereti’t-Tevhîd ve meahu Hâşiyetü’t-Tahrîri’l-Hamîd li Mesâili İlmi’t-Tevhîd. Diyarbakır: Mektebetü’s-Seyda, 2017.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

7 Ocak 2023

Kabul Tarihi

30 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 49

Kaynak Göster

APA
Yalçın, H. (2023). Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı. Bilimname, 49, 541-566. https://doi.org/10.28949/bilimname.1230805
AMA
1.Yalçın H. Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı. Bilimname. 2023;(49):541-566. doi:10.28949/bilimname.1230805
Chicago
Yalçın, Hamdi. 2023. “Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı”. Bilimname, sy 49: 541-66. https://doi.org/10.28949/bilimname.1230805.
EndNote
Yalçın H (01 Nisan 2023) Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı. Bilimname 49 541–566.
IEEE
[1]H. Yalçın, “Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı”, Bilimname, sy 49, ss. 541–566, Nis. 2023, doi: 10.28949/bilimname.1230805.
ISNAD
Yalçın, Hamdi. “Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı”. Bilimname. 49 (01 Nisan 2023): 541-566. https://doi.org/10.28949/bilimname.1230805.
JAMA
1.Yalçın H. Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı. Bilimname. 2023;:541–566.
MLA
Yalçın, Hamdi. “Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı”. Bilimname, sy 49, Nisan 2023, ss. 541-66, doi:10.28949/bilimname.1230805.
Vancouver
1.Hamdi Yalçın. Bâcurî’nin Nübüvvet Anlayışı. Bilimname. 01 Nisan 2023;(49):541-66. doi:10.28949/bilimname.1230805