The Subject of Philosophy and the Discussion of Being According to Kindī

Öz

This article will examine the subject matter of philosophy within the context of al-Kindī and attempt to demonstrate, contrary to popular belief, that the subject of philosophy is not God but existence. Subsequently, this thesis will be supported by some concepts that point to existence. This article examines the subject matter of philosophy in the context of al-Kindī and explores its implications. In short, the article seeks to answer the following two questions: Firstly, what is the subject of philosophy according to Kindî? Secondly, how does al-Kindī explain this subject? The aim of the article is to challenge the widely accepted view regarding al-Kindī’s views on the subject of philosophy. This study is significant as it promises to initiate a debate in the field. The methodology of this study is based on an analysis of al-Kindī’s philosophical treatises. Furthermore, commentaries on al-Kindī relating to this subject are examined in terms of their consistency. In addition, the article employs methods of comparison, criticism, analysis and synthesis. Conceptual clusters such as ‘the truth of things’, ‘the truth of universal things’ and ‘the truth of the first reality’, which al-Kindī identifies as the subject of philosophy, cannot represent God. For this does not accord with the general philosophical stance. Had al-Kindī wished to do so, he would have explicitly stated that the subject of philosophy is God. Furthermore, philosophy is based on the demonstrative, whereas the question of God is a matter of persuasion and discourse. For the existence of things and the fact of existence contain knowledge that is self-evident, obvious and necessary. As for things themselves, since some of them are material, changeable and contingent, their truths are not self-evident or obvious. It is precisely the task of philosophy to investigate these matters. According to al-Kindī, in accordance with the law of causality, the reality of things will lead us to the reality of the First Truth. Al-Kindī investigates existence through concepts such as ‘the One, the Existent, the Self, the Thing, the Substance, the Cause, and the Eternal’. al-Kindī’s explicit reference to ‘feyz’ and ‘ibdâ’ indicates that he was seeking a principle not in a theistic sense but within the context of causality. Furthermore, the ontological sub-concepts al-Kindī employs are concepts that primarily evoke the notion of existence.

Anahtar Kelimeler

• Islamic Philosophy
• al-Kindī
• Subject of Philosophy
• Existence
• Eys

Kindî’ye Göre Felsefenin Konusu ve Varlık Tartışması

Öz

Bu makalede, felsefenin konusunun ne olduğu Kindî bağlamında incelenecek ve genel kabulün aksine felsefenin konusunun Tanrı değil varlık olduğu ortaya konulmaya çalışılacaktır. Sonrasında ise varlığa işaret eden bazı kavramlarla bu sav desteklenmeye gayret edilecektir. Kısaca makalede şu iki soruya cevap aranmaktadır: Birincisi Kindî’ye göre felsefesinin konusu nedir? İkincisi bu konu Kindî tarafından nasıl açıklanmaktadır? Makalenin amacı, felsefenin konusuna dair Kindî’nin görüşleri hakkındaki yaygın kabulü tartışmaya açmaktır. Bu çalışma, alanda bir tartışmayı başlatmayı vaat ettiği için önem ihtiva etmektedir. Bu çalışmanın yöntemi Kindî’nin felsefî risalelerinin analizine dayanmaktadır. Yine konuyla ilgili olarak Kindî hakkında yapılan yorumlar tutarlılık esasınca gözden geçirilmektedir. Ayrıca makalede karşılaştırma, eleştiri, analiz ve sentez yöntemleri kullanılmaktadır. Kindî’nin felsefenin konusu olarak belirlediği “şeylerin hakikati”, “tümel şeylerin hakikati” ve “ilk gerçeğin hakikati” gibi kavram öbekleri Tanrı’yı temsil edemez. Çünkü bu durum genel felsefî tavra uygundur değildir. Şayet Kindî istese felsefenin konusunun Tanrı olduğunu açıkça ifade ederdi. Yine felsefe burhanî olana dayanır oysa Tanrı meselesi iknaî ve hatabî bir meseledir. Şöyle ki eşyanın varlığı ve varlık olgusu apaçık, bedihî ve zorunlu bir bilgi içerir. Şeylere gelince bunlardan bazıları maddî, değişken ve sonradan meydana gelen şeyler olduğu için hakikatleri apaçık ve bedihî değildir. İşte felsefenin işi bunları araştırmaktır. Kindî’ye göre sebeplik yasası gereğince eşyanın hakikati bizi İlk Gerçeğin hakikatine götürecektir. Kindî varlığı “bir, eys, inniye, şey, cevher, illet ve ezelî” gibi kavramlar üzerinden açıklar. Kindî’nin açıkça feyiz ve ibdâdan bahsetmesi onun teist anlamda değil nedensellik bağlamında bir ilke aradığını gösterir. Ayrıca Kindî’nin kullandığı ontolojik alt kavramlar daha çok varlığı çağrıştıran kavramlardır.

Anahtar Kelimeler

• İslâm Felsefesi
• Kindî
• Felsefenin Konusu
• Varlık
• Eys
• Tanrı.

Kaynakça

1. Adamson, P. (2016). Philosophy In The Islamic World. Oxford University Press.
2. Aristoteles. (1996). Metafizik (A. Arslan, Çev.). Sosyal Yayıncılık.
3. Beyhakî, Z. (1946). Târîhu Hukemâi’l-İslâm (M. Kürd Ali, Ed.). Matbuatü’lMecmai’l-İlmiyyi’l-Arabi.
4. Bircan, H. H. (2019). “İslâm Felsefesinde ‘Felsefenin Bir Eleştirel Düşünce’ Olarak Algılanması –Kindî Örneği”. Din Bilim Muş Alparslan Üniversitesi İslamî İlimler Fakültesi Dergisi, 2(2).
5. Cürcânî, S. Ş. (1983). Kitâbü’t-ta‘rîfât. Dâru’l-Kitâbü’l-Arab.
6. Çağrıcı, M. (1997). Hak (C. 15). TDV Yayınları.
7. Çay, M. (2021). İslam Filozoflarına Göre Eys-Leys. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Deniz, G. (2020). Kindî, Felsefeyi Kabulü ve Konumlandırması İlk Müslüman Filozof Kindî. Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.

9. el-Ehvânî, A. F. (1990). Kindî (O. Bilen, Çev.). İçinde M. M. Şerif (Ed.), İslam Düşüncesi Tarihi (C. 2). İnsan Yayınları.
10. Erdoğan, İ. (2000). Kindi’ye Göre Varlığın Sebepliği Meselesi. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5.
11. Fahri, M. (2008). İslam Felsefesi Kelam ve Tasavvufuna Giriş (Ş. Filiz, Çev.). İnsan Yayınları.
12. Fârâbî. (2014). Aristoteles’in Metafizik Eserindeki Amacının Açıklanması (İ. Altuner, Çev.). Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5.
13. Görkaş, İ. (2021). Kindî Metafiziğinin Temel Kavramları. Erdem, (81).
14. Kindî. (2021). Felsefî Risâleler (M. Kaya, Çev.). Klasik Yayınları.
15. Kindî, Y. b. İ. (1950a). El-Kavl fi’n-nefs el-muhtasar min kitâbi Aristo ve Felatûn ve sâʾiri’l-felâsife Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 1). Daru’l-Fikri el- Arabi.
16. Kindî, Y. b. İ. (1950b). Kitâb fi’l-ibâne ʿani’l-ʿilleti’l-fâileti’l-karîbe li’l-kevni ve’l-fesâd Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.). Daru’l-Fikri el- Arabi.
17. Kindî, Y. b. İ. (1950c). Kitâbü fi’l-felsefeti’l-Ûlâ Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 1). Daru’l-Fikri el- Arabi.
18. Kindî, Y. b. İ. (1950d). Risâle fî hudûdi’l-eşyâʾ ve rüsûmihâ Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 1). Daru’l-Fikri el- Arabi.
19. Kindî, Y. b. İ. (1950e). Risâle fî kemmiyyeti kütübi Aristotâlîs ve mâ yühtâcü ileyhi fî tahsîli’l-felsefe Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 1). Daru’l-Fikri el- Arabi.
20. Kindî, Y. b. İ. (1950f). Risâle fi’l-fâʿili’l-hakki’l-evvel et-tâm ve’l-fâʿili’n-nâkıs ellezî hüve bi’l-mecâz Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 1). Daru’l-Fikri el- Arabi.
21. Kindî, Y. b. İ. (1950g). Risâletü’l-ibâne ʿan sücûdi’l-cirmi’l-aksâ ve tâʿatihî li’llâhi teʿâlâ Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 1). Daru’l-Fikri el- Arabi.
22. Kindî, Y. b. İ. (1953). “Kitâbü’l- Cevâhiri’l-Hamse”, Resâilu’l-Kindî el-Felsefiyye (M. A.-H. Ebu Ride, Ed.; C. 2). Daru’l-Fikri el- Arabi.
23. Klein, F. (2007). Kindî (Ş. Öçal & M. A. Cimboz, Çev.). İçinde S. H. Nasr & O. Leaman (Ed.), İslam Düşüncesi Tarihi (C. 3). Açılım Kitap.
24. Mutluel, O. (2021). Kindi ve Felsefesi. Fecr Yayınları.
25. Platon. (2010). Devlet (S. Eyüboğlu & M. A. Cimboz, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
26. Sînâ, İ. (2013). Metafizik (E. Demirli & Ö. Türker, Çev.; C. 2). Litera Yayıncılık.
27. Şulul, C. (2003). Kindî Metafiziği. İnsan Yayınları.
28. Taş, E. (2024). Felsefe-Din İlişkisinin Sıfır Noktası: Homeros’tan Aristoteles’e Antik Yunan’da Din. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, 9(1).
29. Türker, Ö. (2018). Kindî Metafiziği. Diyanet İlmî Dergi, 54(2).
30. Türker, Ö. (2020). İslam’da Metafizik Düşünce Kindî ve Fârâbî. Klasik Yayınları.
31. Uysal, E. (2009). Kindi Felsefesinde Cevher Kavramı. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18(1).