Yıl 2017, Cilt 2017 , Sayı 34, Sayfalar 317 - 339 2017-10-31

Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet

Şahin GÜVEN [1]


Bu makale, İslâmî ilimlerin hemen her alanında eser telif etmiş velûd bir âlim olan Celâleddîn es-Suyûti’nin (Ö. 911/1505) Kur’ân İlimleri alanında yazdığı Merâsidu’l-Metâli’ fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ ve’l-Metâli’ isimli eseri bağlamında “sûrelerin başı ile sonu arasındaki münasebet” konusunu işlemektedir.

Eserin isminden de açıkça anlaşılacağı üzere konusu, sûrelerin başı ile sonu arasında kurulan lafza ya da manaya dayalı münasebetten ibarettir. Müellif bu münasebeti genellikle çok kısa ve öz ifadelerle dile getirmekte ve şahit olarak getirdiği âyetlerin sadece şahitle ilgili kısmını zikretmekle yetinmektedir. Toplam 92 sûrenin baş tarafı ile sonu arasında münasebet kuran Sûyûtî, çoğunlukla tek bir münasebetten bahsetmektedir. Ancak surenin başı ile sonu arasında bazen iki, üç, dört ve hatta beş ayrı münasebetten bahsettiği de olmaktadır.

“İlm-i Münasebet” içerisinde değerlendirilen ve ‘sûrelerin baş tarafı ile sonu arasındaki münasebet’ olarak isimlendirilen alanla ilgili yapılan çalışmalara baktığımızda, Celâleddin es-Suyûtî’ye kadar hiçbir müstakil eserin telif edilmemiş olduğunu görmekteyiz. Hatta bilebildiğimiz kadarıyla Suyûti’den sonra günümüze kadar da bu alanla ilgili müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Ancak müellif sûrelerin baş tarafı ile sonu arasında gerek lâfzî gerekse manevî münasebetleri kurarken çoğu zaman isabet etse de, kurmuş olduğu kimi münasebetlerde başarılı olamadığı iddia edilmiş ve bazı eleştirilere maruz kalmıştır.

Sonuç olarak Suyûtî’nin bu eserini, birkaç varaktan oluşan kısa ve öz bir çalışma olmakla birlikte, sûrelerin başı ile sonu arasındaki münasebet ilmini ileri düzeyde bilen kimseler için bir hatırlatma, yeni başlayanlar için de ufuk açıcı bir çalışma olarak niteleyebiliriz.

Ulûmu’l-Kur’ân, Münasebet, İlm-i Münasebet, Belâğat, Celâleddîn es-Suyûtî
  • GÖKKIR, Bilal, Meryem Sûresi Tefsiri, Ankara 2009.
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: http://www.orcid.org/0000-0002-5328-2879
Yazar: Şahin GÜVEN

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Ekim 2017

Bibtex @araştırma makalesi { bilimname347528, journal = {Bilimname}, issn = {1304-1878}, eissn = {2148-5860}, address = {}, publisher = {Erciyes Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {2017}, pages = {317 - 339}, doi = {10.28949/bilimname.347528}, title = {Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet}, key = {cite}, author = {GÜVEN, Şahin} }
APA GÜVEN, Ş . (2017). Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet. Bilimname , 2017 (34) , 317-339 . DOI: 10.28949/bilimname.347528
MLA GÜVEN, Ş . "Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet". Bilimname 2017 (2017 ): 317-339 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilimname/issue/31712/347528>
Chicago GÜVEN, Ş . "Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet". Bilimname 2017 (2017 ): 317-339
RIS TY - JOUR T1 - Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet AU - Şahin GÜVEN Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.28949/bilimname.347528 DO - 10.28949/bilimname.347528 T2 - Bilimname JF - Journal JO - JOR SP - 317 EP - 339 VL - 2017 IS - 34 SN - 1304-1878-2148-5860 M3 - doi: 10.28949/bilimname.347528 UR - https://doi.org/10.28949/bilimname.347528 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Bilimname Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet %A Şahin GÜVEN %T Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet %D 2017 %J Bilimname %P 1304-1878-2148-5860 %V 2017 %N 34 %R doi: 10.28949/bilimname.347528 %U 10.28949/bilimname.347528
ISNAD GÜVEN, Şahin . "Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet". Bilimname 2017 / 34 (Ekim 2017): 317-339 . https://doi.org/10.28949/bilimname.347528
AMA GÜVEN Ş . Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet. Bilimname. 2017; 2017(34): 317-339.
Vancouver GÜVEN Ş . Celâleddîn Es-Suyûti’nin Merâsidu’l-Metâli’ Fî Tenâsübi’l-Mekâtı’ Ve’l-Metâli’ İsimli Eseri Bağlamında Sûrelerin Başı İle Sonu Arasındaki Münasebet. Bilimname. 2017; 2017(34): 339-317.