Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme

Melisa Betül Beşli; Emine Pınar Saygın

doi:10.47103/bilturk.1727304

TR EN

Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme

Öz

Çevresel sorunların olumsuz etkileri arttıkça çevre bilinci gelişmekte ve çevreye duyarlı uygulamalar çoğalmaktadır. Pazarlama alanında “yeşil pazarlama” olarak kendine yer bulan sürdürülebilir uygulamalar, çevreye duyarlı pazarlama stratejileri geliştirilmesini sağlamıştır. Yeşil pazarlama faaliyetlerinin her aşamasında çevreye en az zarar hedeflenmekte ve çevre bilinciyle hareket edilmektedir. Yeşil pazarlama faaliyetleri, ürünün üretim aşamasından kullanıcıya ulaşana dek tüm süreçleri kapsamaktadır. Kullanıcıların ürünle ilk temasının ambalaj ile olması, satın alma kararlarında büyük etkiye sahiptir. Tüketicilerin çevre bilincinin artmasıyla da satın alma davranışlarında sürdürülebilirliğin etkisi önem kazanmaktadır. Bu çalışma, tüketicilerin çevre dostu ambalaj kullanım eğilimlerinin dönemlere göre hangi etkenlere bağlı olduğunu ve nasıl değişime uğradığını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma sonuç olarak, yeşil pazarlama ve ambalaj tasarımı alanının hem teorik hem de pratik açıdan gelişime açık, önemli bir araştırma sahası olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

yeşil pazarlama, tüketici davranışı, ambalaj tasarımı, bibliyometrik analiz

Kaynakça

Aagerup, U., Frank, A.-S. & Hultqvist, E. (2019). The persuasive effects of emotional green packaging claims. British Food Journal 121(12), 3233-3246. https://doi.org/10.1108/BFJ-08-2019-0652
Alhamdi, F.M. (2020). Role of packaging in consumer buying behavior. Management Science Letters, 10(6), 1191-1196. https://doi.org/10.5267/j.msl.2019.11.040
Amoako, G.K., Dzogbenuku, R.K., Doe, J. & Adjaison, G.K. (2022). Green marketing and the SDGs: emerging market perspective. Marketing Intelligence and Planning, 40(3), 310-327. https://doi.org/10.1108/MIP-11-2018-0543
Andreoli, T.P. & Batista, L.L. (2020). Possible regulatory actions for greenwashing and its different influences on brand evaluation and consumer judgment. Revista Brasileira de Marketing, 19(1), 29-52. https://doi.org/10.5585/remark.v19i1.14755
aPriori. (2021, June 15). 6 key metrics for sustainable product design. https://www.apriori.com/blog/6-metrics-for-sustainable-product-design
Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: an r-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
Aytekin, P. (2007). Yeşil pazarlama stratejileri. Sosyal Bilimler, 5(2), 1-20.
Azadnia, A. H., Geransayeh, M., Onofrei, G. & Ghadimi, P. (2021). A weighted fuzzy approach for green marketing risk assessment: Empirical evidence from dairy industry. Journal of Cleaner Production, 327. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.129434
Barber, N. (2010). “Green” wine packaging: targeting environmental consumers. International Journal of Wine Business Research, 22(4), 423-444. https://doi.org/10.1108/17511061011092447
Berber, G., & Öztürk, A. (2023). Yeşil pazarlama çalışmalarının tüketiciler ve işletmeler açısından değerlendirilmesi üzerine bir içerik analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(5), 2687-2707. https://doi.org/10.15869/itobiad.1310688

Bhatti, K.K. & Negi, A. (2018). Determinants of green marketing leading to sustainable competitive advantage for retailers within the Delhi Region. Indian Journal of Marketing, 48(8), 53-68. https://doi.org/10.17010/ijom/2018/v48/i8/130540
Bio-Sourced. (2022, April 12). Designing for tomorrow: 80% of a product’s environmental impact. https://www.bio-sourced.com/designing-for-tomorrow-80-of-a-products-environmental-impa ct
Borin, N., Cerf, D.C., Krishnan, R. (2011). Consumer effects of environmental impact in product labeling. Journal of Consumer Marketing, 28(1), 76-86. https://doi.org/10.1108/07363761111101976
Branca, G., Resciniti, R. & Babin, B.J. (2024). Sustainable packaging design and the consumer perspective: a systematic literature review. Italian Journal of Marketing. 2024(1), 77-111. https://doi.org/10.1007/s43039-023-00084-1
Caferoğlu, M. (2022). Yenilikçi ve sürdürülebilir yaklaşımla biyoplastik malzemelerin ambalaj tasarımında kullanımı. Journal Of Social, Humanities And Administrative Sciences (Joshas), 7(46), 2305-2319. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.813
Çeken, B., & Büyükçakılcı, A. (2024). Ambalaj tasarımında sürdürülebilirlik kavramı. Akademik Sanat, (22), 81-91.
Dangelico, R. M., & Pujari, D. (2010). Mainstreaming green product innovation: Why and how companies integrate environmental sustainability. Journal of Business Ethics, 95(3), 471–486. https://doi.org/10.1007/s10551-010-0434-0
Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
Dragomir, V. D. (2020). Ethical aspects of environmental strategy. SpringerBriefs in Applied Sciences and Technology. https://doi.org/10.1007/978-3-030-29548-6_3
Duong, C., Sung, B., Wang, X. & Chong, A. W. C. (2025). Taking action through stories: Promoting carbon-neutral meat consumption with narrative and message framing. Appetite, 207. https://doi.org/10.1016/j.appet.2025.107895
Eyice Başev, S. (2021). Tüketicilerin yeşil ürün kullanım tercihlerinin satın alma davranışlarına etkisi: damla su örneği. Dijital Communication Journal 4(5), 33-46. http://dx.doi.org/10.51295/dicoj.28
Fernández-Viñé, M.B., Gómez-Navarro, T. & Capuz-Rizo, S.F. (2010). Eco-efficiency in the SMEs of Venezuela. Current status and future perspectives. Journal of Cleaner Production, 18(8), 736-746. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2009.12.005
Gedik, T., Kurutkan, M. N., & Çil, M. (2017). Yeşil pazarlama algısı ve yeşil satın alma davranışı: düzce üniversitesi örneği. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 10(1), 1-13.
Ghosh, S.K. & Goswami, P. (2024). Green initiative in a two-echelon supply chain with co-ordination and contract. RAIRO - Operations Research, 58(2), 1147-1161. https://doi.org/10.1051/ro/2024025
Gosselt, J.F., van Rompay, T. & Haske, L. (2019). Won’t get fooled again: the effects of internal and external csr eco-labeling. Journal of Business Ethics, 155(2), 413-424. https://doi.org/10.1007/s10551-017-3512-8
Gürbüz, İ. B., & Kadağan, Ö. (2022). Gıda ambalajlarında değişen tüketici tercihleri. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 36(2), 357-376. https://doi.org/10.20479/bursauludagziraat.1073370
Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe – yöntem – analiz (5. bs.). Seçkin Yayıncılık.
Huang, L., Solangi, Y.A., Magazzino, C. & Solangi, S.A. (2024). Evaluating the efficiency of green innovation and marketing strategies for long-term sustainability in the context of environmental labeling. Journal of Cleaner Production, 450.
Irshad, M. (2025). Examining the role of green marketing mix elements on green purchase behavior. Management of Environmental Quality, 36(3), 815-832. https://doi.org/10.1108/MEQ-03-2024-0114
Jassim, S., Al-Mubarak, M. & Hamdan, A. (2020). The impact of green supply chain management on firm's performance. Journal of Information and Knowledge Management, 19(1). https://doi.org/10.1142/S0219649220400262
Junarsin, E., Pangaribuan, C. H., Wahyuni, M., Hidayat, D., Putra, O. P. B., Maulida, P. & Soedarmono, W. (2022). Analyzing the relationship between consumer trust, awareness, brand preference, and purchase intention in green marketing. International Journal of Data and Network Science, 6(3), 915-920. https://doi.org/10.5267/j.ijdns.2022.2.005
Kabakçı, N. (2019). Ambalajlarda sürdürülebilirliğin önemi ve tamek meyve suyu ambalaj tasarımı uygulamaları. [Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi]. YÖK Açık Bilim Açık Erişim Sistemi. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/426314
Kapse, U., Mahajan, Y., Hudnurkar, M., Ambekar, S. & Hiremath, R. (2023). The effect of sustainable packaging aesthetic over consumer behavior: a case study from india. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 17(1), 236-246. https://doi.org/10.14453/aabfj.v17i1.11
Karaman, D. (2021). Yeşil pazarlama bilgi düzeyi ve yaşam tatmininin yeşil ürün satın alma davranışına etkisi: kuşaklararası bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (58), 155-176. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.755142
Kaur, J., Sidhu, R., Awasthi, A. & Srivastava, S.K. (2019). A Pareto investigation on critical barriers in green supply chain management. International Journal of Management Science and Engineering Management 14(2), 113-123. https://doi.org/10.1080/17509653.2018.1504237
Lampe, M. & Gazda, G.M. (1995). Green marketing in Europe and The United States: an evolving business and society interface. International Business Review, 4(3), 295-312. https://doi.org/10.1016/0969-5931(95)00011-N
Leong, C. M., She, L., Lim, T. Y. & Wong, N. M. (2024). To buy or not to buy? Green packaging, gender differences and the intention to purchase. International Journal of Social Economics, 51(11), 1353-1369. https://doi.org/10.1108/IJSE-04-2023-0249
Li, J. & Shieh, C. J. (2022). Effects of green marketing and perceived value on purchase intention – case on kitchen cabinet industry. Journal of the Balkan Tribological Association, 28(1), 125-135.
Makhitha, K. M. (2021). Green product management: An emerging market perspective in South Africa. In C. Mukonza, R. E. Hinson, O. Adeola, I. Adisa, E. Mogaji, & A. C. Kirgiz (Eds.), Green marketing in emerging markets: Strategic and operational perspectives, 145-147, Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-74065-8_7
Manta, F., Campobasso, F., Tarulli, A. & Morrone, D. (2022). Showcasing green: how culture influences sustainable behavior in food eco-labeling. British Food Journal, 124(11), 3582-3594. https://doi.org/10.1108/BFJ-05-2021-0478
McCarthy, E. J. (1960). Basic marketing: A managerial approach. Richard D. Irwin, Inc. Erişim adresi: https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=inu.30000041584743&seq=7
McKinsey & Company. (2023). Buying into sustainability: How consumer habits are shifting. Erişim adresi: https://www.mckinsey.com/featured-insights/sustainable-inclusive-growth/charts/buying-into-sustainability
Mohamed, M. A., Furaijl, H. B., Kalf, H. A. I., Altememy, H. A., Al-Muttar, M. Y. O., Nasr, Y. M. Farhan, M. A. & Taib, B. Q. (2023). The effect of green supply chain management on the business performance of manufacturing companies in iraq: the moderating role of green information systems. International Journal of Operations and Quantitative Management, 29(2), 177-199. https://doi.org/10.46970/2023.29.2.09
Nkrumah, S.K., Asamoah, D., Annan, J. & Agyei-Owusu, B. (2021). Management Research Review, 44(1), 94-111. https://doi.org/10.1108/MRR-01-2020-0015
Ollitervo, V., Sipilä, J. & Terho, H. (2025). The package says more than a thousand words: the effect of eco-labelling and package material on consumer's purchase intentions. Journal of Consumer Behavior, 24(3), 1421-1440. https://doi.org/10.1002/cb.2473
Özcan, H., & Özgül, B. (2019). Yeşil pazarlama ve tüketicilerin yeşil ürün tercihlerini etkileyen faktörler. Türkiye Mesleki ve Sosyal Bilimler Dergisi, (1), 1-18. https://doi.org/10.46236/jovosst.562230
Perret, J. K., Gómez Velázquez, A. & Mehn, A. (2025). Green cosmetics—the effects of package design on consumers’ willingness-to-pay and sustainability perceptions. Sustainability (Switzerland), 17(6). https://doi.org/10.3390/su17062581
Polonsky, M. J. (1994). An introduction to green marketing. Electronic Green Journal, 1(2). http://dx.doi.org/10.5070/G31210177
Qayyum, A., Jamil, R.A. & Sehar, A. (2023). Impact of green marketing, greenwashing and green confusion on green brand equity. Spanish Journal of Marketing - ESIC, 27(3), 286-305. https://doi.org/10.1108/SJME-03-2022-0032
Shang, K.-C., Lu, C.-S. & Li, S. (2010). A taxonomy of green supply chain management capability among electronics-related manufacturing firms in Taiwan. Journal of Environmental Management, 91(5), 1218-1226. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2010.01.016
Smith, A.D. (2012). Green manufacturing in the packaging and materials industry: Case study of small-to-medium sized corporate eco-friendly initiatives. International Journal of Logistics Systems and Management, 11(4), 429-449. https://doi.org/10.1504/IJLSM.2012.046700
Sugandini, D., Muafi, M., Susilowati, C., Siswanti, Y. & Syafri, W. (2020). Green supply chain management and green marketing strategy on green purchase intention: SMEs cases. Journal of Industrial Engineering and Management, 13(1), 79-92. https://doi.org/10.3926/jiem.2795
Sung, H. & Lee, J. (2011). Environmental management portfolio of Korean fashion brands. Journal of Global Fashion Marketing, 2(1), 44-54. https://doi.org/10.1080/20932685.2011.10593082
Taluğ Demiriz, D. Y. (2023). İletişim aracı olarak ambalaj tasarımda etkileşimli ve sürdürülebilir yaklaşımlar. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (32), 921-942. https://doi.org/10.29000/rumelide.1252840
Tekin, M. (2023). Tedarik zincirinde yeni nesil sürdürülebilir ambalajlama. F., Merdivenci & M. Tekin. Lojistiğin geleceği-2, 39-57. Duvar Yayınları.
Trung, N.Q. & Van Thanh, N. (2022). Marketing strategies evaluation and selection for supply chain management under uncertainty. Computers, Materials and Continua, 73(3), 6535-6546. https://doi.org/10.32604/cmc.2022.031815
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. United Nations. https://sdgs.un.org/2030agenda
Wandosell, G., Parra-Meroño, M.C., Alcayde, A. & Baños, R. (2021). Sustainability (Switzerland), 13(3), 1-19. https://doi.org/10.3390/su13031356
Yangınlar, G., & Sarı, K. (2017). İşletmeleri yeşil lojistik uygulamalarina zorlayan sebepler üzerine bir araştırma. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 6(1), 101-121.
Yildiz Çankaya, S. & Sezen, B. (2019). Effects of green supply chain management practices on sustainability performance. Journal of Manufacturing Technology Management, 30(1), 98-121. https://doi.org/10.1108/JMTM-03-2018-0099

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Melisa Betül Beşli ^*
0009-0001-4641-8563
Türkiye

Emine Pınar Saygın
0000-0001-8435-2924
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

20 Ekim 2025

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

25 Haziran 2025

Kabul Tarihi

5 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.47103/bilturk.1727304

IZ

https://izlik.org/JA86TJ29GE

APA

Beşli, M. B., & Saygın, E. P. (2025). Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 7(2), 88-114. https://doi.org/10.47103/bilturk.1727304

AMA

1.Beşli MB, Saygın EP. Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme. BILTURK. 2025;7(2):88-114. doi:10.47103/bilturk.1727304

Chicago

Beşli, Melisa Betül, ve Emine Pınar Saygın. 2025. “Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 7 (2): 88-114. https://doi.org/10.47103/bilturk.1727304.

EndNote

Beşli MB, Saygın EP (01 Ekim 2025) Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 7 2 88–114.

IEEE

[1]M. B. Beşli ve E. P. Saygın, “Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme”, BILTURK, c. 7, sy 2, ss. 88–114, Eki. 2025, doi: 10.47103/bilturk.1727304.

ISNAD

Beşli, Melisa Betül - Saygın, Emine Pınar. “Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 7/2 (01 Ekim 2025): 88-114. https://doi.org/10.47103/bilturk.1727304.

JAMA

1.Beşli MB, Saygın EP. Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme. BILTURK. 2025;7:88–114.

MLA

Beşli, Melisa Betül, ve Emine Pınar Saygın. “Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, c. 7, sy 2, Ekim 2025, ss. 88-114, doi:10.47103/bilturk.1727304.

Vancouver

1.Melisa Betül Beşli, Emine Pınar Saygın. Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme. BILTURK. 01 Ekim 2025;7(2):88-114. doi:10.47103/bilturk.1727304

BILTÜRK Journal of Economics and Related Studies Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) altında çalışmaktadır.

Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme

Yeşil Pazarlama ve Ambalaj Tasarımı Üzerine Bibliyometrik Bir İnceleme

Öz

Anahtar Kelimeler

A Bibliometric Study on Green Marketing and Packaging Design

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster