Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi

Sevcan Güneş; Canan Yıldırım

TR EN

Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi

Öz

Çalışmada reel efektif döviz kuru, petrol fiyatları ve net dış ticaret hadleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Dış ticaretin gelişmesiyle birlikte artan açıklık oranları nedeniyle ülkeler birbirlerine daha çok bağımlı hale gelmiştir. Ülkeler yatırım mallarını ithal edebilmek için ihracattan kaynaklanan gelirlerini arttırmak zorundadır. Bu nedenle uluslararası pazarlarda ihracatta rekabetçiliğin önemi artmaktadır. Dış ticaret hadleri uluslararası ticaret sonucu elde edilen gelirlerin ticarete katılan ülkeler arasında nasıl paylaşıldığını göstermektedir. Dış ticaret hadlerindeki bir iyileşme dışarıdan içeriye doğru bir gelir transferini sağlamaktadır. Dış ticaret politikalarındaki değişiklikler, döviz kurlarındaki dalgalanmalar, devresel dalgalanmalar gibi arz ve talepte meydana gelen yapısal değişmeler ihracat ve ithalat fiyatları yolu ile dış ticaret hadlerini değiştirir. Reel döviz kuru talep; petrol fiyatları da arz koşullarını etkileyen en önemli faktörlerdendir. Bu nedenle çalışmada Türkiye 2010-2017 dönemi için petrol fiyatlarının ve reel döviz kurunun net dış ticaret hadlerine etkisi araştırılmıştır. İncelenen dönemde elde edilen sonuçlar; ham petrol fiyatlarının net dış ticaret hadlerinin nedeni olduğunu ortaya koyarken reel efektif döviz kuru ile net dış ticaret hadleri arasında nedensellik ilişkisi olmadığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Dış Ticaret Hadleri, Reel Efektif Döviz Kuru, Petrol Fiyatları, Nedensellik Analizi

The Relationship between Crude Oil Prices, Real Effective Exchange Rate and Terms of Trade: A Causality Analysis for Turkey

Öz

In this study, the relationship between real effective exchange rate, oil prices and the net terms of trade is examined. Countries have become more interdependent on each other because of the increasing openness rates. In order to import investment goods, countries must increase their revenues from exports. The terms of trade shows how international trade revenues are shared among the countries participating in the trade. An improvement in terms of trade leads to an inward transfer of income from the rest of the world countries. Changes in foreign trade policies, fluctuations in exchange rates, structural changes in supply and demand conditions affects the terms of trade by means of export and import prices. Real exchange and oil prices are the most important factors affecting demand and supply conditions respectively. Therefore, the effect of oil prices and the real exchange rate on the net terms of trade of Turkey have been researched for the period between 2010 and 2017. The results reveal that crude oil prices are the cause of the net terms of trade. On the other hand, there is no bilateral causality relationship between the real effective exchange rate and the net terms of trade.

Anahtar Kelimeler

Terms of trade, Real effective exchange rate, Oil prices, Causality

Kaynakça

Aipi, B. (2012). Determinants of Real Exchange Rate in Papua Guinea. Working Paper(4).
Bhagwati J.N. (1958), “Immiserizing Growth: A Geometrical Note”, Review of Economic Studies, 3, 201-5.
Backus, D. K. ve Crucini, M. J. (2000). Oil Prices and The Terms of Trade. Journal of International Economics, 50, 185–213.
Baldemir, E. ve Gökalp (1995). Türkiye’de döviz kuru ve dış ticaret hadleri ilişkisinin ekonometrik analizi. IV. Ulusal Ekonometri ve İstatistik Sempozyumu Bildirileri, (s. 17-40).
Çalışkan Çavdar, Ş. (2011). e-Journal of New World Sciences Academy, 6(4).
Dickey, D. A. ve Fuller, W. A. (1981). Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with a Unit Root. Econometrica, 49(4), 1057-1072.
Diler, H. G. (2006). Reel Döviz Kurları-Dış ticaret Hadleri İlskisi, Türkiye Üzerine Bir Uygulama. Afyonkarahisar: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Dornbusch, R. (1980). Exchange rate rules and macroeconomic stability. NBER Working Papers, 473, 1-24.
Dungey, M. (2004). Identifying terms of trade effects in real exchange rate movements: evidence from Asia. Journal of Asian Economics, 15(2), 217-235.
Enders, W. (2010). Applied Econometric Time Series Third Edition. New York: John Wiley.

Enrique, G. ve Mendoza. (1995). The Terms of Trade, The Real Exchange Rate and Economic Fluctuations. International Economic Review, 36(1).
Granger, C. (1969). Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Ekonometrica, 553-560.
Granger, C. (1988). Causality, Cointegration and Control. Journal of Economic Dynamics and Control, 551-559.
Güneş, S., Gürel, S. P. ve Cambazoğlu, B. (2013). Dış Ticaret Hadleri, Dünya Petrol Fiyatları ve Döviz kuru İlişkisi Yapısal VAR Analizi: Türkiye Örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 9(20).
IMF. (2018). 2018 tarihinde https://www.imf.org/en/Data adresinden alındı
Keskin, Ş. (2009). Döviz Kuru Politikaları - Dış Ticaret Hadleri İlişkisi: Türkiye Uygulaması (1984-2007). Yüksek Lisans Tezi. içinde Kütahya: Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Korhonen, L. A. ve Ledyaeva, S. (2010). Trade linkages and macroeconomic effects of the price of oil. Energy Economics, 32, 848–856.
Maravelle, A. (2012). Oil shocks and the US terms of trade: gauging the role of the trade channel. University of the Basque.
Mirfacihi, A. ve Andersson, A. E. (2006). Oil Prices and Terms of Trade: A comparison Between. Jönköping University.
Özgen, F. B., & Güloglu, B. (2004). Türkiye'de iç borçlarin iktisadî etkilerinin VAR teknigiyle analizi. METU Studies in Development, 31, 93-114.
Rahman, M. ve Mustafa, M. (2012). Cointegration and Causality Between U.S Terms of Trade and External Value of Dollar Under The Floating Exchange Rate System.
Serin, N. (1981). Kalkınma ve Dış Ticaret. Ankara: Ankara Üniversitesi SBF Yayınları.
Sevim, C. ve Doğan, T. T. (2016). Türkiye Ekonomisinde İhracat ve Döviz Kuru Oynaklığı İlişkisi. Ege Akademik Bakış, 16(2), 303-318.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. (2018). 2018 tarihinde TCMB: https://evds2.tcmb.gov.tr/ adresinden alındı
Türkiye İstatistik Kurumu. (2018). 2018 tarihinde www.tuik.gov.tr. adresinden alındı
Yapraklı, S. (2006). Türkiye'deki Dış Ticaret Fiyatları ile Reel Döviz Kuru Arasındaki İlişki: Ekonometrik bir Analiz. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 69-87.
Zengin, A. (2000). Reel Döviz Kuru Hareketleri ve Dıs Ticaret Fiyatları(Türkiye Ekonomisi Üzerine Amprik Bulgular). C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Sevcan Güneş

Canan Yıldırım ^*
0000-0002-2341-6776
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

4 Nisan 2019

Gönderilme Tarihi

7 Mart 2019

Kabul Tarihi

1 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA92YB99WL

APA

Güneş, S., & Yıldırım, C. (2019). Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, 1(2), 112-130. https://izlik.org/JA92YB99WL

AMA

1.Güneş S, Yıldırım C. Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi. BILTURK. 2019;1(2):112-130. https://izlik.org/JA92YB99WL

Chicago

Güneş, Sevcan, ve Canan Yıldırım. 2019. “Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 1 (2): 112-30. https://izlik.org/JA92YB99WL.

EndNote

Güneş S, Yıldırım C (01 Nisan 2019) Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 1 2 112–130.

IEEE

[1]S. Güneş ve C. Yıldırım, “Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi”, BILTURK, c. 1, sy 2, ss. 112–130, Nis. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92YB99WL

ISNAD

Güneş, Sevcan - Yıldırım, Canan. “Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies 1/2 (01 Nisan 2019): 112-130. https://izlik.org/JA92YB99WL.

JAMA

1.Güneş S, Yıldırım C. Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi. BILTURK. 2019;1:112–130.

MLA

Güneş, Sevcan, ve Canan Yıldırım. “Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi”. BİLTÜRK Journal of Economics and Related Studies, c. 1, sy 2, Nisan 2019, ss. 112-30, https://izlik.org/JA92YB99WL.

Vancouver

1.Sevcan Güneş, Canan Yıldırım. Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi. BILTURK [Internet]. 01 Nisan 2019;1(2):112-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92YB99WL

BILTÜRK Journal of Economics and Related Studies Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International (CC BY-NC-SA 4.0) altında çalışmaktadır.

Petrol Fiyatları, Reel Efektif Döviz Kuru ile Dış Ticaret Hadleri Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Relationship between Crude Oil Prices, Real Effective Exchange Rate and Terms of Trade: A Causality Analysis for Turkey

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster