SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Günümüzde yapay zekâ çalışmaları ile birlikte yepyeni bir ontolojik paradigmanın eşiğine geldiğimiz açıktır. Varlık, bilgi ve değer döngüsünde vücut bulan bu değişimlerden en çok etkilenen ise kuşkusuz hem özne hem de nesne rolünü ifa eden insandır. İnsanın kendisine rakip olabilecek gelişmelere imza atan yapay zekâ teknolojilerinin felsefi olarak değerlendirilmesi gerekliliği önümüzde durmaktadır. Ne var ki düşünce tarihinde bu konunun felsefi bir perspektifle değerlendirmeye imkân veren klasik ontolojilerin varlığı oldukça sınırlıdır. Bu bağlamda öne çıkan ontolojilerden biri bize göre Spinoza’nın mekanik, deterministik ve monist ontolojisidir. Bu çalışmada Spinoza ontolojisinin karakteristiği ile yapay zekâ ontolojilerinin paralellik arz ettiği ileri sürülecek ve söz konusu zorunluluğun bir duygu varlığı olan insanın özgürlük ve eylemsellik durumunu da kapsadığına vurgu yapılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asimov, I. (2016). Ben robot. İstanbul: İthaki Yayınları.
- Atış, N. (2015). Spinoza felsefesinde beden ile zorunlu birlik içerisindeki ruhun gücü. (Felsefe Ve Sosyal Bilimler Dergisi(20), 143-160.
- Beşler, P. (2009). Spinoza felsefesinde beden-bilinç bağlamında özgürlük, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
- Copleston, F. (2013). Felsefe tarihi modern felsefe spinoza (Çev.: Aziz Yardımlı). İstanbul: İdea.
- Deleuze, G. (2000). Felsefe dersleri; Spinoza Üzerine On Bir Ders. (U. Baker, Çev.) Ankara: Öteki Yayınları.
- Erdoğan, M. (2017). Sıfırıncı yasa. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 19(3), 746-759.
- Fensel, D. (2001). Ontologies: a silver bullet for knowledge management and electronic commerce. Verlag Berlin Heidelberg: Springer.
- Göktaş, H. R. (2011). Zihnin evreni. İstanbul: İz Yayıncılık.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
8 Kasım 2021
Kabul Tarihi
24 Kasım 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2
APA
Gültekin, A., & Çelebi, E. (2021). SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 27-42. https://doi.org/10.20493/birtop.1020539
AMA
1.Gültekin A, Çelebi E. SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;11(2):27-42. doi:10.20493/birtop.1020539
Chicago
Gültekin, Abdurrazak, ve Emin Çelebi. 2021. “SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11 (2): 27-42. https://doi.org/10.20493/birtop.1020539.
EndNote
Gültekin A, Çelebi E (01 Aralık 2021) SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11 2 27–42.
IEEE
[1]A. Gültekin ve E. Çelebi, “SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 2, ss. 27–42, Ara. 2021, doi: 10.20493/birtop.1020539.
ISNAD
Gültekin, Abdurrazak - Çelebi, Emin. “SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11/2 (01 Aralık 2021): 27-42. https://doi.org/10.20493/birtop.1020539.
JAMA
1.Gültekin A, Çelebi E. SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;11:27–42.
MLA
Gültekin, Abdurrazak, ve Emin Çelebi. “SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 2, Aralık 2021, ss. 27-42, doi:10.20493/birtop.1020539.
Vancouver
1.Abdurrazak Gültekin, Emin Çelebi. SPİNOZA ONTOLOJİSİ BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE BİR DUYGU VARLIĞI OLAN İNSAN ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2021;11(2):27-42. doi:10.20493/birtop.1020539
Cited By
Yapay Zekada Hukuk İhlalleri
MetaZihin: Yapay Zeka ve Zihin Felsefesi Dergisi
https://doi.org/10.51404/metazihin.1269258